تغییر ضوابط خودروهای برقی چه اثری بر قیمت خودرو دارد

هیئت وزیران با اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، مقررات جدیدی برای اسقاط خودروهای فرسوده، شماره‌گذاری خودروهای تولید داخل و وارداتی و نحوه محاسبه گواهی اسقاط تعیین کرد.

تعریف خودروهای برقی دقیق‌تر می‌شود

یکی از مهم‌ترین بخش‌های اصلاحیه‌ی جدید به تعریف و تشخیص پیشرانه‌های برقی مربوط می‌شود. با افزایش واردات خودروهای برقی و هیبریدی به کشور، تشخیص دقیق نوع قوای محرکه اهمیت بیشتری پیدا کرده است. مشخصات فنی خودرو می‌تواند در تعیین نحوه‌ی اعمال عوارض، الزامات قانونی، تکالیف اسقاط و حتی بهره‌مندی از برخی مشوق‌ها اثرگذار باشد.

• تفاوت خودروهای بردافزا با پلاگین‌هیبرید چیست و کدام بهتر است؟
• تفاوت خودروهای هیبرید، پلاگین هیبرید و برقی، کدام‌یک بهتر است؟

از این رو، اصلاح آیین‌نامه می‌تواند به‌دنبال ایجاد یک چارچوب مشخص‌تر برای تشخیص ماهیت فنی خودروهای تولیدی و وارداتی باشد. این موضوع به‌خصوص برای واردکنندگان خودروهای برقی اهمیت دارد؛ زیرا تفاوت میان خودروهای تمام‌برقی، بردافزا، پلاگین هیبریدی، هیبریدی و سایر انواع قوای محرکه می‌تواند پیامد مالی و قانونی متفاوتی داشته باشد.

شماره‌گذاری خودروها با مشخصات فنی گره می‌خورد

یکی دیگر از محورهای اصلاحیه، هماهنگ‌کردن فرآیند تشخیص مشخصات فنی خودرو با فرآیند شماره‌گذاری است. بر این اساس، مشخصات فنی خودروهای تولید داخل و وارداتی هنگام شماره‌گذاری باید مبنای اجرای مقررات مرتبط قرار گیرد. به بیان ساده‌تر، نوع و مشخصات فنی خودرو باید در فرآیند شماره‌گذاری به شکل دقیق‌تری مشخص و ثبت شود.

این تغییر می‌تواند از بروز اختلاف میان دستگاه‌های مختلف درباره‌ی ماهیت یک خودرو جلوگیری کند و فرآیند شماره‌گذاری را شفاف‌تر کند. در عمل، هرچه تعریف فنی خودرو دقیق‌تر شود، امکان تفسیرهای متفاوت هم کمتر خواهد شد و مسیر اجرای مقررات با انسجام بیشتری پیش می‌رود.

به گزارش پدال، اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو با تغییرات گسترده‌ای در مقررات مربوط به اسقاط خودروهای فرسوده و موتورسیکلت‌ها ابلاغ شده است.

این اصلاحیه علاوه بر تغییر برخی فرآیندهای مربوط به نوسازی ناوگان، نحوه تأمین گواهی اسقاط برای خودروسازان و واردکنندگان را نیز مشخص‌تر کرده و می‌تواند بر هزینه تمام‌شده خودروهای وارداتی و تولید داخل اثر بگذارد.

یکی از مهم‌ترین تغییرات این مصوبه، تعیین تعداد گواهی اسقاط موردنیاز برای خودروهای وارداتی بر اساس نوع خودرو، رتبه انرژی و ارزش اظهارشده در گمرک است. همچنین برای خودروهای هیبریدی و تولید داخل نیز قواعد مشخصی تعیین شده است.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های اصلاحیه به خودروهای هیبریدی مربوط می‌شود.

بر اساس تبصره اصلاح‌شده ماده ۱۰، واردکنندگان خودروهای ترکیبی (هیبریدی) موظفند به ازای واردات هر دو دستگاه خودرو، یک گواهی اسقاط از همان گروه خودرویی را در سامانه درج کنند.

