آموزش تعویض لاستیک پنچر برای خانم‌ها؛ از جک زدن تا بستن چرخ

پنچر شدن لاستیک در مسیر، به‌خصوص برای راننده‌ای که تجربه فنی زیادی ندارد، می‌تواند موقعیتی پراسترس باشد؛ اما تعویض چرخ در بسیاری از خودروها با ابزارهای موجود در خودرو قابل انجام است. این کار الزاماً به قدرت بدنی زیادی نیاز ندارد و بیشتر از هر چیز به رعایت ترتیب مراحل، استفاده صحیح از جک و توجه به نکات ایمنی وابسته است.

با این حال، اگر خودرو در محل ناامن، کنار مسیر پرتردد یا روی سطح شیب‌دار متوقف شده باشد، تماس با امداد خودرو انتخاب ایمن‌تری است. دقت کنید که تعویض لاستیک باید فقط در محلی امن، محکم و تا حد امکان مسطح انجام شود.

اگر هنگام رانندگی متوجه پنچری شدید، سرعت را به‌آرامی کاهش دهید و خودرو را در محلی امن و خارج از مسیر عبور خودروها متوقف کنید. چراغ‌های هشدار را روشن کنید، ترمز دستی را بکشید و در خودروهای دنده‌ای، دنده را در وضعیت مناسب قرار دهید. پیش از شروع کار، دفترچه راهنمای خودرو را نیز در دسترس داشته باشید؛ زیرا محل دقیق جک، نحوه خارج کردن لاستیک زاپاس و روش تعویض چرخ ممکن است بین خودروها متفاوت باشد.

معمولاً برای تعویض لاستیک به جک، آچار چرخ و لاستیک زاپاس سالم و باد شده نیاز دارید. دستکش، چراغ‌قوه و فشارسنج لاستیک نیز می‌توانند کار را آسان‌تر کنند. برخی خودروهای جدید به‌جای لاستیک زاپاس، کیت پنچرگیری دارند؛ بنابراین بهتر است پیش از بروز مشکل بدانید خودرو چه تجهیزاتی دارد.

اگر قالپاق روی مهره‌ها وجود دارد، ابتدا آن را طبق دستورالعمل خودرو باز کنید. سپس آچار چرخ را روی هر مهره قرار دهید و مهره‌ها را کمی در جهت باز شدن شل کنید، اما هنوز آن‌ها را کاملاً باز نکنید. انجام این مرحله زمانی که چرخ هنوز روی زمین است، باعث می‌شود وزن خودرو مانع چرخیدن چرخ هنگام باز کردن مهره‌ها شود.

محل قرارگیری جک یکی از مهم‌ترین قسمت‌های کار است. جک باید دقیقاً روی نقطه‌ای قرار گیرد که سازنده خودرو تعیین کرده است؛ این محل معمولاً در دفترچه راهنما مشخص شده یا روی قسمت زیرین بدنه علامت دارد. جک را زیر سپر، رکاب یا قطعات پلاستیکی قرار ندهید، زیرا ممکن است بدنه آسیب ببیند یا خودرو از روی جک سر بخورد.

جک را به‌آرامی بالا ببرید تا لاستیک از سطح زمین جدا شود. خودرو را بیشتر از مقدار لازم بالا نبرید؛ هرچه ارتفاع بیشتر باشد، پایداری خودرو روی جک کمتر می‌شود. همچنین هنگام بالا بودن خودرو، هرگز دست، پا یا هیچ قسمت دیگری از بدن را زیر خودرو نبرید. جک برای نگه‌داشتن خودرو در زمان تعمیر طراحی نشده و تنها باید برای بالا بردن آن طبق دستورالعمل سازنده استفاده شود.

حالا مهره‌های شل‌شده را کاملاً باز کنید و آن‌ها را در محلی قرار دهید که گم نشوند. سپس با هر دو دست چرخ را بگیرید و آن را به‌آرامی به سمت خود بکشید. اگر چرخ به دلیل زنگ‌زدگی یا چسبیدن به توپی جدا نمی‌شود، از ضربه زدن شدید یا قرار دادن بدن زیر خودرو خودداری کنید.

چرخ پنچر را کنار خودرو روی زمین قرار دهید تا مزاحم کار نباشد. در صورت امکان، می‌توان آن را در موقعیتی قرار داد که اگر جک دچار مشکل شد، فاصله سقوط خودرو را محدود کند؛ با این حال این کار جایگزین پایه نگه‌دارنده استاندارد یا روش ایمن کارخانه نیست.

لاستیک زاپاس را با هر دو دست بلند کنید و سوراخ‌های رینگ را با محل پیچ‌ها یا توپی چرخ هماهنگ کنید. پس از قرار گرفتن چرخ، مهره‌ها را ابتدا با دست ببندید تا رزوه‌ها درست درگیر شوند. سپس مهره‌ها را به‌صورت ضربدری و مرحله‌به‌مرحله سفت کنید تا چرخ به‌طور یکنواخت روی توپی بنشیند.

در این مرحله خودرو را کمی پایین بیاورید تا لاستیک با زمین تماس پیدا کند، اما هنوز تمام وزن خودرو روی آن قرار نگیرد. سپس مهره‌ها را با آچار چرخ و طبق الگوی ضربدری سفت کنید. پس از پایین آوردن کامل خودرو، سفت کردن نهایی باید مطابق گشتاور توصیه‌شده سازنده انجام شود؛ عدد این گشتاور برای همه خودروها یکسان نیست.

پس از نصب زاپاس، فشار باد آن را بررسی کنید. اگر زاپاس از نوع موقت و کوچک‌تر است، محدودیت سرعت و مسافت درج‌شده روی خود لاستیک یا دفترچه خودرو را رعایت کنید و در اولین فرصت لاستیک اصلی را تعمیر یا تعویض کنید.

تعویض لاستیک مهارتی است که بهتر است راننده پیش از پنچر شدن واقعی، یک‌بار در محیط امن و با خودرو و تجهیزات خودش تمرین کند. در چنین شرایطی، پیدا کردن جک، شناخت محل دقیق آن و کار با آچار چرخ دیگر موضوعی ناآشنا نخواهد بود.