پشت پرده تست‌های تصادف خودرو؛ NHTSA و IIHS چگونه ایمنی خودروها را می‌سنجند؟

هنگام خرید یک خودرو، یکی از مهم‌ترین معیارهایی که باید به آن توجه کرد، سطح ایمنی آن است؛ اما این رتبه‌بندی‌ها چگونه به دست می‌آیند و چه سازمان‌هایی مسئول ارزیابی ایمنی خودروها هستند؟ در ایالات‌متحده، دو نهاد اصلی مسئول انجام آزمون‌های تصادف و ارزیابی ایمنی خودروها هستند: NHTSA و IIHS.

NHTSA مخفف National Highway Traffic Safety Administration یا اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا است و IIHS نیز مخفف Insurance Institute for Highway Safety یا مؤسسه بیمه ایمنی بزرگراه‌ها محسوب می‌شود. هر دو سازمان برای انجام آزمایش‌های خود از آدمک‌های تست تصادف استفاده می‌کنند؛ تجهیزاتی که خود نیز تاریخچه‌ای جالب و حتی تا حدی هولناک در صنعت خودرو دارند.

سازمان NHTSA یک نهاد دولتی است که وظیفه اصلی آن افزایش ایمنی تردد در بزرگراه‌ها و کاهش تلفات ناشی از تصادفات رانندگی است. این سازمان از سال ۱۹۷۸ آزمایش‌های تصادف خودرو را آغاز کرد. در ابتدا تنها آزمون برخورد از روبه‌رو انجام می‌شد، اما با گذشت زمان، آزمایش‌های برخورد جانبی، واژگونی خودرو و همچنین ارزیابی سیستم‌های ایمنی به مجموعه آزمون‌های آن اضافه شد.

در نهایت، این روند به شکل‌گیری برنامه‌ای با عنوان برنامه ارزیابی خودروهای جدید (New Car Assessment Program یا NCAP) منجر شد که خودروها را با سیستم پنج ستاره‌ای رتبه‌بندی می‌کند. در این سیستم، پنج ستاره بالاترین سطح ایمنی محسوب می‌شود.

سازمان NHTSA اعلام کرده است که در سال میلادی ۲۰۲۵، تعداد ۳۷ مدل خودرو را برای انجام آزمون‌های NCAP انتخاب کرده است. همچنین با در نظر گرفتن خودروهایی که نسبت به سال‌های قبل تغییر اساسی نداشته‌اند، رتبه‌بندی‌های این سازمان حدود ۸۷ درصد از خودروهای صفر کیلومتر موجود در بازار آمریکا را پوشش می‌دهد. تمامی این آزمایش‌ها توسط چندین شرکت مستقل و در مراکز مختلف آزمون در سراسر ایالات‌متحده انجام می‌شود.

در مقابل، IIHS یک سازمان مستقل، غیرانتفاعی و تحت حمایت صنعت بیمه است که آزمون‌های اختصاصی خود را برای ارزیابی ایمنی خودروها انجام می‌دهد. این مؤسسه به همراه سازمان همکار خود یعنی Highway Loss Data Institute (HLDI) یا مؤسسه داده‌های خسارت بزرگراه‌ها به‌طور کامل از سوی شرکت‌های بیمه خودرو تأمین مالی می‌شود.

IIHS هر سال بیش از ۱۰۰ خودروی پرفروش و محبوب را مورد آزمایش قرار می‌دهد و عملکرد ایمنی آن‌ها را در بخش‌های مختلف با چهار سطح زیر ارزیابی می‌کند:

• Good (عالی)
• Acceptable (قابل‌قبول)
• Marginal (متوسط یا مرزی)
• Poor (ضعیف)

بالاترین امتیازی که یک خودرو می‌تواند از این مؤسسه دریافت کند، عنوان Top Safety Pick+ است که نشان‌دهنده عملکرد ممتاز خودرو در تمامی آزمون‌های ایمنی محسوب می‌شود.

هر دو سازمان، خودروهای جدید را در مجموعه‌ای از آزمون‌های مختلف تصادف و ایمنی مورد بررسی قرار می‌دهند، اما نوع آزمایش‌های آن‌ها تفاوت‌هایی با یکدیگر دارد.

مهم‌ترین آزمون‌های این سازمان عبارت‌اند از:

برخورد مستقیم از روبه‌رو با مانع ثابت با سرعت حدود ۵۶ کیلومتر بر ساعت؛ این آزمون شرایطی مشابه برخورد دو خودروی هم‌وزن با یکدیگر را شبیه‌سازی می‌کند.

آزمایش برخورد جانبی با تیرک (Side Pole Test) که برخورد جانبی با سرعت حدود ۶۲ کیلومتر بر ساعت را بازسازی می‌کند.

آزمایش برخورد جانبی با مانع متحرک (Side Barrier Test) که شرایط برخورد خودرو با یک تیر برق یا مانع مشابه را با سرعت حدود ۳۲ کیلومتر بر ساعت شبیه‌سازی می‌کند.

آزمون واژگونی (Rollover Test) که احتمال چپ کردن خودرو هنگام انجام مانورهای شدید یا رانندگی با سرعت بالا را بررسی می‌کند.

پس از تحلیل نتایج این آزمایش‌ها، خودرو امتیازی بین یک تا پنج ستاره دریافت می‌کند که پنج ستاره نشان‌دهنده بالاترین سطح ایمنی است.

مؤسسه IIHS نیز مجموعه‌ای از آزمون‌های اختصاصی خود را انجام می‌دهد که شامل موارد زیر است:

• برخورد از جلو با هم‌پوشانی متوسط (Moderate Overlap Front)
• برخورد جانبی (Side Impact)
• برخورد از جلو با هم‌پوشانی کم (Small Overlap Front)

علاوه بر آزمون‌های تصادف، این مؤسسه موارد زیر را نیز ارزیابی می‌کند:

• عملکرد چراغ‌های جلو
• کارایی سیستم‌های پیشگیری از تصادف
• عملکرد سیستم‌های ترمز اضطراری خودکار
• میزان حفاظت از عابران پیاده

بر اساس معیارهای IIHS برای سال ۲۰۲۶، یک خودرو تنها زمانی موفق به دریافت نشان Top Safety Pick+ می‌شود که شرایط زیر را داشته باشد:

• دریافت رتبه عالی در تمام آزمون‌های اصلی تصادف
• دریافت رتبه عالی در آزمون پیشگیری از برخورد با عابر پیاده
• کسب رتبه عالی یا قابل‌قبول در ارزیابی عملکرد چراغ‌های جلو
• دریافت رتبه عالی یا قابل‌قبول در آزمون سیستم پیشگیری از برخورد خودرو با خودرو

سطح ایمنی یک خودرو، یکی از مهم‌ترین معیارهایی است که باید پیش از خرید مورد توجه قرار گیرد. در نهایت، شما قرار است هر روز با آن رانندگی کنید و اعضای خانواده، دوستان و عزیزانتان نیز سوار همان خودرو شوند. به همین دلیل، آگاهی از اینکه کدام برندها بالاترین رتبه‌های ایمنی را دارند و همچنین شناخت خودروهایی که پایین‌ترین امتیازهای ایمنی را کسب کرده‌اند، می‌تواند نقش مهمی در انتخاب یک خودروی مطمئن‌تر و ایمن‌تر داشته باشد.