نوآوری شوکه‌کننده فرانسوی‌ها با اختراع دوباره غربیلک فرمان

دنیای طراحی داخلی خودروها وارد مرحله‌ای هیجان‌انگیز و تا حدی عجیب شده است. سال‌ها پیش وقتی تسلا غربیلک‌های سنتی را برید و فرمان‌های موسوم به یوک را به رانندگان تحمیل کرد، انتقادهای فراوانی بابت سختی دور زدن و دست‌وپاگیر بودن ساختار جدید شکل گرفت. فرانسوی‌ها اکنون نه‌تنها از گردی فرمان عبور کرده‌اند، بلکه طرحی شبیه به تخته‌گوشت الکترونیکی پر از دکمه یا دسته‌های پیشرفته‌ی بازی خلق نموده‌اند که حتی عجیب‌ترین ایده‌های ایلان ماسک را در حاشیه قرار می‌دهد.

به‌گزارش درایو، نمایشگاه خودرو پاریس ۲۰۲۶ (Mondial de l'Auto) کار خود را آغاز کرده و خودروسازان فرانسوی مجموعه‌ای از کانسپت‌های غافلگیرکننده را به نمایش گذاشته‌اند. ستاره‌ی بی‌چون‌وچرای بخش نوآوری‌های ساختارشکن، مفهومی هاچ‌بک پژو E-T16 Concept محسوب می‌شود؛ هیولایی برقی با سه موتور مستقل که روح قهرمان افسانه‌ای رالی دهه‌ی ۱۹۸۰ یعنی پژو 205 T16 را با آینده‌نگری مدرن پیوند زده است. سازندگان ادعا می‌کنند که کانسپت یادشده قادر است سه دور کامل پیست نوربرگ‌رینگ نوردشلایفه، مسافتی بیش از ۶۰ کیلومتر، را در حالت پرفورمنس بدون افت توان پشت سر بگذارد، هرچند شگفتی اصلی نه در شتاب یا قدرت موتورها، بلکه درست مقابل چشمان راننده قرار دارد.

فرمان جنجالی این هاچ‌بک مفهومی، هایپراسکور (Hypersquare) نام دارد. مهندسان پژو ساختار دایره‌ای را کاملا کنار گذاشته و جعبه‌ای هندسی با گوشه‌های گرد و سوراخ‌های دایره‌ای خلق کرده‌اند که کلیدهای لمسی و فیزیکی متعددی را در خود جای می‌دهد. مرکز این فرم هندسی را یک نمایشگر دیجیتال پر کرده که اطلاعات حساسی مثل سرعت لحظه‌ای و تایم لپ را نمایش می‌دهد. پژو ساختار یادشده را مستقیما از خودروی مسابقه‌ای پژو 9X8 در مسابقات قهرمانی استقامت جهان الهام گرفته است؛ ساختاری که تمام تنظیمات را زیر سرانگشتان راننده می‌آورد و ارگونومی متفاوتی برای رانندگی اسپرت رقم می‌زند.

دلیل اصلی شکست تجربه تسلا در طراحی فرمان یوک، حفظ اتصالات مکانیکی سنتی زیر پوسته بود. در فرمان‌های عادی، غربیلک از طریق ستون و جعبه‌فرمان مکانیکی چرخ‌ها را می‌چرخاند؛ بنابراین راننده ناچار است هنگام پارک کردن دست‌هایش را روی محیط دایره بچرخاند. تسلا تنها بخش بالایی دایره را برید، بدون اینکه سازوکار چرخش را دگرگون کند. نتیجه این شد که رانندگان هنگام دور زدن مداوم در هوای خالی چنگ می‌زدند.

تجهیز خودرو به فناوری فرمان سیمی (Steer-by-Wire) برگ برنده‌ی کانسپت پژو به شمار می‌رود. اتصال فیزیکی و مکانیکی میان دست راننده و چرخ‌ها به‌طور کامل حذف شده و دستورات چرخشی به‌صورت سیگنال‌های دیجیتال به کامپیوتر مرکزی می‌روند تا موتورهای الکتریکی زاویه‌ی تایرها را تغییر دهند. ضریب چرخش در چنین سیستمی متغیر است؛ در سرعت‌های پایین و پارکینگ، با اندک چرخش دست زاویه‌ی چرخ‌ها به نهایت می‌رسد و نیازی به دور دادنِ مکرر غربیلک نخواهد بود. در اتوبان‌ها نیز حساسیت کاهش می‌یابد تا پایداری خودرو حفظ شود. به همین خاطر، فرمان دیگر الزامی به گرد بودن ندارد و پژو توانسته ایده‌ی رادیکال و مربعی خود را عملی سازد.

حذف قطعات مکانیکی چالش‌هایی نیز به همراه دارد؛ چرا که تمام فیدبک‌های سطح مسیر باید به‌صورت شبیه‌سازی‌شده به دست‌های راننده منتقل شوند. فناوری فرمان سیمی پیش‌تر در تسلا سایبرتراک و لکسوس RZ هم به کار رفته بود، اما فرانسوی‌ها قصد دارند از این ظرفیت برای دگرگونی بنیادین کابین بهره ببرند.

نمایشگاه امسال پاریس علاوه بر نوآوری پژو، شاهد بازگشت مدرن دو نماد تاریخی دیگر صنعت خودرو بود. سیتروئن با کانسپت مدرن سیتروئن 2 CV Concept، یاد اسطوره‌ی چند دهه‌ای ژیان را زنده کرد. طبق بیانیه‌ی رسمی، نسخه‌ای الهام‌گرفته از این طرح با برچسب قیمتی حدود ۱۵ هزار یورو (نزدیک به ۱۶٬۷۰۰ دلار) ظرف دو سال آینده تولید خواهد شد تا خودرویی ارزان و پاک در اختیار خریداران اروپایی قرار گیرد. از سوی دیگر، رنو نیز با رونمایی از کانسپت مینی‌ون برقی رنو E-Space Concept، فضای خانوادگی و ماژولار نسخه‌ی کلاسیک سال ۱۹۸۴ را به سبک مدرن بازتعریف کرد تا نوستالژی با فناوری‌های نوین در هم بیامیزد.

شاید در آینده حتی همین فرمان نیز منسوخ به نظر برسد. در دنیای خودران‌ها، شما آینده غربیلک‌ها را چطور پیش‌بینی می‌کنید؟