نکته مهم اینکه این الزام برای خودروهای هیبریدی فارغ از میزان ارزبری اعمال می‌شود.

در نتیجه، برخلاف خودروهای وارداتی عادی که تعداد گواهی اسقاط آنها با توجه به قیمت و رتبه انرژی تغییر می‌کند، برای خودروهای هیبریدی نسبت مشخصی در نظر گرفته شده است.

برای تولیدکنندگان خودروهای هیبریدی نیز این نسبت متفاوت است و به ازای تولید هر چهار دستگاه خودروی هیبریدی، یک گواهی اسقاط از همان گروه خودرویی باید در سامانه درج شود.

این موضوع می‌تواند هزینه اسقاط خودروهای هیبریدی را نسبت به گذشته شفاف‌تر کند.

یکی از مهم‌ترین تغییرات، اصلاح جدول ماده ۸ آیین‌نامه است. بر اساس جدول جدید، تعداد گواهی اسقاط خودروهای وارداتی نو و صفرکیلومتر به رتبه انرژی و ارزش گمرکی خودرو وابسته خواهد بود.

ارزش خودرو در این جدول بر اساس اظهارنامه گمرکی و به هزار یورو محاسبه می‌شود.

برای خودروهای سواری، تعداد گواهی اسقاط به سه رتبه انرژی تقسیم شده است:

بنابراین یک خودروی سواری وارداتی کم‌مصرف با رتبه انرژی A یا B، بسته به ارزش گمرکی، به یک یا دو گواهی اسقاط نیاز دارد؛ در حالی که تعداد گواهی موردنیاز برای خودروهای دارای رتبه انرژی پایین‌تر می‌تواند به ۹ گواهی برسد.

این موضوع می‌تواند برای خودروهای پرمصرف یا دارای رتبه انرژی پایین، هزینه واردات بیشتری ایجاد کند.

در بخش خودروهای سنگین، تعداد گواهی‌های موردنیاز به‌مراتب بیشتر است.

بر اساس جدول اصلاح‌شده، تعداد گواهی اسقاط خودروهای سنگین وارداتی به شکل زیر تعیین شده است:

بنابراین یک خودروی سنگین وارداتی با ارزش گمرکی بیش از ۸۰ هزار یورو و رتبه انرژی E، F یا G باید ۱۶ گواهی اسقاط ارائه کند.

این تغییر می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر هزینه واردات خودروهای تجاری سنگین داشته باشد.

برای خودروهای امدادی شامل آمبولانس و آتش‌نشانی، همچنین خودروهای یگان حفاظت سازمان حفاظت محیط‌زیست، نظامی، امنیتی و انتظامی، میزان گواهی اسقاط معادل ۲۵ درصد مقادیر جدول ماده ۸ تعیین شده است.

این موضوع باعث می‌شود خودروهای مشمول این گروه‌ها نسبت به خودروهای عادی با تعهد اسقاط کمتری مواجه باشند.

برای خودروسازان داخلی نیز سازوکار جدیدی تعیین شده است.

بر اساس اصلاح ماده ۷، تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت در داخل کشور موظفند به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت، گواهی اسقاط معادل دریافت کنند.

به عبارت دیگر، مبنای جدید برای تولیدکنندگان، معادل ۲۵ درصد تولید ماهانه است.

شماره‌گذاری خودروها و موتورسیکلت‌های تولیدی نیز منوط به ارائه گواهی اسقاط موردنیاز خواهد بود.

البته اگر در یک گروه کاربری، گواهی اسقاط کافی برای پاسخگویی به نیاز تولیدکنندگان و واردکنندگان وجود نداشته باشد، وزارت صنعت با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست می‌تواند سازوکار استفاده از گواهی اسقاط گروه‌های معادل را ایجاد کند.

یکی دیگر از تغییرات مهم برای خودروسازان، پیش‌بینی راهکار جایگزین در صورت کمبود گواهی اسقاط است.

اگر به تشخیص وزارت، گواهی اسقاط موردنیاز در سامانه تأمین نشود، تولیدکنندگان خودرو می‌توانند ۱.۵ درصد را به مأخذ تعیین‌شده در قانون مالیات بر ارزش افزوده به صندوق مربوطه پرداخت کنند.

