تغییر آرایش سبد محصولات کرمان موتور؛ از تنوع مونتاژی تا تکیه بر پلتفرم داخلی
باوجود افت ۵۲ درصدی تولید کرمان موتور، تیراژ KMC ایگل حدود ۲۸۷ درصد رشد کرد و سهمش از سبد سواری به نزدیک ۶۵ درصد رسید.
گاهی مهم‌ترین نکته در آمار تولید، محصولی نیست که تیراژش کاهش یافته، بلکه خودرویی است که برخلاف جریان عمومی صنعت رشد می‌کند. آمار تولید شش‌ماهه‌ی خودروسازان نشان می‌دهد کرمان موتور در کنار افت قابل‌توجه تیراژ، تغییر چشمگیری در ترکیب سبد محصولات خود تجربه کرده و ایگل (KMC EAGLE) را از محصولی تازه‌وارد به محور اصلی تولید رسانده است. کارنامه‌ی کرمان موتور را باید هم‌زمان از دو زاویه‌ی افت حجم تولید و تغییر بنیادین ترکیب محصولات بررسی کرد.
به‌گزارش آمارنامه‌ی تجمیعی شهریور ۱۴۰۵ وزارت صمت، تولید خودروهای سواری کرمان موتور از ۲۴ هزار و ۵۳۰ دستگاه در نیمه‌ی نخست سال گذشته به ۱۱ هزار و ۷۹۷ دستگاه در نیمه‌ی نخست امسال رسیده و حدود ۵۲ درصد کاهش یافته است. افت تولید در حالی رخ داده که تیراژ خودروهای سواری کشور نیز از ۴۶۱ هزار و ۹۵۵ دستگاه به ۲۹۶ هزار و ۴۰۹ دستگاه کاهش یافته که معادل افتی حدود ۳۶ درصدی محسوب می‌شود. وضعیت بخش خصوصی دشوارتر بوده و تولید آن از ۹۰ هزار و ۲۸۹ دستگاه به ۳۶ هزار و ۴۹۴ دستگاه رسیده که از کاهش نزدیک به ۶۰ درصد حکایت دارد.
شنای کی ام سی ایگل برخلاف جریان تولید
میان آمارهای نزولی، عملکرد KMC ایگل مسیر متفاوتی را نشان می‌دهد. تولید مدل یادشده از هزار و ۹۷۴ دستگاه در نیمه‌ی نخست ۱۴۰۴ به ۷ هزار و ۶۳۷ دستگاه در نیمه‌ی نخست ۱۴۰۵ رسیده و حدود ۲۸۷ درصد رشد کرده است. سهم KMC ایگل از تولید سواری کرمان موتور نیز طی همین دوره از حدود ۸ درصد به نزدیک ۶۵ درصد افزایش یافته است.
سبد محصولات سواری کرمان موتور در نیمه‌ی نخست سال گذشته تنوع بیشتری داشت. جک J4 با تولید ۸ هزار و ۳۵۱ دستگاه، کی‌ام‌سی X5 با ۵ هزار و ۲۹۸ دستگاه و کی‌ام‌سی J7 با ۵ هزار و ۱۰۰ دستگاه، بخش بزرگی از تیراژ را به خود اختصاص داده بودند. کی‌ام‌سی A5، کی‌ام‌سی SR3 و KMC ایگل نیز در کنار مدل‌های یادشده روی خطوط تولید حضور داشتند.
یک سال بعد، آرایش تولید کاملا تغییر کرده است. تیراژ JAC J4 به ۲ هزار و ۶۱۹ دستگاه، KMC X5 به ۹۹۲ دستگاه و KMC J7 به ۵۲۵ دستگاه کاهش یافته و تولید KMC A5 نیز متوقف شده است. KMC SR3 تنها ۷ دستگاه تیراژ داشته، اما KMC ایگل به حرکت صعودی ادامه داده و از نظر تیراژ تولید به پرفروش‌ترین محصول مجموعه تبدیل شده است.
کنار گذاشتن KMC ایگل از مجموع تولید سواری دو دوره، ابعاد دگرگونی را روشن‌تر می‌کند. تیراژ سایر محصولات از ۲۲ هزار و ۵۵۶ دستگاه در نیمه‌ی نخست ۱۴۰۴ به ۴ هزار و ۱۶۰ دستگاه در نیمه‌ی نخست ۱۴۰۵ رسیده که افت بیش از ۸۱ درصدی را نشان می‌دهد. بخش عمده‌ی تیراژ ازدست‌رفته‌ی محصولات قبلی با رشد KMC ایگل جبران نشده و تولید کل کرمان موتور همچنان پایین‌تر از سال گذشته باقی مانده، اما KMC ایگل توانسته در فضای افت عمومی تولید سهم خود را به‌شدت افزایش دهد.
