گروهی از داوطلبان روسی پروژهٔ بازسازی گسترده یک فروند هواپیمای مافوق‌صوت توپولف Tu-144D را در فرودگاه ژوکوفسکی مسکو آغاز کرده‌اند.
هواپیمای توپولف Tu-144D که در دوران جنگ سرد به‌عنوان پاسخ شوروی به جت مافوق‌صوت بریتانیایی-فرانسوی کنکورد ساخته شده بود، طی چند سال اخیر تحت عملیات مرمت و بازسازی سنگین در بخش‌های بیرونی و داخلی قرار گرفته است. این فروند با شماره ثبت CCCP-77115 یکی از دو فروند توپولفی است که در حال حاضر در محدوده فرودگاه ژوکوفسکی در مسکو نگهداری می‌شوند. این هواپیما به‌تازگی به یک واحد توان کمکی از نوع TA-6A مجهز شده و تعمیرات گسترده برقی و مکانیکی روی آن انجام شده است. انجام این حجم از بازسازی نشان می‌دهد که داوطلبان در حال آماده‌سازی این پرنده برای نمایش ایستا در نمایشگاه بین‌المللی هوانوردی و هوافضای روسیه (MAKS) هستند. البته این نمایشگاه هوایی آخرین بار در سال ۲۰۲۱ برگزار شد و لغو متوالی آن به دلیل جنگ اوکراین ادامه داشته است اما انجام این تعمیرات با احتمال برگزاری مجدد نمایشگاه ماکس در سال ۲۰۲۷ همخوانی دارد.
از سال ۲۰۲۳، داوطلبی به نام پاول افتر ویدیوهایی از مراحل بازسازی این دو هواپیما در کانال یوتیوب خود با نام منتشر کرده است. این ویدیوها اقدامات کاملی را نشان می‌دهند که شامل فعال‌سازی منبع تغذیه برقی و باتری‌ها، تست نشان‌دهنده‌های کابین خلبان مانند نشانگر سوخت، پمپ سوخت و فشارسنج سوخت، بررسی چراغ‌های ارابه فرود و باد کردن لاستیک‌ها، تست روشنایی کابین، بازسازی سیستم ناوبری آنالوگ، بررسی نقشه قطعات برقی، شستشوی بدنه، تست سیستم اعلام حریق SSP-2A و سنسورهای دود، بالا و پایین بردن دماغه متحرک، تست بالچه‌های کانارد جمع‌شونده، تست درب‌های محفظه APU در زیر بدنه و درنهایت نصب عملیاتی واحد توان کمکی TA-6A می‌شود. تیم داوطلبان به سرپرستی پاول افتر پیش‌ازاین روی فروند دیگری با شماره بدنه CCCP-77106 در موزه مرکزی نیروی هوایی در مونینو نیز کار کرده بودند.
پاول افتر در پاسخ به سؤالات علاقه‌مندان تأکید کرده است که این توپولف به شرایط پروازی بازنخواهد گشت و هدف تنها آماده‌سازی آن برای نمایش ایستا است. او همچنین توضیح داده که هیچ تصمیم رسمی دولتی برای بازسازی وجود ندارد و تمام اقدامات حاصل تلاش گروه‌های داوطلب برای حفظ تاریخ هوانوردی است. بازگرداندن این هواپیما به حالت پروازی با چالش‌های فنی بزرگی همراه است. نسخهٔ Tu-144D از چهار موتور توربوجت کولسوف RD-36-51 بهره می‌برد که جایگزین موتورهای توربوفن کوزنتسوف NK-144 در نسخه‌های اولیه شده بودند. ازآنجاکه این پیشرانه‌ها و بسیاری از قطعات دیگر سال‌هاست که تولید نمی‌شوند، تأمین قطعات یدکی تقریباً غیرممکن است. علاوه بر این، اخذ مجوزهای صلاحیت پرواز از آژانس فدرال حمل‌ونقل هوایی روسیه موانع قانونی سنگینی دارد که حتی امکان حرکت هواپیما روی باند در جریان نمایشگاه را هم بسیار بعید می‌سازد.
درمجموع بین ۱۶ تا ۱۷ فروند از این هواپیما شامل نمونه‌های اولیه، آزمایشی و ۱۴ فروند تولیدی (۹ فروند مدل Tu-144S و ۵ فروند مدل Tu-144D) ساخته شد. اگرچه توپولف ۱۴۴ نخستین پرواز خود را در ۳۱ دسامبر ۱۹۶۸ یعنی حدود دو ماه زودتر از کنکورد انجام داد اما پروژه‌ای بسیار پرچالش و شتاب‌زده بود که برای حفظ غرور ملی در دوران جنگ سرد با شتاب توسعه یافت. سقوط یک فروند از این هواپیما در نمایشگاه هوایی پاریس در ۳ ژوئن ۱۹۷۳ که منجر به کشته شدن ۶ سرنشین و ۸ نفر روی زمین شد، ضربه سنگینی به این پروژه زد. هزینه‌های نگهداری بسیار بالا، مصرف سوخت زیاد و صدای آزاردهنده داخل کابین از دیگر مشکلات اصلی آن بودند. درنهایت پس از رخ دادن چند حادثه کوچک و بزرگ، تولید آن در ژانویه ۱۹۸۲ متوقف شد.
این هواپیما در طول حیات عملیاتی خود تنها در یک مسیر محدود بین مسکو و آلماتی در قزاقستان پرواز کرد و بین سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۸ مجموعاً کمی بیش از ۱۰ صد پرواز انجام داد. از سوی دیگر، روسیه به‌تازگی برنامه‌ای برای توسعه یک هواپیمای مسافربری مافوق‌صوت جدید را فاش کرده است. مدیرعامل شرکت متحد هواپیماسازی روسیه (UAC) در مصاحبه‌ای رسمی تأیید کرد که ساخت نمونه اولیه این جت جدید در مرکز تحقیقات ملی ژوکوفسکی در حال انجام است. اگرچه جزئیات و ظاهر این طرح جدید هنوز مشخص نیست اما بازسازی فروند 77115 فرصت ارزشمندی برای حفظ یکی از مهم‌ترین یادگارهای تاریخ هوانوردی شوروی فراهم آورده است.