خشک شدن لولاها یا محدودکننده در عامل اصلی جیرجیر خودرو است که با تمیزکاری و استفاده از روانکننده مناسب مانند گریس لیتیوم برطرف میشود.
صدای جیرجیر هنگام باز و بسته کردن درهای خودرو معمولاً از خشک شدن نقاط متحرک لولا، تجمع گردوغبار و آلودگی یا فرسودگی قطعات متصل به آن ناشی میشود. این صدا در بسیاری از موارد با تمیزکاری و استفاده از روانکننده مناسب برطرف میشود؛ اما همیشه نباید تمام صداهای اطراف در را به لولا نسبت داد.
محدودکننده بازشوی در، اتصالات و حتی نوارهای لاستیکی دور در نیز ممکن است هنگام حرکت صدا تولید کنند. تشخیص محل دقیق صدا، پیش از استفاده از روغن یا گریس، از اتلاف وقت و آسیب احتمالی به قطعات جلوگیری میکند.
چرا لولای در خودرو جیرجیر میکند؟
لولای در خودرو از قطعات فلزی متحرکی تشکیل شده است که هنگام باز و بسته شدن در، روی یکدیگر حرکت میکنند. این قطعات برای کاهش اصطکاک و جلوگیری از خوردگی به روانکاری مناسب نیاز دارند. با گذشت زمان، گریس اولیه ممکن است بر اثر شستوشوی خودرو، بارندگی، گردوغبار و استفاده مداوم از بین برود یا خاصیت خود را از دست بدهد. در نتیجه، تماس قطعات فلزی با یکدیگر صدای جیرجیر یا ناله مانندی ایجاد میکند.
تجمع آلودگی و زنگزدگی نیز میتواند حرکت لولا را دشوارتر کند. از سوی دیگر، در برخی خودروها صدای آزاردهنده هنگام باز و بسته کردن در از قطعه محدودکننده بازشوی در (Door Check Strap) یا غلتک و محور آن شنیده میشود. این قطعه حرکت در را در موقعیتهای مشخص کنترل میکند و ممکن است به روانکاری جداگانه نیاز داشته باشد.
برای رفع صدای جیرجیر لولا به چه موادی نیاز داریم؟
مهمترین وسیله برای برطرف کردن این مشکل، روانکننده مناسب قطعات متحرک خودرو است. گریس سفید پایه لیتیوم یکی از گزینههای متداول برای روانکاری لولاها و نقاط چرخشی بدنه است. این ماده در برابر رطوبت مقاومت مناسبی دارد و میتواند اصطکاک میان قطعات فلزی را کاهش دهد. اسپری سیلیکون و روانکنندههای حاوی PTFE نیز بسته به جنس قطعات و توصیه سازنده خودرو قابل استفاده هستند. انتخاب نهایی باید با توجه به دستورالعمل تعمیر و نگهداری همان خودرو انجام شود.
مراحل برطرف کردن صدای جیرجیر لولای در خودرو
برای شروع، خودرو را در محلی صاف و مناسب پارک کنید و در را کاملاً باز نگه دارید. ابتدا محل اتصال لولا به بدنه و در را از نظر وجود گردوغبار، گلولای، زنگزدگی و آثار گریس قدیمی بررسی کنید. سپس با یک دستمال تمیز، آلودگیهای سطحی را پاک کنید. وجود ذرات گردوغبار و شن میان قطعات متحرک میتواند باعث افزایش اصطکاک شود؛ بنابراین بهتر است پیش از روانکاری، سطح لولا کاملاً تمیز باشد.
در مرحله بعد، مقدار کمی گریس یا روانکننده مناسب را روی محور و نقاط چرخشی لولا اعمال کنید. بهتر است از نازل باریک اسپری استفاده شود تا ماده روانکننده دقیقاً به محل تماس قطعات برسد و روی رنگ بدنه، شیشه یا قطعات اطراف پخش نشود. پس از آن، در را چندین بار بهآرامی باز و بسته کنید تا روانکننده در بخشهای متحرک پخش شود. در پایان نیز گریس اضافی را با دستمال پاک کنید؛ باقی ماندن مقدار زیادی ماده چرب روی سطح لولا باعث جذب گردوغبار و آلودگی بیشتر خواهد شد.
اگر صدا از محدودکننده بازشوی در باشد، باید محل حرکت غلتک و محور آن بررسی شود. روانکننده باید به نقطه تماس مشخصشده در دستورالعمل فنی خودرو برسد، نه اینکه تمام سطح قطعه را چرب کند. باید دانست برخی خودروسازان استفاده از مقدار کمی گریس سفید لیتیوم در محل تماس محور و غلتک را توصیه کرده و پاک کردن گریس اضافی را نیز خاطرنشان ساخته اند.
اگر صدای جیرجیر با روانکاری برطرف نشد چه کنیم؟
اگر پس از تمیزکاری و روانکاری همچنان صدای جیرجیر شنیده میشود، احتمال دارد مشکل به فرسودگی بوشها، خوردگی محور لولا، شل شدن اتصالات یا تغییر موقعیت در مربوط باشد. افتادگی در، دشوار بسته شدن آن یا برخورد لبه در با بدنه نیز از نشانههایی هستند که باید جدی گرفته شوند. در چنین شرایطی، صرفاً اضافه کردن گریس راهحل مناسبی نیست و لولا باید از نظر لقی، تاب برداشتن و آسیبدیدگی بررسی شود.
بهتر است برای تنظیم یا باز کردن لولاها از تعمیرکار کمک بگیرید؛ زیرا جابهجایی نادرست آنها میتواند باعث به هم خوردن فاصله در با بدنه و اختلال در بسته شدن صحیح در شود.
چگونه از بازگشت صدای جیرجیر جلوگیری کنیم؟
تمیز نگه داشتن لولاها، بررسی دورهای اتصالات و روانکاری در زمان مناسب، از سادهترین راههای جلوگیری از بازگشت این صداست. بهتر است پس از شستوشوی خودرو، بهخصوص در فصلهای بارندگی، وضعیت لولاها از نظر تجمع آب و آلودگی بررسی شود. همچنین استفاده از روانکننده باید مطابق توصیه سازنده خودرو باشد؛ زیرا برخی لولاها و بوشهای خاص ممکن است به ماده مشخصی نیاز داشته باشند و استفاده از روانکننده نامناسب حتی عملکرد آنها را مختل کند.
در مجموع، صدای جیرجیر لولای در خودرو اغلب با یک تمیزکاری ساده و روانکاری اصولی برطرف میشود. بااینحال، اگر صدا ادامه پیدا کرد یا در خودرو دچار لقی و افتادگی شده بود، باید بهجای تکرار روغنکاری، علت مکانیکی مشکل را پیدا کرد.