از محصولی تازه تا ستون اصلی تولید
KMC ایگل در نیمه‌ی نخست ۱۴۰۴ هنوز جایگاهی تثبیت‌شده در سبد تولید کرمان موتور نداشت و تنها حدود ۸ درصد از تیراژ سواری را تشکیل می‌داد. سهم مدل مذکور در نیمه‌ی نخست امسال به نزدیک ۶۵ درصد رسیده است. به بیان دیگر، از هر سه خودروی سواری تولیدشده در کرمان موتور، تقریبا دو دستگاه KMC ایگل بوده‌اند.
تغییر ترکیب تولید را می‌توان نشانه‌ی حرکت کرمان موتور از سبدی متنوع‌تر و متکی بر چند محصول مونتاژی به‌سوی تمرکز بیشتر بر محصولی توسعه‌یافته با اتکا به توان مهندسی داخلی دانست. بااین‌حال، ماهیت بومی KMC ایگل نیازمند توضیح دقیق‌تری خواهد بود. خودرو روی پلتفرم PS1 توسعه یافته که ریشه در JAC J4 دارد و پس از تغییرات و بومی‌سازی‌های کرمان موتور، به محصولی مستقل با نام KMC ایگل تبدیل شده است.
اهمیت پروژه‌ی KMC ایگل را باید در توسعه و بومی‌سازی محصول، استفاده از ظرفیت مهندسی داخلی و امکان افزایش تدریجی ساخت داخل جست‌وجو کرد، نه در فرض استقلال کامل خودرو یا زنجیره‌ی تامین آن از خارج. بومی‌سازی بدنه و توسعه‌ی محصول با مهندسی داخلی در صنعت خودرو لزوما به معنای بی‌نیازی از قطعات، مواد اولیه، تجهیزات یا فناوری خارجی نیست. ارزیابی میزان استقلال صنعتی KMC ایگل به اطلاعاتی درباره‌ی سهم ساخت داخل، وابستگی قطعات کلیدی به واردات و میزان ارزبری محصول نیاز دارد و انتشار چنین داده‌هایی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از دستاورد پروژه ارائه دهد.
بقا به‌مثابه ارتقا!
شرایط امسال صنعت خودرو، شرایط افزایش بی‌دردسر تیراژ نبوده است. تولید سواری بخش خصوصی در شش ماه نخست امسال ۵۳ درصد کاهش یافته است. در چنین بازاری، کرمان موتور نیز با افت تولید مواجه شده، اما هم‌زمان توانسته تولید یک محصول را چهاربرابر کند. این تفاوت را نباید با «افزایش تولید کل» اشتباه گرفت؛ تولید کل شرکت کاهش یافته است. اما در صنعتی که محدودیت‌های زنجیره تأمین می‌تواند ترکیب تولید را به‌سادگی بر هم بزند، حفظ و تقویت یک مسیر تولید داخلی، معنای خاص خود را دارد.
از همین منظر، تمرکز بر کی‌ام‌سی ایگل را می‌توان نه صرفاً یک تصمیم محصولی، بلکه بخشی از تلاش کرمان موتور برای بازآرایی ظرفیت تولید در شرایط جدید دانست؛ حرکتی از یک سبد متنوع اما آسیب‌پذیرتر، به سمت محصولی که توسعه آن در داخل شرکت انجام شده است و می‌تواند زمینه بیشتری برای داخلی‌سازی و توسعه زنجیره تأمین فراهم کند. اگر این مسیر در ادامه با توسعه پلتفرم، افزایش داخلی‌سازی و گسترش زنجیره تأمین همراه شود، Eagle می‌تواند از یک مدل خودرو فراتر برود و نشانه‌ای از تغییر جهت کرمان موتور از «مونتاژ چند محصول» به سمت «ساختن سبد محصول» باشد. و شاید این، همان جایی است که یک آمار کلی از کاهش تولید، گویای تمام داستان نیست!
دیدگاه شما درباره‌ی تمرکز کرمان موتور بر KMC ایگل چیست؟