ماسل کارها: تاریخچهٔ موستانگ شلبی (قسمت اول)

طی چندین قسمت در سری مطالب ماسل کارها به تاریخچهٔ فورد موستانگ پرداختیم و به‌طور کامل نسل‌ها و مدل‌های مختلف این خودرو را بررسی کردیم. هفتهٔ گذشته تاریخچهٔ موستانگ به پایان رسید اما در طول این مطالب به مدل‌های شلبی نپرداختیم و قرار شد طی مطالبی مجزا به موستانگ‌های شلبی بپردازیم. شلبی یکی از مشهورترین نام‌ها در تاریخ موستانگ بوده و شهرت و اعتبار آن تقریباً هم‌اندازهٔ خود نام موستانگ است. اولین موستانگ شلبی که در سال 1965 معرفی شد، تصویر موستانگ به‌عنوان یک خودروی اسپرت و سریع را تقویت کرد و به ایجاد شجره‌نامه‌ای مسابقه‌ای برای پانی کار فورد کمک کرد.

Caroll Shelby

البته موستانگ به‌خودی‌خود ماشین سریع و قدرتمندی بود اما شلبی با اضافه کردن قدرت، نسخه‌ای از موستانگ را ایجاد کرد که بتواند در پیست‌ها و خیابان‌ها عرض‌اندام کند. هرچند موستانگ‌های شلبی در انواع بسیار مختلفی ساخته شده‌اند اما در همهٔ آن‌ها ترکیبی از ویژگی‌های پرفورمنس و نمای مسابقه‌ای مانند مشترک است. از سال 1965 تا به امروز نام‌های موستانگ و شلبی به‌قدری به هم پیوند خورده‌اند که صحبت در مورد یکی بدون اشاره به دیگری تقریباً غیرممکن است.

Caroll Shelby

کارول شلبی تگزاسی مردی بود که در طول عمر خود همواره با سرعت سروکار داشت. البته او در ابتدا یک مربی پرواز در جنگ جهانی دوم بود اما طولی نکشید که به دنیای ماشین‌ها وارد شد. او آن‌قدر بااستعداد بود که به‌سرعت در مسابقات پیشرفت کرد و با پیروزی در مسابقات لمانز سال 1959 اولین موفقیت مسابقه‌ای مهم خود را کسب نمود. در سال 1960 اما مشکلات قلبی باعث شد که شلبی علیرغم میلش مسابقات را ترک کند ولی این آغاز دوران جدیدی در زندگی او بود زیرا در سال 1962 با همکاری شرکت بریتانیایی AC خودروی اسپرت دونفرهٔ شلبی کبرا را با پیشرانهٔ فورد تولید کرد. این آغاز رابطهٔ شلبی با فورد بود و سپس جنگ فورد با فراری در لمانز موجب شد که کارول شلبی و تیمش به توسعهٔ برنامه‌های مسابقه‌ای فورد کمک کنند.

Caroll Shelby

افسانه‌ای بنام موستانگ شلبی

پس از معرفی موستانگ در سال 1964 کارول شلبی به درخواست مدیر وقت فورد آقای «لی یاکوکا» به سراغ این پانی کار جدید رفت و بدین ترتیب افسانهٔ موستانگ شلبی متولد شد. موستانگی که توسط شلبی تقویت شده و ارتقاء پیدا کرد، شلبی GT350 نام گرفت و با مدل 1965 به بازار آمد. این اولین موستانگ شلبی بود. این خودرو بر اساس نسخهٔ فست‌بک موستانگ که به‌تازگی ارائه شده بود شکل گرفته و از قوی‌ترین موتوری که آن زمان برای موستانگ معمولی ارائه می‌شد یعنی موتور 4.7 لیتری V8 استفاده می‌کرد. همهٔ شلبی‌های مدل 1965 و 1966 به همین موتور مجهز بودند. البته قدرت این پیشرانه در GT350 با استفاده از یک کاربراتور بزرگ‌تر چهار دهنهٔ هولی به 306 اسب بخار افزایش یافته بود که 35 اسب بخار بیشتر از نسخهٔ استاندارد بود.

Mustang Shleby GT350 1965

در بخش انتقال قدرت اما تغییری صورت نگرفته و شلبی از یکی از همان گیربکس‌های موستانگ معمولی استفاده کرده بود. این گیربکس که از نوع چهار سرعتهٔ دستی بورگ وارنر بود، تنها گزینهٔ قابل انتخاب برای انتقال نیرو در GT350 بود. برای GT350 رینگ‌های 15 اینچی فولادی ویژهٔ شلبی در نظر گرفته شده بود که موجب بهبود هندلینگ خودرو می‌شد. برای سال اول همچنین لاستیک‌های ویژهٔ گودیر 210 کیلومتر بر ساعتی هم ارائه شده بود. در بسیاری از شلبی‌های ساخت 1965 باطری به درون صندوق بار منتقل شده بود اما به دلیل ورود دود به کابین بعداً باطری به محفظهٔ موتور بازگشت.

