چشم اندازطراحی

نگاهی به سرگذشت فرم کوپه: از فورد موستانگ تا مرسدس بنز CLS

چه شد که خودروهای مدرن به این شکل درآمدند؟

کوپه چیست؟

کوپه یک واژه فرانسوی است که به کژاوه‌ها اطلاق می‌شد. بعدها با آغاز صنعت خودرو، این اصطلاح به خودروهایی اختصاص پیدا کرد که بدنه مرتب و کوچک‌تری نسبت‌به نسخه‌های ۴ در داشتند. فرق اصلی خودروهای کوپه و سدان در طراحی دو در آن‌ها بود؛ درحالی‌که همچنان ظرفیت چهار سرنشین را داشتند. البته برخی مدل‌های کوپه قدیمی هم بیخیال صندلی‌های عقب شدند تا روی راننده و سرنشین کنارش تمرکز بیشتری داشته باشند.

کوپه یک شکل واحد نیست

هر چند با آمادن نام کوپه، همگی یک خودرو مجهز به ستون C خمیده و بدنه‌ای جمع‌وجور را تصور می‌کنیم اما حقیقت این است که فرم‌پردازی مدل‌های کوپه تنوع بیشتری دارد. برخی مدل‌ها به سقفی فلزی مجهز می‌شوند که نیازی به حمایت ستون B ندارد یا برخی دیگر به دو در کوچک در بخش عقب مجهز می‌شوند تا فرایند استفاده از فضای عقب راحت‌تر باشد. از دیگر نمونه‌های این فرم‌پردازی محبوب می‌توان به حالتی موسوم‌به ۲+۲، کوپه بیزینسی و فست‌بک اشاره کرد. فست‌بک‌ها شیشه عقب کشیده‌تری دارند که تا معمولا تا انتهای صندوق عقبشان ادامه پیدا می‌کند؛ مرسدس‌بنز CLS، نسل نخست فورد موستانگ و جگوار ای-تایپ از این دسته بودند.

کوپه روباز

نوع خاصی از خودروهای انگلیسی موسوم‌به کوپه روباز هستند که به‌صورت دو در طراحی می‌شوند و از فضای مناسب برای چهار سرنشین و یک سقف پارچه‌ای جمع‌شونده سود می‌برند.

آیا کوپه همیشه ۲ در دارد؟

از آنجا که جهان طراحی خودرو مدام درحال تغییر و آزمایش ایده‌های جدید است، تعجب برانگیز نیست که المان‌های مشخص مدل‌های مختلف مانند کوپه، سدان و شاسی‌بلند با هم ترکیب شوند. خلق فرم فست‌بک نتیجه همین آزمایش و خطا بود که منجر به خلق خودروهایی زیبا شد. برخلاف تصور عمومی، قدمت فست‌بک‌ها به دهه ۳۰ میلادی یعنی مدل‌های مختلف تاترا، پلایموث، هادسون و لینکلن باز می‌گردد. بعدها نسل نخست پاسات، سیتروئن CX با همین فرم تولید شدند. این خودروها مرز میان سدان‌های به‌شکل کوپه و هاچبک‌ها را شکستند.

تولید دوباره فست بک

با آغاز قرن ۲۱ میلادی، مرسدس‌‎بنز CLS با فرم فست‌بک تولید شد و جانی تازه به آن بخشید. مرسدس‌بنز همیشه فست‌بک‌ها را مدل‌هایی متفاوت از هاچبک‌ها قلمداد می‌کرد چون یکسان دانستن آن‌ها، سطح بازاریابی مدل CLS را کاهش می‌داد. به‌جای آن از اصطلاح «کوپه چهاردر» استفاده کرد. با ادامه این روند، برندهای دیگری چون بی‌ام‌و و آئودی هم مدل‌های گرن‌کوپه و اسپرت‌بک خود را روانه بازار کردند تا هاچبک‌های بزرگ‎‌شان را با نام‌های جذاب به فروش برسانند.

بی ام و X6 2023

شاسی‌بلند کوپه

از نخستین شرکت‌هایی که به این فرمت روی آوردند می‌توان به لندروور و بی‌ام‌و اشاره کرد. درحالی‌که لندروور با معرفی شاسی‌بلند ایووک، از ۲ در و بدنه‌ای با فرم‌پردازی یک کوپه بلندقامت استفاده کرد، بی‌ام‌و X6 را روانه بازار کرد که به چهار در مجهز بود. آکورا ZDX هم جزو اولین شاسی‌بلندهای کوپه بود که کمتر شناخته شد. امروزه اما داستان تغییر کرده و علاقه مردم به این مدل‌ها افزایش پیدا کرده است؛ به همین دلیل شرکت‌هایی مانند پورشه هم نسخه کوپه شاسی‌بلند خود را روانه بازار کرده‌اند تا از قافله عقب نمانند.

