بدون شک وقتی حرف از پیشرانههای سوپرشارژ میشود، همه به یاد نیروگاههای V8 حجیم آمریکایی میافتیم. هرچند سایر خودروسازان و خصوصاً مرسدس هم از این سیستم پرخوران استفاده کردند اما نام سوپرشارژ با آمریکاییها گره خورده است. با اینکه پیشینهٔ استفاده از سوپرشارژ در خودروهای آمریکایی به دهههای ۵۰ و ۶۰ میلادی بازمیگردد اما فراگیری این فناوری از اواخر دههٔ ۹۰ آغاز شد و جنگ قدرتی را بین سه غول خودروسازی آمریکا شکل داد که حدود دو دهه ادامه داشت و باعث خلق خودروهای فوقالعاده هیجانانگیزی شد.
روزهای آغازین و تولد اسطورهها
در سال ۱۹۹۹، فورد از پیکاپ F-150 لایتنینگ پرده برداشت. زیر کاپوت این خودرو نخستین موتور V8 سوپرشارژر کارخانهای قرار داشت که توسط یک خودروساز آمریکایی در یک پیکاپ سبک استفاده میشد. این یک موتور ۵.۴ لیتری با سرسیلندرهای دو سوپاپ ابتدایی بود که ۳۶۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد. سپس تا سال ۲۰۰۳، فورد کار روی سوپرشارژ کردن موتور V8 مدرنتر خود یعنی نمونه مدولار ۴.۶ لیتری با سرسیلندرهای چهار سوپاپ را به پایان رساند. این موتور کوچکتر و سبکتر روی موستانگ GT آن دوران نصب میشد و به طراحی پیشرفته سرسیلندر شهرت داشت.
نسخهٔ سوپرشارژ این موتور که در سال ۲۰۰۳ در سینهٔ موستانگ SVT قرار گرفت، ۳۹۰ اسب بخار قدرت داشت. این خودرو لقب ترمیناتور را به خود گرفت زیرا برای نابود کردن برتری پرفورمنس کامارو و فایربرد آن زمان طراحی شده بود. سوپرشارژ کردن موتور کار پیچیدهای است و یکی از مشکلات اصلی آن، گرمای تولیدشده ناشی از متراکم کردن هوا است. پیشرانهٔ درونسوز به هوای خنک نیاز دارد اما سوپرشارژر هوا را پیش از ورود به محفظه احتراق فشرده و گرم میکنند. مهندسان برای حل این مشکل از یک مبدل حرارتی مایع به هوا استفاده کردند؛ یعنی یک رادیاتور کوچک درون منیفولد هوا قرار دادند تا گرمای اضافی هوا را بگیرد.
این راهکار در آن زمان کارآمد بود اما پیشرفت این سیستم در سالهای بعد به دستیابی به اعداد قدرت بالاتر کمک کرد. برای مقایسه، موستانگ جدید فورد با ۳۹۰ اسب بخار قدرت در سال ۲۰۰۳، از کوروت C5 با قدرت ۳۵۰ اسب بخار پیشی گرفت و حتی به مدل Z06 با قدرت ۴۰۵ اسب بخار نزدیک شد. از سوی دیگر، کادیلاک هم خیلی زود به فورد پاسخ داد و تا سال ۲۰۰۶، نسخه ۴.۴ لیتری سوپرشارژر از موتور نورثاستار با ۴۶۹ اسب بخار در مدل STS-V یا ۴۴۳ اسب بخار در مدل XLR-V را عرضه کرد. کادیلاک حالا یک موتور سوپرشارژر پیشرفته در آستین داشت که روی کاغذ حتی از موتور SVT هم کبرا کوچکتر و قویتر بود.