Mustang Shleby GT350 1965

شلبی GT350 در ظاهر با جلوپنجرهٔ متفاوت، دریچهٔ روی کاپوت و خطوط جانبی آبی‌رنگ با نوشتهٔ GT350 از نسخه‌های معمولی موستانگ متمایز شده بود درحالی‌که سر اگزوزها هم از طرفین خودرو بیرون آمده بودند. شلبی GT350 در اولین سال فقط با رنگ سفید عرضه می‌شد اما تعداد بسیاری کمی از آن‌ها با خطوط آبی‌رنگی موسوم به خطوط لمانز هم ارائه شدند. تنها 28 درصد از شلبی‌های ساخت 1965 این نوارها را روی بدنهٔ خود داشتند. در داخل خودرو نیز برای اینکه طبق مقررات SCCA (کلوپ خودروهای اسپرت آمریکا) شلبی GT350 خودرویی مسابقه‌ای محسوب شود، صندلی‌های عقب آن حذف و به خودرویی دونفره تبدیل شد. بجای صندلی‌های عقب هم چرخ زاپاس با اندازهٔ اصلی قرار گرفت.

Mustang Shleby GT350 1965
Mustang Shleby GT350 1965

برای ساخت شلبی GT350، موستانگ‌هایی با بدنهٔ سفیدرنگ برای تقویت و ارتقاء به کارگاه شلبی فرستاده می‌شدند؛ اما علاوه بر GT350 معمولی، نسخه‌ای مخصوص مسابقات هم با نام GT350R ساخته شد. این مدل به‌طور خاص برای شرکت در مسابقات تحت قوانین SCCA ساخته شده بود و توانست برای سه سال متوالی به قهرمانی در کلاس B این مسابقات دست پیدا کند. از GT350R تنها 34 دستگاه ساخته شد. شلبی GT350 اما هرگز خودروی ارزان‌قیمتی نبود زیرا درحالی‌که آن زمان قیمت پایهٔ موستانگ معمولی از حدود 2400 دلار آغاز می‌شد، شلبی GT350 اولیه با قیمت 4547 دلار به فروش می‌رسید. البته در حال حاضر میدانیم که این سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌ای بوده است زیرا مجموعاً کل تولید GT350 در سال 1965 فقط 562 دستگاه بود و امروزه به خودرویی بسیار ارزشمند و گران‌قیمت تبدیل شده است.

Mustang Shleby GT350R 1965

تغییرات سال 1966

اولین نمونه‌های GT350 یعنی خودروهایی که در دو سال 1965 و 1966 ساخته شدند، عمدتاً با نام کبرا شناخته می‌شدند که از ساختهٔ قبلی کارول شلبی یعنی شلبی کبرا گرفته شده بود. این‌ها کوچک‌ترین و سبک‌ترین شلبی‌ها محسوب می‌شدند. البته شلبی GT350 سال 1965 در اصل یک خودروی مسابقه‌ای جاده‌ای بود که هرگز برای راحتی و سهولت رانندگی ساخته نشده بود اما در سال 1966 شلبی ویژگی‌هایی را به آن اضافه کرد تا به خودروی راحت‌تری تبدیل شود. بدین منظور صندلی‌های عقب به GT350 اضافه شدند، رنگ‌های بیرونی بیشتری برای آن ارائه شد و لوله‌های اگزوز بزرگ‌تر شدند تا سروصدا کاهش پیدا کند. علاوه بر این، شلبی یک گیربکس سه سرعتهٔ اتوماتیک را هم به‌صورت سفارشی برای GT350 ارائه کرد. این روند افزایش راحتی طی سال‌های بعد هم ادامه یافت و همراه با رشد اندازهٔ موستانگ، شلبی‌ها هم به‌تدریج بزرگ‌تر، سنگین‌تر و راحت‌تر شدند اما بخش بزرگی از توانایی رقابتی خود را از دست دادند.

