چگونه با اصلاح عادتهای رانندگی، عمر دستهموتور و گیربکس و کلاچ را بیشتر کنیم؟
اصلاح عادتهایی مانند نیمکلاچ طولانی و شتابگیری ناگهانی، فشار و لرزشهای وارده به گیربکس و دستهموتور را کاهش داده و مانع استهلاک زودهنگام میشود.
دستهموتورها و مجموعه انتقال قدرت، نیروی تولیدشده در موتور را به چرخها میرسانند و در این مسیر بارهای مکانیکی و لرزشهای زیادی را تحمل میکنند. دستهموتور علاوه بر نگهداشتن پیشرانه و گیربکس در موقعیت مناسب، ضربه و ارتعاش آنها را تا حدی جذب میکند.
کلاچ، گیربکس، پلوسها، گاردان و دیفرانسیل نیز باید گشتاور موتور را بدون ضربههای غیرضروری منتقل کنند. بخشی از عمر این قطعات به کیفیت ساخت و سرویس وابسته است، اما شیوه رانندگی هم میتواند میزان فشار واردشده به آنها را تغییر دهد.
شروع حرکت را آرام انجام دهید
رها کردن ناگهانی کلاچ همراه با گاز زیاد، بهویژه در دور موتور بالا، ضربه شدیدی به مجموعه انتقال قدرت وارد میکند. این رفتار فقط صفحه کلاچ را تحتفشار نمیگذارد؛ گشتاور ناگهانی از گیربکس و پلوسها عبور میکند و واکنش آن به دستهموتورها و اتصالات نیز منتقل میشود.
برای شروع حرکت، دور موتور را متناسب با خودرو نگه دارید و کلاچ را بهآرامی و بدون طولانی کردن لغزش آن آزاد کنید. در خودروهای اتوماتیک نیز از گاز دادن شدید بلافاصله پس از انتخاب حالت حرکت خودداری کنید.
کلاچ را بیدلیل نیمه درگیر نگه ندارید
قرار دادن پا روی پدال کلاچ هنگام حرکت، حتی با فشار کم، ممکن است باعث تماس دائمی بلبرینگ کلاچ با مجموعه دیافراگمی و افزایش استهلاک شود. نگهداشتن خودرو در سربالایی با نیم کلاچ نیز حرارت زیادی در صفحه و دیسک ایجاد میکند.
برای توقف در شیب از ترمز پایی یا ترمزدستی استفاده کنید و هنگام حرکت در ترافیک، بهجای حرکت پیوسته با نیم کلاچ، فاصله مناسب را حفظ کنید. لغزش طولانی کلاچ هنگام پارک یا دور زدن در فضای تنگ نیز باید به حداقل برسد.
دنده را متناسب با سرعت و بار انتخاب کنید
رانندگی با دنده سنگین در سرعت بسیار پایین و فشردن زیاد پدال گاز، موتور را تحت بار بالا و دور کم قرار میدهد. این وضعیت میتواند ارتعاشات پیچشی بیشتری به فلایویل، کلاچ، گیربکس و اجزای انتقال قدرت وارد کند. در چنین شرایطی، بهجای اصرار بر ماندن در دنده بالا، بهموقع معکوس بکشید.
از سوی دیگر، معکوس دادن در سرعت زیاد و انتخاب دندهای که دور موتور را بیش از محدوده مجاز بالا میبرد، به گیربکس و کلاچ آسیب میزند.
هنگام تعویض دنده و تغییر جهت عجله نکنید
در گیربکس دستی، پدال کلاچ را کامل فشار دهید و دستهدنده را بدون زور و با حرکت کنترلشده جابهجا کنید. تکیه دادن دست روی دستهدنده در زمان رانندگی نیز میتواند نیروی ناخواستهای به ماهکها و مجموعه سنکرونایزر وارد کند.
در خودروهای اتوماتیک، پیش از جابهجایی میان حالتهای حرکت رو به جلو و عقب، خودرو را کاملاً متوقف کنید؛ تغییر وضعیت از D به R یا برعکس درحالیکه خودرو هنوز حرکت میکند، فشار ضربهای به گیربکس وارد میکند.
از شتابگیری و رها کردن ناگهانی گاز بپرهیزید
فشار ناگهانی بر پدال گاز و سپس رها کردن یکباره آن، بهخصوص در دندههای پایین، تغییر سریع گشتاور ایجاد میکند. این تغییرات در اتصالات انتقال قدرت، پلوسها، گاردان و دستهموتورها به شکل ضربه احساس میشود. شتابگیری تدریجی و پیشبینی وضعیت ترافیک، بارهای ناگهانی را کاهش میدهد. عبور با سرعت زیاد از دستاندازها، چالهها و مسیرهای ناهموار نیز میتواند به اتصالات و تکیهگاههای مجموعه انتقال قدرت فشار وارد کند؛ سرعت را پیش از رسیدن به مانع کم کنید.
اگر خودرو بار سنگین یا یدک حمل میکند، از شتابگیری شدید و حرکت طولانی در سربالایی با دنده نامتناسب پرهیز کنید. بار اضافی و یدککشی، بهویژه در ترافیک و مسیرهای شیبدار، فشار بیشتری به کلاچ و گیربکس وارد میکند؛ در این شرایط انتخاب دنده مناسب و توجه به نشانههای داغ شدن مجموعه اهمیت دارد.
نشانههای خرابی را نادیده نگیرید
لرزش غیرعادی هنگام روشن یا خاموش کردن موتور، تکان شدید پیشرانه هنگام گاز دادن، صدای تقه در شروع حرکت و ضربه هنگام تعویض دنده میتواند از خرابی دستهموتور یا لقی در اجزای انتقال قدرت ناشی شود. پارگی لاستیک دستهموتور، جدا شدن بخش لاستیکی از پایه فلزی یا نشت مایع از نوع هیدرولیکی آن نیز از نشانههای قابلبررسی است. البته این علائم همیشه به معنی خرابی دستهموتور نیستند و باید کلاچ، پلوس، اتصالات و پایههای گیربکس هم بررسی شوند.
در مجموع برای افزایش عمر دستهموتور و قطعات انتقال قدرت لازم نیست آهسته و غیرعادی رانندگی کنید؛ کافی است از ضربههای ناگهانی، نیم کلاچ طولانی، دنده نامتناسب و تغییر جهت پیش از توقف کامل پرهیز کنید. رعایت برنامه سرویس و بررسی بهموقع لرزشها و صداهای تازه نیز کمک میکند ایرادهای کوچک پیش از آسیب زدن به قطعات دیگر برطرف شوند.