امروز نام پورشه ۹۱۱ آنقدر شناختهشده است که تصور این خودرو با نامی دیگر دشوار به نظر میرسد. با این حال، نخستین نمونهای که قرار بود جایگزین پورشه ۳۵۶ شود، در سال ۱۹۶۳ با نام پورشه ۹۰۱ معرفی شد. اگر اعتراض پژو به این نام اتفاق نمیافتاد، شاید یکی از مشهورترین نامهای صنعت خودرو امروز معنای دیگری داشت.
۹۰۱ چگونه متولد شد؟
پورشه در ۱۲ سپتامبر ۱۹۶۳ و در نمایشگاه بینالمللی خودرو فرانکفورت، جانشین ۳۵۶ را با نام ۹۰۱ معرفی کرد. این خودرو یک کوپه ۲+۲ بود و از موتور شش سیلندر تخت هوا خنک با حجم دو لیتر و قدرت ۱۳۰ اسب بخار استفاده میکرد. هدف، ساخت خودرویی مدرنتر و قدرتمندتر از ۳۵۶ بود، اما همچنان باید ویژگیهای اصلی یک پورشه را حفظ میکرد.
عدد ۹۰۱ نیز اتفاقی انتخاب نشده بود. پورشه در آن زمان برای نامگذاری پروژهها از شمارههای سهرقمی استفاده میکرد و در مورد جانشین ۳۵۶، عدد ۹۰۱ برای نسخه شش سیلندر انتخاب شد. حتی برای یک نسخه چهار سیلندر آینده نیز شماره ۹۰۲ در نظر گرفته شده بود.
اعتراض پژو از کجا آمد؟
ماجرا زمانی جدی شد که نخستین خودروهای تولیدی ۹۰۱ برای نمایش به نمایشگاه پاریس در اکتبر ۱۹۶۴ رفتند. در همان زمان، پژو نسبت به استفاده پورشه از نام ۹۰۱ اعتراض کرد. استدلال پژو این بود که این شرکت در فرانسه حقوق استفاده از نامهای سهرقمی با صفر در وسط را برای نامگذاری خودروها در اختیار دارد. پورشه نیز با توجه به این اعتراض، تصمیم گرفت نام خودرو را تغییر دهد.
نکته جالب اینکه تولید ۹۰۱ از ۱۴ سپتامبر ۱۹۶۴ آغاز شده بود؛ بنابراین اعتراض پژو زمانی مطرح شد که پروژه از مرحله طراحی عبور کرده و وارد فرآیند تولید شده بود. طبق اطلاعات رسمی پورشه تا زمان تغییر نام، ۸۲ دستگاه با عنوان ۹۰۱ تولید شده بود.
چرا ۹۰۱ به ۹۱۱ تبدیل شد؟
پورشه برای حل این مشکل به یک راهحل ساده و سریع رسید: به جای صفر، عدد یک قرار گرفت و ۹۰۱ به ۹۱۱ تبدیل شد. این تغییر فقط از نظر حقوقی ساده نبود؛ از نظر عملی نیز کمهزینهترین راهحل به شمار میرفت، زیرا بسیاری از مواد تبلیغاتی، اسناد و حتی حروف و نشانهای آمادهشده برای خودرو از قبل طراحی و تولید شده بودند. با دو برابر کردن رقم ۱، نیاز به طراحی یک نام کاملاً جدید از بین میرفت.
پورشه در ۲۲ اکتبر ۱۹۶۴ دستور تغییر نام را صادر کرد و از آن زمان، خودرویی که با نام ۹۰۱ شناخته میشد، ۹۱۱ نام گرفت. همین تغییر ظاهراً کوچک، نامی را ساخت که بعدها به یکی از ماندگارترین نامهای تاریخ خودرو تبدیل شد. در واقع، پژو در طراحی یا شکلگیری فنی ۹۱۱ نقشی نداشت؛ اعتراض این شرکت تنها نام خودرو را تغییر داد. با این حال، همین اتفاق حقوقی باعث شد ۹۰۱ با نامی وارد تاریخ صنعت خودرو شود که امروز بیش از شش دهه است با برند پورشه گره خورده است.