برندگان طراحی رد دات ۲۰۲۶ از فراری تا کیا

زیبایی خودرو فقط به چراغ‌های جذاب، خطوط بدنه یا فرم جلوپنجره محدود نمی‌شود. تناسبات، حجم‌پردازی سطوح، آیرودینامیک، کاربرد مواد و نحوه‌ی ادغام اجزای فنی در بدنه، همگی در شکل‌گیری هویت بصری نقش دارند. به همین دلیل، بعضی خودروها حتی بدون طراحی اغراق‌آمیز نیز توجه متخصصان طراحی صنعتی را جلب می‌کنند.

جایزه‌ی طراحی رد دات (Red Dot Design Award) یکی از معتبرترین رقابت‌های بین‌المللی طراحی صنعتی به شمار می‌رود و هر سال محصولات گوناگونی را در شاخه‌های مختلف ارزیابی می‌کند. اطلاعات منبع رسانه‌ای و نشانی اینترنتی آن در داده‌های ارائه‌شده درج نشده و به همین دلیل امکان افزودن پیوند منبع بدون جعل اطلاعات وجود ندارد. در دوره‌ی ۲۰۲۶، نام خودروسازانی مانند فراری، لامبورگینی، کیا، جنسیس، برابوس و کوپرا میان برگزیدگان دیده می‌شود.

برندگان امسال از نظر فلسفه‌ی طراحی شباهت چندانی به یکدیگر ندارند. گروهی میراث تاریخی خود را به نمایش می‌گذارند، بعضی آینده‌ی خودروهای برقی را ترسیم می‌کنند و شماری نیز با مواد پیشرفته و معماری متفاوت، تعریف تازه‌ای از خودروهای پرفورمنس ارائه می‌دهند. همین تنوع، فهرست برگزیدگان رد دات ۲۰۲۶ را به تصویری جذاب از مسیرهای متفاوت طراحی خودرو تبدیل کرده است.

جایزه‌ی آلمانی Red Dot Design Award از سال ۱۹۵۵ برگزار می‌شود و محصولات مختلف را از نظر کیفیت طراحی، نوآوری و عملکرد می‌سنجد. رقابت رد دات سه شاخه‌ی اصلی طراحی محصول (Product Design)، طراحی برند و ارتباطات (Brands & Communication Design) و طراحی مفهومی (Design کانسپت) دارد. هر شاخه نیز محصولات و طرح‌ها را براساس معیارهای مرتبط با حوزه‌ی خود داوری می‌کند.

در بخش طراحی محصول، دو عنوان مهم Red Dot Winner و Red Dot Best of the Best اعطا می‌شود. Best of the Best بالاترین سطح جایزه در شاخه‌ی طراحی محصول به شمار می‌رود و به آثاری تعلق می‌گیرد که از نگاه هیئت داوران کیفیت طراحی برجسته‌تری دارند. دریافت رد دات الزاما به معنای برتری فنی یک خودرو بر تمام رقبا نیست، زیرا داوران مشخصا کیفیت طراحی محصول را ارزیابی می‌کنند و نتیجه نباید با رقابت‌های عملکرد، ایمنی یا قابلیت اطمینان اشتباه گرفته شود.

یکی از جذاب‌ترین خودروهای برگزیده‌ی امسال، فراری SC40 بود که عنوان Best of the Best را به دست آورد. خودرو از برنامه‌ی Special Projects فراری بیرون آمده است، برنامه‌ای که به مشتریان خاص برند اجازه می‌دهد نمونه‌ای کاملا اختصاصی و منحصربه‌فرد داشته باشند. چنین پروژه‌هایی آزادی بسیار بیشتری برای بازآفرینی هویت بصری محصولات فراری فراهم می‌کنند.

فراری SC40 از نظر فنی بر پایه‌ی فراری 296 GTB ساخته شده و پیشرانه، شاسی و مجموعه‌ی انتقال قدرت همان خودرو را به کار می‌گیرد. طراحان با تغییر اساسی فرم بدنه کوشیده‌اند شخصیتی متفاوت برای محصول اختصاصی خود خلق کنند. در نمای بیرونی، خطوط هندسی مشخص و حجم‌پردازی نسبتا زاویه‌دار پیش از هر جزئیات دیگری جلب توجه می‌کنند.

بسیاری از سوپراسپرت‌های امروزی سطوحی بسیار سیال و منحنی دارند، اما فراری SC40 از نظمی هندسی دارد که ظاهرش را متمایز می‌کند. خودرو نمونه‌ای روشن از آزادی عمل در طراحی محصولات اختصاصی محسوب می‌شود. برخلاف مدل‌های تولید انبوه، طراحان چنین پروژه‌ای می‌توانند بدون نگرانی همیشگی درباره‌ی محدودیت‌های تولید و بازاریابی، مسیرهای تازه‌ای را بیازمایند.

