چرا نباید باد لاستیک را بر اساس عدد روی دیواره آن تنظیم کرد؟

بسیاری از رانندگان هنگام تنظیم باد لاستیک، به عددی که روی دیواره تایر نوشته شده است توجه می‌کنند و تصور می‌کنند باید فشار باد را به همان میزان برسانند. این در حالی است که عدد درج‌شده روی دیواره لاستیک معمولاً حداکثر فشار باد مجاز برای تایر را نشان می‌دهد، نه فشار مناسب برای استفاده روزمره از خودرو. اشتباه گرفتن این دو عدد می‌تواند بر کیفیت رانندگی، ایمنی و عمر لاستیک‌ها تأثیر بگذارد.

اگر به دیواره لاستیک خودرو نگاه کنید، احتمالاً عبارت‌هایی مانند MAX PRESS یا MAX LOAD را در کنار اعداد و مشخصات فنی آن می‌بینید. عبارت MAX PRESS به حداکثر فشار باد مجاز لاستیک اشاره دارد؛ یعنی فشاری که نباید از حد تعیین‌شده برای آن تایر فراتر برود. این عدد به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که لاستیک در خودروی شما باید با چه فشاری باد شود.

دلیل این تفاوت آن است که یک مدل لاستیک ممکن است برای خودروهای مختلفی با وزن، ظرفیت حمل بار و ویژگی‌های فنی متفاوت استفاده شود؛ بنابراین، سازنده تایر حداکثر فشار مجاز محصول خود را مشخص می‌کند، اما فشار مناسب برای هر خودرو را خودروساز تعیین می‌کند. این فشار با در نظر گرفتن عواملی مانند وزن خودرو، توزیع بار، ویژگی‌های سیستم تعلیق و عملکرد مورد انتظار از تایر انتخاب می‌شود.

برای اطلاع از فشار باد استاندارد، باید برچسب مشخصات تایر خودرو را بررسی کنید. این برچسب معمولاً روی ستون یا لبه داخلی درِ راننده نصب شده است؛ البته محل دقیق آن با توجه به مدل خودرو تفاوت دارد. در برخی خودروها نیز اطلاعات مربوط به فشار باد در دفترچه راهنمای مالک درج شده است.

ممکن است روی این برچسب، برای چرخ‌های جلو و عقب اعداد متفاوتی درج شده باشد. همچنین بعضی خودروها برای شرایط بارگیری عادی و حمل سرنشینان یا بار بیشتر، فشارهای متفاوتی دارند. در چنین شرایطی، باید مطابق دستورالعمل سازنده و متناسب با وضعیت استفاده از خودرو عمل کرد؛ نه اینکه فشار همه لاستیک‌ها را صرفاً بر اساس عدد روی دیواره یکسان تنظیم کرد.

اگر فشار باد لاستیک بیشتر از مقدار توصیه‌شده سازنده خودرو باشد، ممکن است سطح تماس تایر با جاده و نحوه توزیع فشار روی آج تغییر کند. این وضعیت می‌تواند بر چسبندگی، عملکرد ترمزگیری، راحتی سرنشینان و الگوی سایش لاستیک اثر منفی بگذارد. در مقابل، کم‌باد بودن لاستیک نیز باعث افزایش تغییر شکل تایر هنگام حرکت، تولید گرمای بیشتر و افزایش مقاومت غلتشی می‌شود و می‌تواند به فرسودگی زودهنگام آن منجر شود.

بنابراین، نه حداکثر فشار درج‌شده روی دیواره و نه کم یا زیاد کردن باد بر اساس ظاهر لاستیک، معیار مناسبی برای تنظیم فشار نیست. ملاک اصلی، مقدار توصیه‌شده خودروساز است.

فشار باد باید زمانی اندازه‌گیری شود که لاستیک‌ها سرد هستند؛ برای مثال، پیش از شروع رانندگی یا پس از توقف خودرو به مدت چند ساعت. با حرکت خودرو، دمای تایر بالا می‌رود و فشار باد نیز افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، اندازه‌گیری فشار پس از رانندگی طولانی ممکن است عددی بیشتر از فشار حالت سرد نشان دهد.

بهتر است فشار باد همه لاستیک‌ها، از جمله زاپاس، دست‌کم ماهی یک بار و پیش از سفرهای طولانی بررسی شود. برای این کار از فشارسنج مناسب استفاده کنید و در صورت مشاهده کاهش مکرر فشار، احتمال نشتی را نیز بررسی کنید.

نهایتاً باید گفت عدد روی دیواره لاستیک حد مجاز تایر را مشخص می‌کند، نه لزوماً فشار مناسب آن برای خودروی شما. برای تنظیم درست باد، برچسب مشخصات خودرو یا دفترچه راهنمای آن را ملاک قرار دهید؛ اقدامی ساده که به حفظ ایمنی، عملکرد مناسب و افزایش عمر لاستیک‌ها کمک می‌کند.