سیتروئن ۲CV در دهه ۱۹۳۰ با سیستم تعلیقی ویژه طراحی شد تا کشاورزان فرانسوی بتوانند بدون آسیب به بار خود از زمینهای ناهموار عبور کنند.
شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد که یکی از معیارهای طراحی یک خودرو، سالم ماندن تخممرغها هنگام عبور از مسیرهای ناهموار باشد؛ اما این دقیقاً یکی از خواستههای مطرحشده برای ساخت سیتروئن ۲CV یا همان ژیان بود. خودرویی کوچک و اقتصادی که قرار بود زندگی روزمره کشاورزان فرانسوی را آسانتر کند و آنقدر نرم حرکت کند که حتی عبور از زمینهای ناهموار نیز به شکستن تخممرغهای داخل سبد منجر نشود.
این ایده در میانه دهه ۱۹۳۰ و همزمان با آغاز پروژه ساخت یک خودروی ارزانقیمت برای اقشار عادی جامعه شکل گرفت. سیتروئن میخواست خودرویی بسازد که برخلاف محصولات گرانقیمت و پیچیده آن زمان، برای استفاده روزمره در مناطق روستایی مناسب باشد. در آن دوره، بسیاری از کشاورزان فرانسوی برای رفتوآمد و انتقال محصولات خود به بازار از وسایل نقلیه ساده یا حیوانات بارکش استفاده میکردند و جادههای روستایی نیز اغلب ناهموار و خاکی بودند.
مأموریت عجیب پیر بولانژه برای مهندسان سیتروئن
پیر بولانژه، مدیر وقت سیتروئن، مسئولیت تعریف ویژگیهای خودروی جدید را بر عهده داشت. او از مهندسان خواسته بود وسیلهای ساده و ارزان طراحی کنند که دو کشاورز را با لباس و چکمههای کار در خود جای دهد و بتواند محصولات کشاورزی را نیز حمل کند. در یکی از مشهورترین روایتهای مربوط به این پروژه، بولانژه تأکید کرده بود خودرو باید بتواند سبدی پر از تخممرغ را از میان یک زمین شخم زده عبور دهد، بدون آنکه حتی یک تخممرغ بشکند.
این خواسته در واقع راهی برای بیان یک الزام مهندسی مهم بود: خودرو باید در مسیرهای ناهموار، ضربات و تکانهای ناشی از دستاندازها را بهخوبی جذب کند؛ بنابراین، مسئله اصلی تخممرغها نبود، بلکه طراحی سیستم تعلیقی بود که بتواند از وارد شدن ضربات شدید به سرنشینان و بار خودرو جلوگیری کند.
پروژه با نام TPV، مخفف عبارت فرانسوی Toute Petite Voiture به معنای خودروی بسیار کوچک دنبال شد. هدف، ساخت خودرویی اقتصادی با مصرف سوخت پایین، تعمیر و نگهداری آسان و توانایی حرکت در جادههایی بود که بسیاری از خودروهای معمولی آن زمان در عبور از آنها با مشکل روبهرو میشدند.
سیستم تعلیق؛ راهحل مهندسان برای سالم ماندن تخممرغها
مهمترین بخش فنی برای برآورده کردن این خواسته، سیستم تعلیق بود. مهندسان سیتروئن بهجای تمرکز بر سرعت و عملکرد اسپرت، تلاش کردند سیستمی طراحی کنند که چرخها بتوانند در مواجهه با ناهمواریها حرکت عمودی مناسبی داشته باشند و ضربات کمتری به بدنه منتقل شود.
سیتروئن ۲CV به سیستم تعلیق مستقل در هر چهار چرخ مجهز شد. یکی از ویژگیهای شاخص این مجموعه، ارتباط میان سیستم تعلیق جلو و عقب بود؛ بهگونهای که حرکت چرخها و عملکرد فنرها در دو محور با یکدیگر ارتباط داشت. این طراحی در کنار فنرهای نرم و کمکفنرهای مخصوص، به جذب بهتر ضربات و حفظ تماس چرخها با سطح زمین کمک میکرد.
نتیجه چنین مهندسیای، خودرویی بود که هنگام عبور از مسیرهای خاکی و ناهموار، حرکات قابل توجهی در بدنه داشت، اما بخش زیادی از ضربات جاده را جذب میکرد. البته نرمی تعلیق به معنای حذف کامل تکانها نبود؛ هدف اصلی این بود که شدت ضربات تا حد امکان کاهش پیدا کند و خودرو بتواند با سرعتی متناسب از مسیرهای دشوار عبور کند.
از پروژه TPV تا تولد یکی از نمادهای صنعت خودرو
ساخت نمونههای اولیه پروژه TPV پیش از جنگ جهانی دوم آغاز شد و حدود ۲۵۰ نمونه اولیه از آن ساخته شد؛ بااینحال، شروع جنگ باعث توقف برنامه معرفی و تولید خودرو شد. سیتروئن تعدادی از نمونهها را از دید نیروهای اشغالگر پنهان کرد تا پروژه از بین نرود.
سرانجام در هفتم اکتبر ۱۹۴۸، نسخه نهایی ۲CV در نمایشگاه خودروی پاریس معرفی شد. این خودرو با طراحی ساده، موتور کوچک و سیستم تعلیق نرم، در ابتدا ظاهری نامتعارف داشت، اما بهتدریج به یکی از شناختهشدهترین محصولات تاریخ سیتروئن تبدیل شد. تولید آن تا سال ۱۹۹۰ ادامه یافت و میلیونها دستگاه از آن به بازارهای مختلف راه پیدا کرد.
نام ۲CV نیز برخلاف تصور رایج، به معنای برخورداری از موتور دو اسب بخاری نبود؛ این عنوان به رده مالیاتی خودرو در نظام مالیاتی وقت فرانسه اشاره داشت.
ماجرای تخممرغها بهخوبی نشان میدهد که گاهی یک خواسته ساده و حتی خندهدار میتواند مسیر طراحی یک خودرو را تغییر دهد. سیتروئن ۲CV قرار نبود رکورد سرعت ثبت کند یا در پیست مسابقه بدرخشد؛ مأموریت آن این بود که با کمترین هزینه، وسیلهای کاربردی برای زندگی روزمره مردم باشد. سالم رساندن تخممرغها به بازار، نمادی از همین مأموریت بود؛ مأموریتی که به خلق یکی از ماندگارترین خودروهای تاریخ انجامید.