جنگ و بحران سوخت، فقط بازار نفت را تکان ندادهاند؛ معادلهی حملونقل سنگین در آسیا هم زیر و رو شده است. افزایش قیمت گازوئیل و نااطمینانی در مسیرهای تامین انرژی، برخی خریداران را از کامیونهای دیزلی دور کرده و به سمت کامیونهای سنگین برقی کشانده است.
بهگزارش پدال، در چهار ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ برابر با ۹ اسفند ۱۴۰۴، صادرات کامیونهای سنگین برقی چین نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از دو برابر شد و به ۱۶ هزار و ۸۲۳ دستگاه رسید. نیمی از این صادرات راهی کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا شد و صادرات به جنوب آسیا بیش از پنج برابر و به جنوب شرق آسیا تقریبا سه برابر افزایش یافت.
نقطهی فشار اصلی، سوخت بوده است. کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا وابستگی قابلتوجهی به خاورمیانه برای تامین نفت دارند و بستهشدن تنگه هرمز به جهش شدید قیمت گازوئیل در این کشورها انجامیده است. قیمت گازوئیل در سریلانکا از آغاز جنگ ۴۸ درصد و در فیلیپین ۵۷ درصد بالا رفته، در حالی که در چین رشد ۱۵ درصدی ثبت شده است.
اقتصاد حملونقل، زیر سایهی قیمت سوخت
ژائوتینگ یو، معاون بازاریابی بینالمللی سانی، میگوید افزایش قیمت نفت باعث شده دورهی بازگشت سرمایه کامیونهای سنگین برقی برای خریداران در بعضی کشورها از حدود ۲۸ ماه به ۱۸ ماه کاهش پیدا کند. در عمل، همان اختلافی که پیشتر مانع خرید بود، حالا در بسیاری از محاسبات به نفع برق تمام میشود.
یو توضیح داد که سانی، که پیشتر تمرکز بیشتری بر بازار اروپا داشت، اکنون جنوب شرق آسیا را هم هدف گرفته و در حال توسعه مدلهای ارزانتر است. این شرکت در ماه ژوئن هم یک سفارش ۸۸۰ دستگاهی دریافت کرده است.
با وجود این رشد، صادرات کامیونهای برقی هنوز در مقایسه با صادرات خودرو و موتورسیکلت محدود مانده، اما ادامهی این روند میتواند هم مصرف گازوئیل و هم انتشار کربن را در کشورهای منطقه تغییر دهد.
چین چگونه از سهم تقریبا صفر به ۳۰ درصد رسید
کامیونهای برقی در چین مسیر پرشتابی را پشت سر گذاشتهاند. سهم آنها از بازار کامیونها در سال ۲۰۲۱ نزدیک به صفر بود، اما سال گذشته به ۳۰ درصد فروش رسید. در نیمهی نخست امسال هم ۱۴۰ هزار دستگاه از این خودروها در چین فروخته شد.
همزمان، مصرف گازوئیل در چین از سال گذشته روندی کاهشی داشته است. برای پکن، این تغییر فقط یک تحول صنعتی نیست؛ نشانهای از جابهجایی آرام در الگوی مصرف انرژی هم به شمار میآید.
با این حال، موانع هنوز پابرجا هستند. قیمت بالای خرید و کمبود زیرساخت شارژ، دو سد اصلی بر سر راه گسترش کامیونهای برقی باقی ماندهاند. دنیل بلیکلی، یکی از بنیانگذاران نیو انرژی ترنسپورت، گفت یک کامیون برقی در استرالیا حدود ۵۰۰ هزار دلار استرالیا، معادل ۳۵۰ هزار دلار آمریکا، قیمت دارد؛ رقمی که تقریبا دو برابر نمونهی دیزلی است. با وجود همین فاصله، صرفهجویی در هزینهی سوخت میتواند بخشی از شکاف قیمتی را جبران کند.
اثر فراتر از جادههای آسیا
مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک (CREA) برآورد کرده است که ناوگان کامیونهای برقی چین در سال جاری میلادی با کاهش مصرف گازوئیل، معادل ۱۴۱ میلیون بشکه نفت صرفهجویی خواهد کرد. این رقم بیش از ۳ درصد مصرف نفت چین و معادل کل واردات نفت این کشور از کویت برآورد شده است.
در نتیجه، بحران سوخت فقط بهعنوان یک شوک کوتاهمدت دیده نمیشود. فشار ژئوپلیتیک، هزینههای عملیاتی را بالا برده و در همان حال، به چین فرصت داده است تا در بازار خودروهای سنگین برقی، بهویژه در آسیا، نقش پررنگتری پیدا کند. تغییری که از جاده شروع شده، میتواند روی تجارت انرژی، ساختار ناوگان حملونقل و حتی سیاستهای کربنی منطقه اثر بگذارد.
شما این تغییر را موقت میدانید یا شروع یک جابهجایی پایدار در حملونقل سنگین؟