جنگ ترامپ با خودروهای برقی؛ چگونه سیاست‌های واشنگتن رونق خودروسازی آمریکا را متوقف کرد؟

در قلب صنعتی آمریکا، جایی که قرار بود کارخانه‌های تازه جانِ شهرهای فرسوده را برگردانند، حالا سکوتِ خطوط تولید به یک نشانه‌ی سیاسی تبدیل شده است. امید به احیای خودروسازی از مسیر خودروهای برقی، به‌جای اشتغال پایدار، برای هزاران کارگر به تعلیق، اخراج و پروژه‌های نیمه‌کاره رسیده است.

به‌گزارش Reuters، کارخانه‌ی Ultium Cells در لوردستاونِ اوهایو، که با سرمایه‌گذاری ۲٫۳ میلیارد دلاری ساخته شد، نمونه‌ی روشن این چرخش است. سه کارگر در یک بعدازظهر جمعه در مه، روی صندلی‌های تاشو در سالن اتحادیه‌ی United Auto Workers نشسته بودند، در حالی که باید چند کیلومتر آن‌سوتر شیفت کاری‌شان را آغاز می‌کردند. خط تولید، پس از افت فروش خودروهای برقی و حذف اعتبار مالیاتی ۷٬۵۰۰ دلاری، متوقف شد و حدود ۴۸۰ نفر به‌طور نامحدود مرخص شدند؛ ۸۵۰ نفر دیگر هم ماه‌ها کارشان را از دست دادند.

این کارخانه، متعلق به جنرال موتورز و LG Energy Solution، چهار سال پیش در اوج سرمایه‌گذاری‌های صنعتی آمریکا افتتاح شده بود. بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، صنعت خودرو در ایالات متحده وارد بزرگ‌ترین موج هزینه‌کرد چند دهه‌ی اخیر شد. جهت‌گیری روشن بود. ساخت زنجیره‌ی تامین داخلی برای خودروهای برقی و باتری، هم به‌عنوان راهی برای فاصله‌گرفتن از چین تعریف شد و هم به‌عنوان موتور تازه‌ی اشتغال در ایالت‌های صنعتی.

اما مسیر، از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، معکوس شده است. لغو اعتبار مالیاتی، تضعیف مقررات آلایندگی، سخت‌گیری در تجارت و تشدید سیاست‌های مهاجرتی، هم بازار را کند کرده و هم سرمایه‌گذاری‌ها را فرسوده است. برآورد رویترز بر پایه‌ی داده‌های Atlas Public Policy نشان می‌دهد که از ابتدای ۲۰۲۵ تا ۲۴ اوت امسال، پروژه‌هایی که لغو شده‌اند یا در آستانه‌ی توقف قرار گرفته‌اند، وعده‌ی حدود ۲۷٬۰۰۰ شغل را داده بودند. شمار واقعی، احتمالا بیشتر از این رقم است.

داده‌های Atlas تصویر بزرگ‌تری هم ترسیم می‌کند. حدود چهارپنجم سرمایه‌گذاری‌های لغوشده در ایالت‌های جمهوری‌خواه بوده‌اند. همان مناطقی که به‌دلیل هجوم پروژه‌های مرتبط با خودروهای برقی، لقب Battery Belt گرفته بودند، حالا بیشترِ ضربه را خورده‌اند. در این الگو، سیاست نه فقط بازار را تغییر داده، بلکه نقشه‌ی صنعتی کشور را هم زیر و رو کرده است.

مشکل فقط به تصمیم‌های واشنگتن محدود نمانده. پیش از بازگشت ترامپ هم، تقاضای آمریکایی‌ها برای خودروهای برقی کمتر از پیش‌بینی خودروسازان بود. قیمت بالا و نگرانی از پیمایش، بخشی از خریداران را عقب رانده بود. با این حال، مدیران صنعت بارها گفته‌اند که ضربه‌ی سیاستی، آخرین میخ را بر تابوت بسیاری از طرح‌ها کوبید. جیم فارلی، مدیرعامل Ford، گفته بود سقوط فروش پس از پایان اعتبار مالیاتی، همان عاملی بود که شرکت را به تجدیدنظر در سرمایه‌گذاری‌های برقی واداشت.