المان‌های تولید یک کوپه موفق

سه اصل برای تولید یک کوپه وجود دارد که تمام مدل‌های موفق از آن‌ها بهره برده‌اند:

  1. فرم‌پردازی جذاب و زیبا
  2. لوکس بودن
  3. عملکرد مناسب

چه خودروی کوپه دو در باشد یا چهار در، چه جای کافی برای دو نفر داشته باشد یا چهار نفر، باید این سه ویژگی را با خود به همراه داشته باشد تا بتواند در نگاه بینندگان به‌عنوان مدلی ارزشمند و قابل‌احترام شناخته شود؛ مرسدس‎‌بنز این مسئله را به‌‎خوبی درک می‌کرد. هر چند مدل‌های چهار در هم جذاب هستند اما هیچ‌چیز جای یک کوپه دو در اسپرت مانند دوج وایپر یا لامبورگینی آونتادور را نمی‌گیرد.

یک کوپه ارزان مانند سوبارو BRZ را در نظر بگیرید، آیا می‌توان آن را جذاب‌تر از رولزوریس ریس قلمداد کرد؟ گمان نمی‌کنم. پس المان لوکس بودن نه‌تنها باعث بهتر به چشم رسیدن خودرو می‌شود بلکه نشان می‌دهد مالک آن نیازی به حمل کودکان خود ندارد؛ آن‌ها با یک سدان دیگر به مقصد می‌رسند.

تصور امروزی ما از فرم کوپه مدل‌هایی چون فرود موستانگ و مرسدس‌بنز کلاس C کوپه را در ذهن یادآوری می‌کند؛ خودرویی اسپرت با عملکرد هیجان‌انگیز. کابینی که فقط برای راننده و سرنشین کنارش جا دارد و همه‌چیز روی او متمرکز شده است. کوپه‌های اسپرت به‌لطف قدرت بیشتر، وزن کمتر و عملکرد بالایی که دارند به‌عنوان جذاب‌ترین نوع کوپه‌ها شناخته می‌شوند.

و اما کوپه ارزان

هر وقت یک محصول لوکس و بالارده به محبوبیت کافی برسد، صنعت راهی پیدا خواهد کرد تا آن را با قیمت و کیفیت کمتری به دست عامه مردم برساند. داستان فرم کوپه هم از این قاعده مستثنی نیست. کوپه‌های ارزان امروزی که اکثرا با مدل‌های مختلف هاچبک مقایسه می‌شوند، می‌توانند راننده خود را با ظاهری بهتری و کمی هیجان ذهنی بیشتر از الف به ب برسانند. تولید فورد موستانگ در ابتدا با هدف عرضه یک کوپه ارزان آغاز شد اما بعدا شکلی دیگر به خود گرفت؛ هر چند نمونه‌های ارزان‌قیمت موستانگ هم با موتورهای ضعیف‌تر دردسترس خریداران علاقه‌مند است. به نظر شما، انقلابی‌ترین کوپه تاریخ کدام خودرو است؟ فورد موستانگ؟ پورشه ۹۱۱؟ انتخاب شما چیست؟

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۵۷ رای

علی صفرپور

نویسنده و مترجم سایت پدال٬ کارشناس مهندسی مکانیک

مطالب مشابه

‫۲۵ دیدگاه‌ها

    1. علی جردن

      ۶ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (1402 ديدگاه)

      انگار پیکان جوانان گوجه ایی فیس لیفت کردن 😁🤣

      موافقم 13
      مخالفم 3
      1. ۶ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (4356 ديدگاه)

        😂😂😂

        موافقم 9
        مخالفم 2
  1. ممد ژانگولر

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (3774 ديدگاه)

    به نظر من انقلابی ترین کوپه که مرزهارو جابجا کرد متعلق به شرکت bmw و سری X بود الخصوص X4 که ثابت کرد هم کوپست هم چهارتا در داره .کاملا کاربردی و زیبا
    بقیه هم از روش اسکی رفتن و شد یک سگمنت دوست داشتی و میخشو کوبید .