اگر خودرویی بخواهد نماینده‌ی زبان طراحی تهاجمی لامبورگینی باشد، لامبورگینی فنومنو انتخاب مناسبی خواهد بود. تولید سوپراسپرت ویژه‌ی ایتالیایی به تنها ۲۹ دستگاه محدود شده و مدل مورد بحث نیز عنوان Best of the Best رد دات ۲۰۲۶ را دریافت کرده است. تمامی اجزای ظاهری آن حول شکل‌گیری شخصیتی قدرتمند سامان یافته‌اند.

خطوط تیز، سطوح شکسته، تناسبات عریض و فرم خاص چراغ‌ها سبب می‌شوند لامبورگینی فنومنو حتی هنگام سکون نیز حس حرکت و قدرت را منتقل کند. ترکیب زیبایی و کارکرد، بخش مهم‌تری از داستان طراحی خودرو را شکل می‌دهد. دماغه‌ی بسیار کم‌ارتفاع، انتهای کشیده و مجاری متعدد هدایت هوا صرفا برای ساختن ظاهری تهاجمی ایجاد نشده‌اند و در مدیریت آیرودینامیک، خنک‌کاری و پایداری نیز نقش دارند.

لامبورگینی فنومنو را می‌توان بیانیه‌ای طراحی از سوی لامبورگینی دانست. مدل محدود ایتالیایی نشانه‌های آشنای برند را حفظ می‌کند و هم‌زمان مسیر احتمالی تحول زبان طراحی آن را نشان می‌دهد. پیوند فرم‌های نمایشی با نیازهای واقعی مهندسی، یکی از دلایل اهمیت خودرو در میان برندگان امسال به شمار می‌رود.

کیا EV4 یکی از نمونه‌های مهم و قابل‌توجه میان برندگان امسال محسوب می‌شود و بالاترین عنوان طراحی محصول رقابت، یعنی Best of the Best، را کسب کرده است. انتخاب فرم بدنه یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های خودرو به شمار می‌رود. در دوره‌ای که بسیاری از خودروسازان برای محصولات برقی سراغ کراس‌اوورها رفته‌اند، کیا با تناسباتی متفاوت تصویری تازه از یک خودروی چهاردر ارائه می‌کند.

بدنه‌ی کشیده، دماغه‌ی کوتاه، کابین جلوآمده و قسمت عقب امتدادیافته، چهره‌ای متفاوت برای کیا EV4 ساخته‌اند. تناسبات یادشده فقط ارزش زیبایی‌شناختی ندارند و مستقیما با اصول آیرودینامیک و کاهش مقاومت هوا ارتباط پیدا می‌کنند. کیا EV4 می‌کوشد میان سدان کلاسیک و خودروی برقی مدرن پیوند برقرار کند، بی‌آنکه بیش از اندازه به الگوهای تکراری بازار وابسته شود.

نسخه‌ی هاچ‌بک کیا EV4 نیز همان فلسفه‌ی طراحی را در ابعادی جمع‌وجورتر دنبال می‌کند. دو فرم بدنه نشان می‌دهند زبان بصری تازه‌ی کیا به یک قالب خاص محدود نشده است. رویکرد برند کره‌ای می‌تواند تنوع بیشتری به بازاری بدهد که محصولات برقی آن به‌تدریج از نظر فرم بدنه به یکدیگر نزدیک شده‌اند.

کیا در کنار کیا EV4، کیا PV5 را نیز در رقابت امسال به‌عنوان Red Dot Winner معرفی کرد. مدل چندمنظوره یکی از محصولات مهم خانواده‌ی خودروهای برقی PBV کیا به شمار می‌رود و با هدف پاسخ‌گویی به نیازهای متنوع حمل‌ونقل توسعه یافته است. طراحان در درجه‌ی نخست به دنبال ایجاد بیشترین فضای قابل‌استفاده در کنار ابعاد بیرونی منطقی بوده‌اند.

فرم جعبه‌ای بدنه‌ی کیا PV5 ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما همین انتخاب فضای کابین و قابلیت استفاده از خودرو را افزایش می‌دهد. معماری ماژولار یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مدل به شمار می‌رود. کیا خانواده‌ی PV5 را در نسخه‌های مسافری، باری، ویژه‌ی جابه‌جایی افراد دارای محدودیت حرکتی و ترکیبی عرضه می‌کند.