موج سرمایه‌گذاری ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ فقط از نظر حجم کم‌سابقه نبود، از نظر ماهیت هم متفاوت بود. طبق گفته‌ی James Rubenstein، استاد بازنشسته‌ی جغرافیا در Miami University of Ohio، تولید باتری و خودروهای برقی با کارخانه‌های سنتی تفاوت بنیادی دارد. نمی‌شود به‌سادگی یک خط مونتاژ موتور را به تولید باتری تبدیل کرد. به سرمایه‌گذاری‌های تازه، تجهیزات تازه و زنجیره‌ی تامین تازه نیاز است.

همین ویژگی باعث شد وعده‌ی «رنسانس کارخانه‌ای» در عمل به پروژه‌ای پرهزینه و شکننده بدل شود. سال گذشته، نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار پروژه لغو شد و تازه‌ترین اعلام سرمایه‌گذاری‌ها به حدود ۶٫۵ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که تنها ۲۹ درصدِ سال قبل بود و در قیاس با سقف ۵۵ میلیارد دلاری سال ۲۰۲۳، سقوطی آشکار به‌حساب می‌آید.

فشار سیاستی فقط روی باتری و خودروهای برقی نمانده است. در زنجیره‌ی تامین، تعرفه‌ها هزینه‌ی مواد کلیدی را بالا برده‌اند؛ موادی که عمدتا در چین تولید می‌شوند، از جمله لیتیوم-آهن-فسفات و گرافیتِ مورد استفاده در آندها. هم‌زمان، سخت‌گیری مهاجرتی هم عملیات برخی کارخانه‌های آمریکایی را کند کرده است. برای بسیاری از پروژه‌ها، مهندسان و متخصصان کره‌ای یا دیگر کشورها قرار بود در دوره‌های کوتاه‌مدت به آمریکا بروند و تجهیزات بسیار تخصصی را تنظیم کنند. حالا بعضی از آنان تمایلی به سفر ندارند و همین، راه‌اندازی خطوط را ماه‌ها عقب انداخته است.

در سپتامبر ۲۰۲۵، یورش اداره‌ی مهاجرت و گمرک آمریکا به یک کارخانه‌ی در حال ساخت در جورجیا، که به‌صورت مشترک در مالکیت Hyundai Motor و LG Energy Solution بود، به بازداشت ۴۷۵ نفر انجامید. دو طرف بعدا گفتند کارخانه تکمیل شده و نخستین سلول‌های باتری را در ژوئیه ارسال کرده است، اما بخش عمده‌ی نیروی کار، محلی استخدام شده بود. با این حال، پیامدهای آن یورش، در سطح صنعت باقی مانده است.

لوردستاون سال‌هاست چرخه‌ی رونق و رکود خودروسازی را زندگی می‌کند. کارخانه‌ی مونتاژ GM بیش از نیم‌قرن یکی از موتورهای اقتصادی منطقه بود، تا وقتی که در ۲۰۱۹ بسته شد. بعدتر، با شکل‌گیری سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با EV، نام قدیمی Steel Valley جای خود را به Voltage Valley داد. اما امید، دوام نیاورد.

کارخانه‌ی باتری GM-LG در ۲۰۲۲ افتتاح شد و حدود ۱٬۳۰۰ نفر در آن مشغول به کار شدند. سپس در تابستان ۲۰۲۵، کارگران به‌جای تولید سلول باتری، بیشتر وقت خود را به کارهای وقت‌پرکن مثل تمیزکردن ایستگاه‌های کاری می‌گذراندند. وقتی اعلان تعدیل در اکتبر رسید، شرکت وعده داد که شاید شش ماه بعد آن‌ها را برگرداند. با ادامه‌ی ضعف تقاضا، این بازگشت هم عقب افتاد. در هفته‌های اخیر، حدود ۷۰۰ نفر دوباره به کار بازگشته‌اند و تولید سلول در میانه‌ی اوت از سر گرفته شده، اما حدود ۶۰۰ نفر هنوز در وضعیت تعلیق نامحدود مانده‌اند.

