خودنمایی کوپه خیره‌کننده مازراتی 5000 GT، خودرویی که به درخواست ایران متولد شد

اگر به دنیای جذاب اتاق‌سازی‌های سفارشی دهه ۱۹۶۰ ایتالیا علاقه داشته باشید، حتماً ایده قرار دادن موتور V8 خودروهای مسابقه‌ای در دل یک گرندتورر مجلل برایتان جذاب است. این همان فلسفه‌ای است که پروژه AM103 یا همان مدل استثنایی مازراتی 5000 GT بر پایه آن متولد شد. در این میان، شاسی شماره 103.064 یکی از خاص‌ترین نمونه‌های تولیدشده از این سری به شمار می‌رود. این خودرو نخستین نمونه از 5000 GT محسوب می‌شود که بدنه آن توسط پیترو فروآ طراحی و ساخته شده است. از این مدل تنها ۳۴ نمونه اختصاصی ساخته شد و اکنون پس از گذشت بیش از ۶۰ سال از زمان تولید، برنامه رسمی مازراتی برای حفاظت از خودروهای تاریخی، تأییدیه اصالت کلاسیک را پس از گذراندن ۳۰۰ مرحله بازرسی فنی به این نمونهٔ خاص قرمزرنگ اهدا کرده است.

این خودرو که در نمایشگاه خودروی ژنو ۱۹۶۳ رونمایی شد، پیوند جالبی با ایران دارد. همه‌چیز از جایی شروع شد که شاه ایران پس از آزمایش مدل 3500 GT، از مازراتی خواست خودرویی سفارشی‌تر و قدرتمندتر او بسازد. جولیو ألفیری، مدیر فنی وقت مازراتی، برای پاسخ به این درخواست دست‌به‌کار شد و موتور ۵ لیتری V8 برگرفته از خودروی مسابقه‌ای استقامت مازراتی 450S را در شاسی تقویت‌شده یک خودروی جاده‌ای جای داد. این موتور هشت سیلندر تنفس طبیعی در نسخه‌های نهایی خود قدرتی حدود ۳۴۰ اسب بخار تولید می‌کرد که برای یک گرندتورر اروپایی در دهه ۱۹۶۰ رقمی فوق‌العاده سنگین بود.

به دلیل تیراژ بسیار محدود، مازراتی شاسی این مدل را در اختیار برترین کارگاه‌های بدنه‌سازی ایتالیا قرار می‌داد. شرکت‌هایی مثل تورینگ، آلمانو، پینین‌فارینا، مونتروسا، گیا و فروآ بدنه‌های متفاوتی برای آن ساختند و نمونه‌ای که با شماره شاسی ۱۰۳٫۰۰۲ به شاه تحویل داده شد، بدنه ساخت تورینگ داشت. در این میان، پیترو فروآ ساختار ظاهری رایج آن دوران را کنار گذاشت و طرحی با شیشه‌های بزرگ‌تر و خطوط بدنه کشیده ارائه داد. این خودرو در ابتدا برای تست‌های کارخانه‌ای نزد خود مازراتی باقی ماند اما پس از نمایشگاه ژنو ۱۹۶۳ مسیر متفاوتی پیدا کرد و به‌عنوان نمونه نمایشگاهی و تست در اختیار نمایندگی فرانسه قرار گرفت. کریم آقاخان چهارم، رهبر شیعیان اسماعیلی و کلکسیونر سرشناس خودرو، پس از اولین آزمایش رانندگی با این خودرو در فرانسه، شیفته ترکیب تجمل و عملکرد مسابقه‌ای آن شد و بلافاصله یک نسخه برای خود سفارش داد.

این نمونهٔ خاص در اواخر سال ۱۹۶۳ به مودنا بازگشت و سپس توسط خریدار دیگری در رم خریداری شد. خودرو تا سال ۱۹۶۶ در رم ماند و سپس مالک آن را به کارخانهٔ مازراتی بازگرداند و بجای آن یک 5000 GT دیگر تحویل گرفت. بر اساس سفارش مالکان بعدی، بدنه آلومینیومی شاسی 103.064 به رنگ قرمز یاقوتی روشن تغییر یافت. مالک جدید، شاهزاده مجید بن سعود از عربستان بود که سوئیچ خودرو را به پدرش یعنی پادشاه وقت عربستان، سعود بن عبدالعزیز اهدا کرد. بااین‌حال روزهای خوش این گرندتورر چندان طول نکشید زیرا عبدالعزیز طی کودتایی خانوادگی، از سلطنت برکنار شد و به مصر نقل‌مکان کرد. پس از تحولات سیاسی منطقه‌ای و جنگ شش‌روزه، وی مصر را به مقصد یونان ترک کرد و دولت مصر تمام اموال او ازجمله همین مازراتی را مصادره کرد. درنتیجه، این کوپه استثنایی بیش از سه دهه در انباری در قاهره زیر خروارها خاک افتاد و فراموش شد.

در سال ۲۰۰۰ هنگامی‌که درهای آن انبار پس از سال‌ها باز شد، کارشناسان با یک کپسول زمان دست‌نخورده از سال ۱۹۶۷ مواجه شدند. کیلومترشمار خودرو رقم ۱۲,۷۰۰ کیلومتر را نشان می‌داد و موتور V8 مسابقه‌ای آن همچنان سالم و قابل‌راه‌اندازی بود. یک کلکسیونر آمریکایی از ایالت تگزاس این خودرو را خریداری کرد و آن را برای بازسازی چهارساله به مودنا فرستاد. این مازراتی بازمتولدشده در سال ۲۰۰۴ در رویداد کنکورسو دلگانزا رونمایی شد و افتخارات ویژه‌ای برای بقای معجزه‌آسایش به دست آورد. اکنون با گذشت دو دهه از آن زمان، این خودرو با حفظ تمام قطعات تزئینی و موتور اصلی خود تأییدیه کامل کلاسیک را دریافت کرده است تا یادگاری زنده از عصر طلایی اتاق‌سازی سفارشی ایتالیا باشد.