وقتی پورشه برای مرسدس بدنه ساخت؛ داستان 500e از سری بنز کپل!
اگر نام پورشه را بشنوید، احتمالا نخستین تصویری که در ذهن شکل میگیرد یک خودروی اسپرت موتورعقب مانند 911 است. اما این برند آلمانی در اوایل دهه ۱۹۹۰ در توسعه یکی از خاصترین سدانهای تاریخ مرسدس نیز نقش مهمی ایفا کرد. حاصل این همکاری، مرسدس 500E بود؛ خودرویی که نشان مرسدس را بر سینه داشت، اما بخش مهمی از مهندسی و مونتاژ آن توسط پورشه انجام شد و امروز به یکی از ارزشمندترین سدانهای پرفورمنس کلاسیک تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید:
مرسدس 500E در بهار سال ۱۹۹۱ معرفی شد. این خودرو بر پایه نسل W124 ساخته شده بود، اما زیر کاپوت آن موتور ۵.۰ لیتری V8 برگرفته از 500SL قرار داشت. این پیشرانه با قدرت ۳۲۲ اسببخار و ۴۸۰ نیوتنمتر گشتاور نیرو را از طریق گیربکس اتوماتیک چهارسرعته به چرخهای عقب منتقل میکرد و حداکثر سرعت آن بهصورت الکترونیکی روی ۱۵۵ مایل بر ساعت (۲۵۰ کیلومتر بر ساعت) محدود شده بود. مرسدس در سال ۱۹۹۳ و همزمان با فیسلیفت، نام این مدل را به E500 تغییر داد. سرعتگیری صفر تا صد کیلومتر برساعت ۵/۵ ثانیه دیگر نکتهی جذاب این سدان لوکس در ۳۵ سال پیش بود.
در ظاهر، 500E تفاوت چشمگیری با سایر نسخههای W124 نداشت و بسیاری آن را با یک سدان معمولی اشتباه میگرفتند. با این حال، گلگیرهای عریضتر، ارتفاع کمتر و بدنهای عضلانیتر نشان میداد که با یک نسخه کاملا متفاوت روبهرو هستیم. هدف مرسدس ساخت یک سدان لوکس و سریع بود که بتواند عملکرد خودروهای اسپرت را در قالب یک خودروی چهاردر ارائه دهد.
نصب موتور V8 روی پلتفرم W124 کار سادهای نبود. برای جا دادن این پیشرانه، بدنه خودرو باید ۵.۶ سانتیمتر عریضتر و ۲.۳ سانتیمتر کوتاهتر از نسخه استاندارد میشد. از سوی دیگر، خط تولید مرسدس برای ساخت چنین خودروی کمتیراژی مناسب نبود. به همین دلیل، این شرکت در سال ۱۹۸۸ توسعه پروژه را به پورشه سپرد.
فرآیند تولید 500E بسیار پیچیده بود. مرسدس قطعات بدنه را در کارخانه زیندلفینگن تولید میکرد و آنها را به کارخانه پورشه در زوفنهاوزن میفرستاد. پورشه با استفاده از قطعات اختصاصی خود، از جمله گلگیرهای ویژه، بدنه را مونتاژ میکرد. سپس خودرو برای رنگآمیزی دوباره به مرسدس بازمیگشت و در نهایت برای نصب موتور و مونتاژ نهایی دوباره به پورشه ارسال میشد. این روند برای هر خودرو حدود ۱۸ روز زمان میبرد و دو بار جابهجایی میان کارخانههای دو شرکت انجام میشد.
این همکاری برای هر دو برند سودمند بود. مرسدس از تخصص مهندسی و ظرفیت تولید پورشه استفاده کرد و در مقابل، پورشه که آن زمان با مشکلات مالی روبهرو بود، توانست ظرفیت کارخانههای خود را حفظ کند. نتیجه، یکی از منحصربهفردترین پروژههای مشترک تاریخ صنعت خودروسازی آلمان شد.
پیشرانه M119 V8 یکی از مهمترین نقاط قوت 500E بود. این موتور تمامآلومینیومی با آرایش ۹۰ درجه، چهار سوپاپ برای هر سیلندر، میلسوپاپ دوبل و سیستم تزریق سوخت بوش، در زمان خود یکی از پیشرفتهترین موتورهای مرسدس محسوب میشد. در کنار آن، سیستم تعلیق هیدروپنوماتیک خودتراز در عقب، ترمزهای دیسکی خنکشونده در هر چهار چرخ و دیفرانسیل عقب، ترکیبی کمنظیر از راحتی و عملکرد را فراهم میکرد.
با وجود عملکرد بالا، 500E هرگز ظاهری اغراقآمیز نداشت. کابین لوکس با تریم چوب، صندلیهای چرمی و تهویه مطبوع خودکار، آن را به یک سدان تشریفاتی تبدیل میکرد؛ اما زیر این ظاهر آرام، خودرویی قرار داشت که میتوانست بسیاری از خودروهای اسپرت اوایل دهه ۱۹۹۰ را به چالش بکشد.
مرسدس تا پایان تولید در آوریل ۱۹۹۵، تنها ۱۰ هزار و ۴۷۹ دستگاه از 500E و E500 تولید کرد. همین تیراژ محدود باعث شده این خودرو امروز به یکی از کلکسیونیترین محصولات مرسدس تبدیل شود.
البته خرید یک 500E کار سادهای نیست. هرچند پایه فنی W124 به دوام بالا مشهور است و موتور M119 نیز در صورت نگهداری صحیح بسیار قابل اعتماد محسوب میشود، اما بررسی وضعیت زنجیر تایم، سیستم تعلیق هیدرولیکی، قطعات بدنه اصلی و سوابق سرویس خودرو اهمیت زیادی دارد. نمونههایی که دچار تغییرات غیراصولی یا تعمیرات نامناسب شده باشند، میتوانند هزینههای سنگینی به مالک تحمیل کنند.
ارزش این خودرو در بازار کلاسیک طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است. یک دستگاه 500E مدل ۱۹۹۳ با کارکرد ۱۰۱ هزار مایل در سال ۲۰۲۶ با قیمت ۳۵ هزار و ۴۴۴ دلار فروخته شد، در حالی که نمونهای با تنها ۳۶ هزار مایل کارکرد، ۷۱ هزار و ۳۵۰ دلار ارزش داشت. همچنین نسخه E500 Limited مدل ۱۹۹۴ با قیمت ۸۰ هزار دلار معامله شد. رکوردهای بالاتر نیز وجود دارد؛ از جمله یک دستگاه 500E مدل ۱۹۹۲ متعلق به جری ساینفلد که در حراج سال ۲۰۲۶ با بیش از ۳۵۷ هزار دلار به فروش رسید.
امروز مرسدس 500E تنها یک سدان قدرتمند نیست؛ بلکه نمادی از همکاری دو رقیب بزرگ آلمانی به شمار میرود. خودرویی که فناوری مرسدس و مهارت مهندسی پورشه را در کنار هم قرار داد و به همین دلیل، همچنان یکی از خاصترین و ارزشمندترین سدانهای پرفورمنس تاریخ محسوب میشود.