سازمان امور مالیاتی نیز موظف شده صحت این پرداخت را به‌صورت برخط و در لحظه در سامانه بررسی کند و پس از تأیید، وزارتخانه تأییدیه رعایت شرط اسقاط را برای شماره‌گذاری به پلیس راهور ارسال خواهد کرد.

این بند عملاً یک مسیر جایگزین برای خودروسازان در شرایط کمبود گواهی اسقاط ایجاد می‌کند.

جدول جدید ماده ۱۵، تعداد گواهی اسقاط معادل برای گروه‌های مختلف خودرو را مشخص کرده است.

این اعداد نشان می‌دهد که برای برخی خودروهای تجاری سنگین، هزینه و تعهد اسقاط می‌تواند بسیار قابل‌توجه باشد؛ به‌خصوص در مورد کشنده‌ها که بسته به گروه وزنی به ۲۴ تا ۳۰ گواهی اسقاط نیاز دارند.

طبق اصلاحیه ماده ۱۵، شماره‌گذاری خودروها و موتورسیکلت‌های تولید داخل نیز منوط به ارائه گواهی اسقاط معادل یک دستگاه خودرو به ازای هر چهار دستگاه تولید است.

بنابراین خودروسازان داخلی نیز باید متناسب با میزان تولید خود گواهی اسقاط موردنیاز را در سامانه تأمین کنند.

اصلاحیه جدید برای موتورسیکلت‌های برقی نیز مشوق مشخصی در نظر گرفته است.

متقاضیانی که در طرح‌های جایگزینی موتورسیکلت‌های فرسوده، موتورسیکلت برقی انتخاب کنند، تعداد گواهی اسقاط موتورسیکلت فرسوده آنها دو برابر تعداد گواهی اسقاط مندرج در جدول محاسبه خواهد شد.

نحوه تخصیص این گواهی‌ها نیز بر اساس شیوه‌نامه‌های وزارت صنعت تعیین می‌شود.

این بند می‌تواند به‌عنوان یکی از مشوق‌های رسمی برای توسعه موتورسیکلت‌های برقی و جایگزینی موتورسیکلت‌های فرسوده مورد استفاده قرار گیرد.

اصلاحیه جدید همچنین نحوه قیمت‌گذاری گواهی‌های اسقاط را مشخص کرده است.

بر اساس تبصره جدید ماده ۱۵، قیمت‌گذاری انواع گواهی اسقاط با توجه به قانون برنامه هفتم پیشرفت و گروه کاربری تعیین‌شده در آیین‌نامه انجام می‌شود.

بنابراین ارزش یک گواهی اسقاط لزوماً برای تمام گروه‌های خودرو یکسان نخواهد بود و گروه کاربری خودرو در قیمت‌گذاری آن نقش خواهد داشت.

یکی دیگر از تغییرات مهم، الزام صندوق مربوط به منابع اسقاط به ارائه برخط اطلاعات مالی است.

بر اساس تبصره جدید ماده ۱۲، صندوق باید تحت نظارت وزارت، اطلاعات مربوط به درآمدها، دریافتی از تولیدکنندگان و واردکنندگان، تعداد محصولات، تاریخ واریز وجوه، انتقال منابع به خزانه و گردش مالی ناشی از عوارض قانون را به‌صورت برخط در سامانه ارائه کند.

همچنین نحوه هزینه‌کرد منابع، از جمله پرداخت تسهیلات به گروه‌های مختلف کاربری، باید در سامانه قابل ارائه باشد.

این بند می‌تواند شفافیت بیشتری در گردش مالی منابع حاصل از اجرای قانون اسقاط ایجاد کند.

اصلاحیه ماده ۵ نیز تغییر مهمی در رابطه با خودروهای فرسوده ایجاد کرده است.

خودروهای فرسوده‌ای که در سامانه ثبت‌نام کرده و برای اسقاط اعلام آمادگی کرده‌اند، با رعایت اولویت‌های تعیین‌شده، حداکثر تا پنج سال و تا زمان ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات از برخی محدودیت‌های مربوط به خودروهای فرسوده مستثنی خواهند بود.