    موافقم 3
    مخالفم 13
    1. JaMsHiD

      ۶ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (1565 ديدگاه)

      ماشین هایی مثل همین بی ام و X4 و بنز CLS عملا برای ماشین خونوادگی کاربردی ندارن ! خیلی هم به چابکی نسخه کوپه نیستن . نه ردیف عقبش جا داره ، نه مثل کوپه وزن کمی داره که چابک باشه . فقط یه چیزی هست که از ردیف جلو و از بیرون قشنگه . ردیف عقبش جا نداره

      موافقم 3
      مخالفم 1
      1. ممد ژانگولر

        ۶ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (3774 ديدگاه)

        جمشید داداش یعنی از نظر شما کوپه دو درها خوب و جادارن و خانوادگی ؟!!!
        داستانی داریم به مولا

        موافقم 2
        مخالفم 2
      2. TALADEL

        ۹ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (6 ديدگاه)

        چرا قیمه هارو میریزی تو ماستا، x4 چه ربطی به cls داره؟

        موافقم 0
        مخالفم 0
      3. TALADEL

        ۹ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (6 ديدگاه)

        میدونی این شاسی های کوپه یه جورین که تکلیفشون با خودشون معلوم نیس، شبیه سدان هستن ولی‌ سدان نیستن، شبیه suv هستن ولی suv نیستن، شبیه کراس اوور هستن ولی کراس اوور نیستن، شبیه کوپه های دودر هستن ولی دودر نیستن

        موافقم 0
        مخالفم 0
    2. فیات مولتیپلا

      ۷ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (14 ديدگاه)

      حداقل میگفتید x6… ایکس ۴ خیلی زشته
      چون به اندازه شیش بزرگ نیست لازمه که سقفش یکم کشیده بشه به عقب و زشتش میکنه انگار قوز داره

      موافقم 3
      مخالفم 0
  2. علی جردن

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (1402 ديدگاه)

    تنها زیبایی کوپه ها درب های بدون فریم هاشون هست مثل مازراتی لوانته یا CLS

    *درسته همه کوپه ها درب های بدون فریم ندارن ولی کاش همه خودروهای جهان درب های کوپه ایی داشتند (بدون فریم)…

    موافقم 10
    مخالفم 2
  3. BlackWing

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (1022 ديدگاه)

    به نظرم پورشه با عرضه ۹۱۱ کوپه اسپرت لوکس ، فورد با عرضه ماستنگ کوپه اسپرت اقتصادی ، bmw با عرضه X6 شاسی بلند کوپه و مرسدس بنز با عرضه CLS سدان اسپرت کوپه ، مفهوم Coupe رو در هر سگمنت به بهترین نحو پایه گذاری کردند

    موافقم 11
    مخالفم 0
  4. یانکی من هم فرزند کسی هستم

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (164 ديدگاه)

    اولین شاسی بلند کوپه که تو گینس هم ثبت شده سنگ یانگ اکتیون هست.ولی این بیمر بود که شاسی بلند کوپه به معنای واقعی کلمه رو اجرا کرد.بنز هم این کار رو با cls کرد که تکرار نشد.البته پونتیاک گرند ام هم یه سدان کوپه بود ولی به هر حال این بنز بود که کاری مثل بیمر انجام داد.هنوز نسل اولش رو میبینم سرم رو میچرخونه.

    موافقم 3
    مخالفم 0
  5. زیزیگولو

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (5736 ديدگاه)

    سدان ها و کوپه‌ ها جزو قدیمی‌ ترین فرمهای بدنه تو صنعت خودرو هستن و تفاوت بین اونا مثل تفاوت بین مثلاً سبک‌ موسیقی کلاسیک و راک هستش

    موافقم 5
    مخالفم 1
  6. granturismo

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (1 ديدگاه)

    ماشین هایی مانند پورشه ۹۱۱، فورد موستانگ، دوج وایپر یا مثلا چلنجر، بنز های cls و مدل های دیگه همه منظور کوپه رو به دنیا میرسونن و از سه ویژگی مطلب بهره میبرن. مثل سری های لوکس ب ام و. امیدواریم مدل های کوپه، سدان کوپه و شاسی بلند کوپه های مدرن و بهتری خلق بشن

    موافقم 1
    مخالفم 1
  7. Alireza

    ۶ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (71 ديدگاه)

    مگه موستانگ ماسل کار نیست ؟

    موافقم 1
    مخالفم 0
    1. فیات مولتیپلا

      ۷ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (14 ديدگاه)

      ماستنگ پونی کاره

      موافقم 0
      مخالفم 0
  8. علی

    ۷ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (561 ديدگاه)

    من وقتی برای اولین بار. Cls رو دیدم. قسم میخورم یک ساعت فقط تماشا می‌کردم. چنان زیبا بود. وصف نشدنی آخه مگه داریم یه ماشین اینهمه ادمو بوجد بیاره هنوزم هرجا ببینمش میخکوب بنز cls میشم زیباترین ماشینی هست که تابحال از نزدیک دیدم
    دومی فولوکس بیتل نسل جدید بود بقدری قشنگ بود که هنوزم باورم نمیشه که چقدر این ماشین خیال انگیز هست
    سومی آئودی TT که نمی تونستم چشمامو از روش بردارم. آخرش به صاحب محترمش گفتم که من عاشق این کوپه شما شدم

    موافقم 2
    مخالفم 0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.

دکمه بازگشت به بالا