Shleby GT350 1966

سایر تغییرات بیرونی شلبی GT350 برای سال 1966 علاوه بر ارائهٔ رنگ‌هایی غیر از سفید مثل آبی، قرمز، سبز و مشکی، شامل جایگزینی لچکی کرکره‌ای کارخانه‌ای موستانگ با پنجره شیشه‌ای، تعبیهٔ ورودی‌های هوای خنک‌کنندهٔ ترمزهای عقب در طرفین و انتقال سر اگزوزها از طرفین به عقب خودرو می‌شد. در این سال همچنین نام موستانگ حذف شد و خودرو صرفاً شلبی GT350 نام گرفت. در بخش فنی هم تعدادی محدودی از نمونه‌های ساخت 1966 به‌صورت کارخانه‌ای به یک سوپرشارژر پاکستون مجهز شدند. این سوپرشارژر که به‌صورت سفارشی با قیمت 670 دلار برای GT350 ارائه شد، قدرت پیشرانهٔ آن‌را به 440 اسب بخار افزایش می‌داد.

 

Shleby GT350 1966

شکل‌گیری مثلث فورد، شلبی، هرتز

شرکت هرتز (Hertz) یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های اجارهٔ خودرو در آمریکا محسوب می‌شد و فورد سهام‌دار عمدهٔ آن بود. به‌منظور کمک به فروش موستانگ‌های شلبی، فورد در سال 1966 هرتز را به خرید حدود هزار دستگاه GT350 ترغیب کرد. بدین ترتیب طبق توافقی مجموعاً تعداد 1001 دستگاه GT350 به همراه دو پروتوتایپ به هرتز واگذار شد تا توسط این شرکت اجاره داده شود. نمونه‌هایی که در اختیار هرتز قرار داده شد GT350H نام گرفتند که حرف H در نام آن‌ها مخفف Hertz بود. اکثر شلبی‌های GT350H هرتز به رنگ مشکی با نوار لمانز طلایی بودند اما تعداد بسیار کمی با رنگ آبی و نوارهای طلایی هم ارائه شد. غیر از این رنگ منحصربه‌فرد اما GT350H هیچ تفاوتی دیگری نداشت و کاملاً با GT350 معمولی یکسان بود.

Shelby GT350H 1966

85 دستگاه اول GT350H با گیربکس چهار سرعتهٔ دستی ارائه شدند. تعدادی از این خودروها در طول مدت اجاره در کلاس خودروهای تولیدی مسابقات SCCA شرکت می‌کردند و با رول بارهای جوش داده‌شده در داخل به هرتز بازگردانده می‌شدند. به همین دلیل فورد و هرتز برای اینکه جلوی استفادهٔ مسابقه‌ای از GT350H را بگیرند، همهٔ 800 نمونهٔ باقیماندهٔ بعدی را به گیربکس اتوماتیک مجهز کردند. طبق توافق فورد و هرتز، تمامی نمونه‌های GT350H پس از پایان دوران اجاره به فورد بازگردانده شده و بعد از تعمیر و بازسازی به عموم مردم فروخته شدند. در سال 1966 مجموعاً 2378 دستگاه شلبی GT350 تولید شد که 1003 دستگاه آن متعلق به هرتز بودند. علاوه بر این، چهار دستگاه GT350 کابریولت آزمایشی هم در این سال ساخته شد. آزمایش‌های مختلف روی این نمونه‌ها سرانجام منجر به ساخت شلبی‌های کابریولت تولیدی در سال 1968 شد.

Shelby GT350H 1966

سال 1967 و تولد اولین شلبی GT500

سال 1967 سالی بود که موستانگ اولین بازطراحی خود را تجربه کرد و بزرگ‌تر و سنگین‌تر از قبل شد؛ بنابراین نسخهٔ شلبی هم حالا بر اساس موستانگ جدید ساخته می‌شد؛ اما درحالی‌که در سال‌های قبل نسخهٔ شلبی در ظاهر شباهت زیادی با موستانگ معمولی داشت، پس از فیس‌لیفت سال 1967 کارول شلبی می‌خواست نسخه‌های ساخت خود را از موستانگ معمولی متمایز کند؛ بنابراین حالا جلوپنجرهٔ نسخه‌های شلبی تغییر کرد و نورهای بالا در قالب چراغ‌های مجزای بزرگی درون جلوپنجره جای گرفتند. علاوه بر این، دریچهٔ روی کاپوت نیز بزرگ‌تر از قبل شد و هوای تازه را به پیشرانه می‌رساند.

Shelby GT350 1967

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های ظاهری موستانگ شلبی مدل 1967 با موستانگ معمولی اما در چراغ‌های عقب آن بود یعنی جایی که حالا چراغ‌های سه‌تکهٔ موستانگ با نمونه‌های مستطیل شکل بزرگی جایگزین شدند که از مرکوری کوگار گرفته شده بودند. این چراغ‌ها به همراه اسپویلری در لبهٔ درب صندوق بار، نمای کاملاً متفاوتی به عقب نسخه‌های شلبی بخشیدند. علاوه بر این، ورودی‌های هوای کاربردی بزرگی برای خنک کردن ترمزهای عقب تعبیه شد و ورودی‌های هوایی هم در جای لچکی‌های عقب قرار گرفتند. برای شلبی مدل 1967 همچنین رینگ‌های 15 اینچی آلومینیومی 10 پره نیز ارائه شد؛ اما مهم‌ترین اتفاق شلبی در سال 1967 معرفی مدل جدید GT500 بود که هفتهٔ آینده به آن خواهیم پرداخت.