Steve Baier، یکی از کارگران این واحد، می‌گوید اخراج‌ها برای مردم شهر ویرانگر بوده است. او یادآور شد که کارخانه برای بسیاری از خانواده‌ها فقط یک محل کار نبود، بلکه قرار بود ستون آینده‌ی اقتصادی‌شان باشد. حالا همان ستون ترک برداشته است.

الگوی مشابه در جای دیگری هم تکرار شد. در Glendale، کنتاکی، دو سازه‌ی سفید و ساده میان زمین‌های کشاورزی قد علم کرده‌اند. Ford و شریک سابقش، SK On، برای مجموعه‌ی BlueOval SK در ۲۰۲۱، ۵٫۸ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری را اعلام کردند؛ پروژه‌ای بر زمینی به اندازه‌ی ۱٬۱۰۰ زمین فوتبال که قرار بود ۵٬۰۰۰ شغل بسازد. مقام‌های محلی حتی برای ورود بیش از ۲۰٬۰۰۰ نفر جمعیت تازه آماده می‌شدند، از گسترش جاده‌ها تا ساخت هزاران خانه.

اما در دسامبر ۲۰۲۵، ورق برگشت. Bill Wilmoth و دیگر کارگران با ویدیوی مدیریتی روبه‌رو شدند که خبر تعدیل حدود ۱٬۵۰۰ نفر را اعلام می‌کرد. Wilmoth می‌گوید «دلم فرو ریخت». Ford بعدا اعلام کرد که به‌جای تولید خودروهای برقی، در آن سایت به‌سمت باتری‌های ذخیره‌ی انرژی خواهد رفت و فقط ۲٬۱۰۰ کارگر استخدام می‌کند؛ کمتر از نیمی از برنامه‌ی اولیه. آغاز تولید هم به اواخر ۲۰۲۷ موکول شده است.

حذف اعتبار مالیاتی ۷٬۵۰۰ دلاری، مهم‌ترین تصمیمی بود که مدیران صنعت خودرو آن را عامل فروپاشی شتاب EVها دانسته‌اند. اما این فقط یکی از چندین تغییر هم‌زمان بود. مقررات آلایندگی از شدت افتاد، جریمه‌های ناتوانی در رعایت استانداردهای مصرف سوخت منجمد شد و منازعه‌ی حقوقی با کالیفرنیا بر سر اختیار این ایالت برای تنظیم قواعد EV، به یکی از جدی‌ترین نبردهای نظارتی بازار تبدیل شد.

در سطح تجاری هم تعرفه‌ها هزینه‌ی مواد و قطعات را افزایش داده‌اند. در نتیجه، بخشی از خودروسازان به‌جای توسعه‌ی طرح‌های برقی، سراغ استفاده از ظرفیت‌های خالی در کارخانه‌های آمریکایی رفته‌اند تا از فشار تعرفه‌ها بگریزند یا تولید مدل‌های بنزینی را دوباره جان بدهند. Ford حتی اعلام کرده که در کارخانه‌ی تازه‌سازِ تنسی، تولید از پیکاپ‌های برقی لغوشده به مدل‌های بنزینی تغییر می‌کند.

استلانتیس هم مسیر مشابهی را پیش گرفته است. این شرکت در یک رویداد آزمایشی در نزدیکی دیترویت، از نسل تازه‌ی کامیون‌های Ram با موتورهای ۶٫۴ لیتری رونمایی کرد؛ خودروهایی که شتاب صفر تا ۶۰ مایل بر ساعت را در ۳٫۴ ثانیه ثبت می‌کنند. Tim Kuniskis، مدیر برندهای آمریکایی استلانتیس، گفته بود عرضه‌ی چند محصول با موتورهای V-8 در فضای سیاستی کنونی ممکن شده؛ چیزی که پیش‌تر «غیرممکن» بود. هم‌زمان، استلانتیس بخشی از برنامه‌ی باتری و EV خود را که با Samsung SDI برای مجتمع ۶ میلیارد دلاری و ۲٬۸۰۰ شغلی در Kokomo، ایندیانا طراحی شده بود، متوقف کرده است.