آغاز جنگ اسب بخار
پاسخ فورد یک سال بعد در سال ۲۰۰۷ با معرفی مدل افسانهای شلبی GT500 و قدرت سرسامآور ۵۰۰ اسب بخار آماده شد. فورد بار دیگر پادشاه موتورهای V8 سوپرشارژر آمریکا شد اما با نزدیک شدن به دهه ۲۰۱۰ شرایط بسیار جذابتر شد. جنرال موتورز که احتمالاً از شکست خوردن در برابر رکورد ۵۰۰ اسب بخار فورد ناراحت بود، دستبهکار شد. دو سال بعد در سال ۲۰۰۹، نسل دوم کادیلاک CTS-V با موتور جدید ۶.۲ لیتری سوپرشارژر و ۵۵۶ اسب بخار از راه رسید و کوروت C6 ZR1 نیز با قدرت ۶۳۸ اسب بخار معرفی شد. جنرال موتورز حالا پیشتاز بود و فورد باید عقبافتادگی خود را جبران میکرد.
پاسخ فورد در سال ۲۰۱۰ با مدل ۵۴۰ اسب بخاری GT500 آمد و یک سال بعد، استفاده از بلوک آلومینیومی سبکتر قدرت را به ۵۵۰ اسب بخار رساند و وزن محور جلو را کاهش داد تا هندلینگ خودرو بهبود یابد. بااینحال، جنرال موتورز همچنان در زمینه قدرت سوپرشارژرها پیشتاز بود تا اینکه در سال ۲۰۱۳، فورد با معرفی موتور کاملاً جدید ۵.۸ لیتری به نام ترینیتی طوفان به پا کرد. این موتور جدید با بهرهگیری از تکنیکهای برگرفته از مسابقات، قدرت موستانگ GT500 را به ۶۶۲ اسب بخار رساند که بیشتر از دوج وایپر V10 یا کوروت ZR1 بود و در زمان عرضه، قدرتمندترین موتور V8 تولید انبوه در جادهها به شمار میرفت.
عصر هلکت و پایان دوران پررونق سوپرشارژ
در سال ۲۰۱۵، دوج با معرفی مدلهای ۷۰۷ اسب بخاری هلکت تاج پادشاهی را ربود. این قدرت بالا در خودروهایی چون چلنجر، چارجر و شاسیبلندهای گرند چروکی و دورانگو ارائه شد. در سال ۲۰۱۹، جنرال موتورز قدرت کوروت ZR1 را به ۷۵۵ اسب بخار رساند و فورد نیز در سال ۲۰۲۰ با مدل GT500 و موتور جذاب پردتور، رکورد ۷۶۰ اسب بخار را ثبت کرد. با ورود به عصر جدید خودروهای الکتریکی، تولید این هیولاها به پایان راه رسید. GT500 پس از سال ۲۰۲۲ و تولید مدلهای هلکت دوج در سال ۲۰۲۳ متوقف شدند. جنرال موتورز نیز در نسل C8 کوروت سوپرشارژر را کنار گذاشت و سراغ توربوشارژر رفت.
بااینحال، امروزه در بخش خودروهای سوپرشارژر، رقابت میان پیکاپهای قدرتمند فورد F-150 رپتور R با ۷۲۰ اسب بخار و رم TRX با ۷۷۷ اسب بخار قدرت جریان دارد. در این میان، موستانگ GTD همچنان از موتور سوپرشارژ پردتور با ۸۱۵ اسب بخار قدرت استفاده میکند و همین موتور را با کمی قدرت پایینتر در موستانگ دارک هورس SC هم میبینیم تا میراث ارزشمند هشت سیلندرهای سوپرشارژ فورد که در سال ۱۹۹۹ با لایتنینگ ۳۶۰ اسب بخاری آغاز شده بود، به اوج شکوه خود برسد. جنرال موتورز نیز هرچند از جنگ قدرت سوپرشارژ خارج شده اما همچنان موتور ۶.۲ لیتری سوپرشارژ LT4 را برای محصولات کادیلاک تولید میکند که در قویترین نسخه ۶۸۵ اسب بخار قدرت دارد.
منبع: CarBuzz