انتقال وزن به محور جلو و نیاز به دفع حرارت بیشتر، ترمزهای جلو را به بخش اصلی کاهش سرعت و حفظ تعادل خودرو تبدیل کرده است.
اگر به چرخهای یک خودرو نگاه کنید، معمولاً متوجه میشوید که دیسکها و کالیپرهای ترمز در محور جلو از نمونههای عقب بزرگتر هستند. این تفاوت در نگاه اول شاید عجیب به نظر برسد؛ زیرا هر چهار چرخ در متوقف کردن خودرو نقش دارند. با این حال، اندازه متفاوت ترمزهای جلو و عقب نتیجه مستقیم نحوه توزیع نیرو و انتقال وزن خودرو هنگام کاهش سرعت است.
هنگام ترمزگیری وزن خودرو به جلو منتقل میشود
مهمترین دلیل بزرگتر بودن ترمزهای جلو، انتقال وزن به محور جلو هنگام ترمزگیری است. هنگامی که راننده پدال ترمز را فشار میدهد، خودرو در حال کاهش سرعت است اما جرم آن به دلیل اینرسی تمایل دارد حرکت خود را ادامه دهد. در نتیجه، بار عمودی بیشتری روی چرخهای جلو وارد و از بار واردشده بر چرخهای عقب کاسته میشود. در بررسی عملکرد سیستمهای ترمز، انتقال وزن از محور عقب به محور جلو یکی از عوامل مهمی است که باید هنگام طراحی سیستم ترمز خودرو در نظر گرفته شود. این تغییر بار مستقیماً بر میزان نیروی ترمزی قابل اعمال در هر محور و احتمال قفل شدن چرخها تأثیر دارد.
وقتی وزن بیشتری روی چرخهای جلو قرار میگیرد، لاستیکهای این محور نیز میتوانند نیروی بیشتری را بدون از دست دادن چسبندگی تحمل کنند؛ بنابراین مهندسان سیستم ترمز را طوری تنظیم میکنند که سهم بیشتری از نیروی توقف به محور جلو اختصاص پیدا کند. به همین دلیل است که در بسیاری از خودروها، ترمزهای جلو بخش اصلی عملیات کاهش سرعت را بر عهده دارند.
چرا ترمز جلو باید بزرگتر باشد؟
نیروی ترمز تنها به فشار دادن لنت روی دیسک محدود نمیشود. قطر دیسک، نیروی فشاری کالیپر و ضریب اصطکاک نیز در میزان گشتاور ترمزی مؤثر هستند. افزایش قطر دیسک، شعاع مؤثر محل اعمال نیرو را بیشتر میکند و در شرایط یکسان میتواند گشتاور ترمز بیشتری ایجاد کند.
از طرف دیگر، ترمزهای جلو به دلیل سهم بیشتر خود در توقف خودرو، انرژی بیشتری را به گرما تبدیل میکنند؛ بنابراین اندازه بزرگتر دیسک و لنت میتواند به افزایش ظرفیت جذب و دفع حرارت کمک کند و احتمال افت عملکرد ترمز بر اثر داغ شدن بیش از حد را کاهش دهد.
چرا ترمزهای عقب را هم بزرگ نمیکنند؟
در نگاه اول ممکن است تصور شود بزرگتر کردن ترمزهای عقب نیز باعث توقف سریعتر خودرو میشود، اما مسئله به این سادگی نیست. هنگام ترمز شدید، بار روی چرخهای عقب کاهش پیدا میکند. اگر نیروی ترمز عقب بیش از ظرفیت چسبندگی لاستیک باشد، احتمال قفل شدن چرخهای عقب افزایش مییابد و این موضوع میتواند پایداری خودرو را مختل کند. به همین دلیل، سازندگان خودرو باید میان قدرت ترمز محورهای جلو و عقب تعادل ایجاد کنند. سیستمهای ABS و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز نیز برای کنترل بهتر این نیروها و جلوگیری از قفل شدن چرخها در شرایط مختلف به کار گرفته میشوند.
در نتیجه، بزرگتر بودن ترمزهای جلو یک انتخاب ظاهری یا صرفاً مربوط به قدرت بیشتر نیست؛ بلکه حاصل مجموعهای از ملاحظات مهندسی شامل انتقال وزن، چسبندگی لاستیک، توزیع نیروی ترمز و مدیریت حرارت است. البته این قاعده به معنای یکسان بودن طراحی همه خودروها نیست و برخی خودروهای خاص میتوانند از ترکیبهای متفاوتی برای محورهای جلو و عقب استفاده کنند.