با این حال، بازگشت به بنزین، فقط سود کوتاه‌مدت را تقویت می‌کند. Susan Helper، اقتصاددان Case Western Reserve University و مشاور ارشد راهبرد صنعتی در دولت بایدن، هشدار داده که مسیر فعلی آمریکا را از بازارهای اصلی جهان دور می‌کند. به گفته‌ی او، چین و اروپا به‌دلایل متفاوت اما هم‌جهت، در حال حرکت به‌سوی EV هستند؛ یکی با حمایت حکومتی و دیگری با تقاضای رو به رشد و رقابت شدید خودروسازان. در نتیجه، آمریکا ممکن است خودروهایی تولید کند که بازار جهانی کمتر می‌خواهد.

ژست سیاسیِ دفاع از «حق انتخاب مصرف‌کننده» هم نتوانسته واقعیت را پنهان کند. در حالی که ترامپ و جمهوری‌خواهان می‌گویند حذف مشوق‌ها، بازار را از اجبار رها کرده، آمار اشتغال صنعت خودرو از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون ۱٫۳ درصد کاهش یافته و به حدود ۹۶۳٬۰۰۰ نفر در اوت رسیده است. در همین فاصله، بخشی از کارخانه‌ها به‌جای توسعه، در حالت بازطراحی یا توقف مانده‌اند.

در روستاها و شهرهای کوچکِ وابسته به این پروژه‌ها، واکنش‌ها یکنواخت نیست. بعضی کارگران، مثل Joshua Urso در کنتاکی، اخراج‌ها را به سیاست‌های دولت بایدن و فشار برای EVها نسبت می‌دهند، نه به تصمیم‌های ترامپ. او پس از جست‌وجوی نزدیک به ۱۰۰ شغل، حالا در بخش تولید قفسه و سازه برای دیتاسنترها و سپس در یک کارگاه ساخت فلز کار پیدا کرده است. اما حتی او هم می‌گوید سال‌های اخیر با وعده‌هایی سپری شد که کامل نشدند.

Bill Wilmoth نیز، پس از اخراج، به‌سوی یک استارتاپ هوش مصنوعی رفته است. هنوز به همکارانی فکر می‌کند که شغلشان را از دست دادند و قرار بود سال‌ها نانِ خانواده‌هایشان را تامین کنند. جمله‌اش کوتاه بود، اما وزنِ یک دوره را حمل می‌کرد. «ما مدتی وجود داشتیم، وانمود می‌کردیم قرار است کار کند.»

در نهایت، پرونده‌ی خودروهای برقی در آمریکا فقط یک دعوای فنی یا بازاری نیست. این پرونده به سیاست صنعتی، زنجیره‌ی تامین، تجارت، مهاجرت و حتی هویت اقتصادی ایالت‌های صنعتی گره خورده است. وقتی دولت‌ها جهت را عوض می‌کنند، کارخانه‌ها فقط خطوط تولیدشان را از دست نمی‌دهند؛ گاهی کل معماری آینده‌شان فرو می‌ریزد.

Trump's war on EVs، که در ظاهر برای حذف یک مشوق مالی آغاز شد، حالا به نیرویی بدل شده که از اوهایو تا کنتاکی و از ایندیانا تا جورجیا، هم سرمایه‌گذاری را عقب رانده و هم آینده‌ی رقابت‌پذیری آمریکا را در برابر چین و اروپا دشوارتر کرده است.

شما این چرخش سیاستی را به نفع صنعت خودرو می‌دانید یا به زیان آینده‌ی آن؟