بخش‌های مختلف کیا PV5 متناسب با نوع کاربری تغییر می‌کنند، درحالی‌که هویت کلی طراحی پابرجا می‌ماند. مدل چندمنظوره نشان می‌دهد طراحی صنعتی موفق همیشه به خطوط پیچیده یا فرم‌های عجیب نیاز ندارد. گاهی طرحی ساده، دقیق و حساب‌شده ارزش بیشتری برای مصرف‌کننده به وجود می‌آورد.

جنسیس طی سال‌های اخیر برای ساختن هویتی مستقل در بازار خودروهای لوکس تلاش کرده و ورودش به قلمرو محصولات پرفورمنس نیز بخشی از همین مسیر محسوب می‌شود. جنسیس GV60 ماگما نخستین محصول تولیدی برنامه‌ی پرفورمنس ماگما است و جایزه‌ی طراحی محصول رد دات ۲۰۲۶ را دریافت کرد. بدنه‌ی عریض‌تر و ارتفاع کمتر نسبت به جنسیس GV60 استاندارد، نخستین تغییراتی هستند که در نمای بیرونی به چشم می‌آیند.

تغییرات ابعادی جنسیس GV60 ماگما علاوه بر ایجاد ظاهری اسپرت‌تر، به کاهش مرکز ثقل و بهبود پایداری کمک می‌کنند. رینگ‌های فورج‌کاری‌شده‌ی ۲۱ اینچی، ورودی هوای بزرگ‌تر جلو و اسپویلر عقب از دیگر جزئیات شاخص خودرو هستند. جنسیس هنگام طراحی اجزا کوشیده است میان نیازهای آیرودینامیکی و هویت لوکس برند تعادل برقرار کند.

کابین جنسیس GV60 ماگما ترکیبی از فضای لوکس و تجهیزات الهام‌گرفته از خودروهای مسابقه‌ای را ارائه می‌دهد. صندلی‌های اسپرت، تریم اختصاصی و دکمه‌ی ویژه‌ی فعال‌سازی حالت ماگما در فضای داخلی دیده می‌شوند. از نظر عملکرد نیز خودرو می‌تواند ظرف حدود ۳٫۴ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسد.

جنسیس برای ساخت هویت پرفورمنس محصول خود به تغییرات ظاهری اغراق‌آمیز متوسل نشده است. شخصیت اسپرت با رویکردی کنترل‌شده به زبان طراحی لوکس برند افزوده می‌شود. نتیجه، خودرویی است که بدون کنارگذاشتن وقار محصولات جنسیس، توانایی‌های عملکردی خود را نیز به نمایش می‌گذارد.

برابوس بیشتر با پروژه‌های خاص و ارتقای محصولات مرسدس‌بنز شناخته می‌شود، اما برابوس بودو رویکرد متفاوتی را در طراحی و توسعه‌ی خودرو نشان می‌دهد. گرندتورر مورد بحث آرایش صندلی ۲+۲ نفره و ساختار بدنه‌ی تمام‌کربنی دارد. هدف پروژه، برقراری پیوند میان یک خودروی لوکس و محصولی با قابلیت‌های پرفورمنس بوده است.

کاربرد فیبر کربن در ساختار بدنه‌ی برابوس بودو، علاوه بر ایجاد ظاهری خاص، برای کاهش وزن و افزایش آزادی طراحان در شکل‌دهی قطعات اهمیت دارد. قطعات آیرودینامیکی، اسپویلر فعال عقب و ورودی‌های هوای یکپارچه، جزئی از طراحی کلی خودرو محسوب می‌شوند. برابوس تلاش کرده عناصر عملکردی را بدون برهم‌زدن تناسبات کلی بدنه در ظاهر محصول ادغام کند.

برابوس بودو عنوان Red Dot Winner را به دست آورد. گرندتورر تمام‌کربنی یکی از نمونه‌های جالب سال ۲۰۲۶ در زمینه‌ی استفاده از مواد پیشرفته محسوب می‌شود. ارتباط نزدیک طراحی و مهندسی خودرو نیز جایگاه ویژه‌ای به پروژه بخشیده است.

در سوی دیگر فهرست، کوپرا راوال برای حضور در کلاس خودروهای برقی شهری آماده می‌شود. ابعاد جمع‌وجور و طراحی تهاجمی آن با قالب رایج خودروهای کوچک شهری فاصله دارد. فرم چراغ‌ها، خطوط بدنه و تناسبات اسپرت نشان می‌دهند کوپرا حتی در کوچک‌ترین محصولاتش نیز قصد کنارگذاشتن هویت طراحی برند را ندارد.

معماری برقی کوپرا راوال امکان نصب باتری در کف بدنه و دستیابی به تناسباتی متفاوت را فراهم کرده است. بدنه‌ی کوتاه، عرض نسبتا زیاد و ارتفاع کمتر، در کنار نحوه‌ی سازمان‌دهی فضای داخلی، مهم‌ترین ویژگی‌های طراحی خودرو هستند. مدل شهری کوپرا در بخش طراحی محصول موفق به دریافت عنوان Red Dot Winner شد.