وزارت موظف است در پایان هر سال فهرست خودروهای مشمول این معافیت را به پلیس راهور، وزارت کشور، وزارت نفت، بیمه مرکزی و دستگاه‌های اجرایی مربوط اعلام کند.

اما اگر شرایط لازم و تسهیلات فراهم شود و مالک همچنان نسبت به خروج خودرو از ناوگان اقدام نکند، محدودیت‌های مربوط به خودروهای فرسوده از جمله ممنوعیت تردد برای آن اعمال خواهد شد.

مهم‌ترین اثر اقتصادی اصلاحیه جدید، ایجاد ارتباط مستقیم‌تر میان قیمت تمام‌شده خودرو، نوع خودرو، رتبه انرژی و هزینه اسقاط است.

برای خودروهای وارداتی، تعداد گواهی اسقاط از این پس می‌تواند به عواملی مانند ارزش گمرکی و رتبه انرژی وابسته باشد. بنابراین یک خودروی کم‌مصرف با رتبه انرژی بالا می‌تواند نسبت به خودرویی با رتبه انرژی پایین، تعهد اسقاط کمتری داشته باشد.

در خودروهای هیبریدی نیز نسبت مشخص یک گواهی به ازای هر دو دستگاه وارداتی تعیین شده است.

از طرف دیگر، خودروهای تجاری و سنگین به دلیل تعداد بالای گواهی‌های موردنیاز، بیش از خودروهای سواری تحت تأثیر هزینه اسقاط قرار خواهند گرفت.

در نهایت، هرچند گواهی اسقاط تنها یکی از اجزای قیمت تمام‌شده خودرو است، افزایش هزینه تأمین آن می‌تواند در شرایطی به افزایش هزینه واردات یا تولید و در نهایت قیمت مصرف‌کننده منجر شود.

اصلاح آیین‌نامه ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، یکی از مهم‌ترین تغییرات مقرراتی در حوزه اسقاط در سال‌های اخیر است. این اصلاحیه دیگر صرفاً به نحوه خروج خودروهای فرسوده مربوط نمی‌شود، بلکه مستقیماً با تولید، واردات و شماره‌گذاری خودروهای جدید ارتباط دارد.

مهم‌ترین تغییرات را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

• واردکنندگان خودروهای هیبریدی باید به ازای هر دو دستگاه، یک گواهی اسقاط ارائه کنند.
• تولیدکنندگان خودروهای هیبریدی به ازای هر چهار دستگاه، یک گواهی اسقاط نیاز دارند.
• برای خودروهای سواری وارداتی، تعداد گواهی اسقاط بسته به رتبه انرژی و ارزش گمرکی تعیین می‌شود.
• خودروهای سنگین وارداتی بسته به مشخصات خود به ۶ تا ۱۶ گواهی اسقاط نیاز دارند.
• برای کشنده‌ها در جدول گروه‌های کاربری، تعداد گواهی اسقاط به ۲۴ تا ۳۰ دستگاه می‌رسد.
• خودروسازان داخلی باید به ازای هر چهار دستگاه تولید، یک گواهی اسقاط تأمین کنند.
• در صورت نبود گواهی اسقاط، خودروسازان می‌توانند تحت شرایط تعیین‌شده ۱.۵ درصد به صندوق پرداخت کنند.
• برای جایگزینی موتورسیکلت فرسوده با موتورسیکلت برقی، مشوق دو برابر شدن تعداد گواهی اسقاط در نظر گرفته شده است.
• اطلاعات مالی منابع و مصارف صندوق اسقاط باید به‌صورت برخط در سامانه ثبت شود.

در نتیجه، اصلاحیه جدید می‌تواند برای بازار خودروهای وارداتی اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا هزینه اسقاط از یک عامل جانبی در فرآیند واردات به یکی از متغیرهای مؤثر بر هزینه نهایی خودرو تبدیل شده است.

شما فکر می‌کنید این مصوبه قیمت خودروهای برقی را بالا می‌برد یا پایین؟