Shelby GT350 1967

 

ادامه دارد…

درباره نویسنده

نویسنده و مترجم سایت پدال، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی

مطالب مرتبط

6 دیدگاه

  1. (ali (chevy nova
    سوابق: (5112 دیدگاه) ,

    از اینهمه اصالت و زیبایی به خدا پناه میبرم
    شلبی های 1965 -66 با موتورهای اسمال بلاک هر جا میرفتن اونجا رو به اتیش میکشوندن
    موتورهای 306 اسبی شلبی در سالهای 1965-66 اونقدر عالی عملکرد داشتن که از همون اول مورد توجه مسابقه دهندگان خیابانی قرار گرفت

    پاسخ
    1. morteza
      سوابق: (136 دیدگاه) ,

      ی روز بیام ببینمت علی آقا.کلا مطالبی که منتشر میشه خصوصا همین تاریخچه فورد موستانگ نشون میده چقدر علاقه به محصولات آمریکایی تو کشور بالاست.این سیل نظرات نسبت به سایر مطالب دلیل مدعاست

      پاسخ
  2. (ali (chevy nova
    سوابق: (5112 دیدگاه) ,

    گوشه ای از افتخارات موستانگ که اعتبار صنعت خودروسازی هستش
    این افتخاراته که باعث شده موستانگ 10/000/000 فروش داشته باشه از 1964 تا 2019 و 4 سال پیاپی پرفروش ترین کوپه جهان و محبوب ترین کوپه المان باشه
    ((همهٔ شلبی‌های مدل 1965 و 1966 به همین موتور مجهز بودند. البته قدرت این پیشرانه در GT350 با استفاده از یک کاربراتور بزرگ‌تر چهار دهنهٔ هولی به 306 اسب بخار افزایش یافته بود که 35 اسب بخار بیشتر از نسخهٔ استاندارد بود.))
    جالبه شلبی تمام موتورهای رو به کاربراتور های هولی که از بهترین کاربراتورسازان جهانه و هنوزم کاربراتور تولید میکنه تامین میکرده
    کاربراتورهای هولی از بهترین نوع کارب هست چون جا برای تنظیمات بسیار داره و البته تنظیمش هم کاره هرکسی نیست

    پاسخ
  3. (ali (chevy nova
    سوابق: (5112 دیدگاه) ,

    اینم مشخصات عالی از موتور اسمال بلاگ 302 فورد که از اواخر دهه 60 تا همین 2012 هم روی محصولات فورد و مرکوری استفاده میشد

    The Boss 302 was a chief engineer Bill Gay-inspired and Bill Barr-enacted performance variant of the Windsor, putting what would become Cleveland heads (this engine was still under development at this stage) on Ford’s 1967 GT-40 racing block to improve rated power to 290 hp (216 kW). According to some reports, the canted-valve, deep-breathing, high-revving engine could produce more than 310 hp (231 kW), although as delivered, it was equipped with an electrical revolution limiter that restricted maximum engine speed to 6150 rpm. A strong bottom end, thicker cylinder walls, steel screw-in freeze plugs, race-prepared crank, special HD connecting rods, and Cleveland-style forged pistons kept the engine together at high speeds. The key to this engine’s power was the large-port, large-valve, quench-chambered, free-flowing heads. The Boss 302 Mustang was offered only for the 1969 and 1970 model years. In a January 2010 issue of Hot Rod magazine, a Boss 302 engine built to the exact specifications, settings, and conditions to the original engine was tested. It produced 372 hp at 6,800rpm and 325 lb-ft of torque at 4,200rpm.

    پاسخ
  4. یانکی
    سوابق: (793 دیدگاه) ,

    روحش شاد.یادی کنیم از آخرین محصولش شلبی 1000 که 1000 اسب قدرت داشت و بیش از 375 کیلومتر سرعت میگرفت.

    پاسخ
  5. ایمان
    سوابق: (1589 دیدگاه) ,

    دیوانه این آمریکایی اصیل هستم
    Ford 💙 Mustang 💙 Shelby
    ☆ ضمناً هنسی برای GT۵۰۰ جدید سنگ تموم گذاشته
    ارائه پکیج ۱۲۰۰ اسب بخاری که رقیب میطلبه

    پاسخ

دیدگاه شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.