بخش Design کانسپت نیز در سال ۲۰۲۶ میزبان دو پروژه‌ی جذاب از جنسیس بود. جنسیس X اسکورپیو کانسپت خودرویی آفرودی و بسیار خاص به شمار می‌رود که فرم و ساختارش از بدن عقرب الهام گرفته شده‌اند. رول‌کیج یکپارچه و ساختار لوله‌ای محافظ، ظاهر و معماری اصلی کانسپت را شکل می‌دهند.

ترکیبی از مواد سبک و مقاوم شامل فیبر کربن، فایبرگلاس و کولار در ساخت جنسیس X اسکورپیو کانسپت به کار رفته است. پیشرانه‌ی V8 خودرو نیز حدود ۱۱۰۰ اسب بخار قدرت تولید می‌کند. مجموعه‌ی مزبور تصویری از یک آفرودر افراطی با تمرکز هم‌زمان بر استحکام، سبکی و توان بالا ارائه می‌دهد.

جنسیس ماگما GT کانسپت مسیری کاملا متفاوت را دنبال می‌کند. کانسپت جنسیس یک گرندتورر دونفره با تناسبات موتوروسط است که قرار است هویت اسپرت و لوکس برند را در سطحی بالاتر نمایش دهد. بدنه‌ی عریض، ارتفاع کم، گلگیرهای عضلانی و تناسبات الهام‌گرفته از خودروهای مسابقه‌ای، چهره‌ای متفاوت از محصولات کنونی جنسیس ساخته‌اند.

جنسیس X اسکورپیو کانسپت و جنسیس ماگما GT کانسپت هر دو جایزه‌ی Red Dot 2026 را در شاخه‌ی Design کانسپت دریافت کردند. دو پروژه در بخش طراحی مفهومی برگزیده شده‌اند و نباید جوایزشان را با افتخارات خودروهای تولیدی در بخش Product Design یکسان دانست. تفاوت شاخه‌ها برای تفسیر درست جایگاه هر محصول در رقابت اهمیت دارد.

مرور برندگان امسال نشان می‌دهد صنعت خودرو به‌تدریج از تعریف واحد زیبایی فاصله می‌گیرد. فراری SC40 آزادی طراحی پروژه‌های اختصاصی را با هویت تاریخی فراری درمی‌آمیزد و لامبورگینی فنومنو همچنان بر تناسبات خاص و فرم‌های جسورانه تأکید می‌کند. کیا برای خودروهای برقی و محصولات چندمنظوره هویتی متفاوت می‌سازد، درحالی‌که جنسیس ترکیب لوکس‌گرایی و عملکرد اسپرت را دنبال می‌کند.

از دید مهندسی توسعه‌ی محصول، نکته‌ای بنیادی‌تر نیز میان برگزیدگان دیده می‌شود. طراحی موفق هنگامی شکل می‌گیرد که فرم ظاهری، ساختار فنی، مواد، روش تولید، مونتاژ و تجربه‌ی کاربری از آغاز در کنار یکدیگر قرار گیرند. زیبایی ظاهری به‌تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای یک محصول صنعتی پیچیده مانند خودرو را پاسخ دهد.

طراحی یک قطعه‌ی پلاستیکی پیچیده در بدنه فقط به شکل ظاهری آن محدود نمی‌شود. ضخامت دیواره، خطوط جدایش قالب، انقباض مواد، استحکام، محل اتصال و کیفیت سطح، همگی نتیجه‌ی نهایی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. همین منطق درباره‌ی قطعات فلزی، ساختار شاسی و اجزای آیرودینامیکی نیز صدق می‌کند.

فاصله‌ی میان طراحی صنعتی و مهندسی تولید هر روز کمتر می‌شود. خودرویی که روی کاغذ زیبا به نظر می‌رسد، زمانی به محصولی موفق تبدیل خواهد شد که تولیدش با کیفیت مناسب، هزینه‌ی منطقی و قابلیت اطمینان بالا امکان‌پذیر باشد. شاید جذاب‌ترین پیام برندگان امسال نیز همین باشد که خودروسازان بزرگ دیگر فقط خودرویی زیبا نمی‌خواهند و در پی خلق محصولی با هویت روشن در جزئیات مهندسی و صنعتی هستند.

شما طراحی کدام‌یک از برندگان رد دات ۲۰۲۶ را بیشتر می‌پسندید؟

نویسنده: حمید توکلی، ریس مرکز نوآوری صنعت خودرو دانشگاه گلستان