طراحیهفته نامه

ظهور و سقوط استودیوهای طراحی خودرو در تورین ایتالیا؛ دوران طلایی سوپراسپرت‌ها

در مقاله پیش رو به بررسی عملکرد استودیوهای طراحی خودرو در کشور ایتالیا می‌پردازیم تا افت‌وخیز آن‌ها را به دقت مطالعه کنیم.


ایتالیایی به خاطر توجه شدید به زیبایی‌شناسی هر چیزی شناخته شده‌اند. به همین خاطر است که ایتالیا با سبک متفاوتی از جذابیت و زیبایی مشهور شده و تیم‌های بازاریابی برندهایی همچون آلفارومئو یا مازراتی هیچ فرصتی را برای بهره بردن از این مزیت از دست نمی‌دهند. البته برخی افراد در زمینه طراحی خودرو معتقدند شهرت ایتالیایی‌ها در زمینه طراحی زیبا به دهه ۵۰ و ۸۰ میلادی بازمی‌گردد.

در آن عصر طلایی کاروزیری ایتالیایی چندین شرکت کوچک در اطراف تورین وجود داشتند که به خاطر نوآوری و خلاقیت بالای خود روی طراحی خودروها در سراسر جهان تأثیر گذاشتند؛ اما جای تأسف است که دیگر چنین چیزی به چشم نمی‌خورد. خبری از برتونه نیست و ایتال دیزاین هم به زیرمجموعه‌ای از فولکس‌واگن بدل شده و اگر بخواهید خودروی جدیدی با نشان پینین فارینا را بیابید تنها گزینه مدنظر شما هایپرکار باتیستا خواهد بود؛ اما چه چیز اشتباهی رخ داده است؟ شاید این سؤال ساده‌ای باشد اما پاسخ به آن راحت نخواهد بود. سقوط استودیوهای طراحی مشهور ایتالیایی یک شبه رخ نداده و فرایندی تدریجی بوده که چندین عامل در آن دخیل هستند؛ اما برای اینکه بدانیم چه بر سر شرکت‌هایی همچون برتونه و پینین فارینا آمده باید نگاهی به پیشینه آن‌ها بیندازیم. سال‌های پس از جنگ جهانی برای صنعت کوچ بیلد اروپا سال‌های خوبی نبود. در آن دوران از تعداد مشتریان سنتی کاسته می‌شد و صنعت خودرو هم از ساختار یونی بادی استفاده می‌کرد و بنابراین تعداد شاسی‌هایی که به این شرکت‌ها فرستاده می‌شد کم بود.

تا سال ۱۹۵۵ بسیاری از نام‌های مشهور ایتالیایی دوران قبل از جنگ جهانی همچون کاستانا و استابیلیمنتی فارینا راهی موزه شدند. معدود شرکت‌های کوچ بیلد باقی مانده نیز ارتباط نزدیک‌تری با خودروسازان محلی داشتند. این شرکت‌ها در واقع باهوش‌ترین برندهایی بودند که توانستند با ساختارهای یکپارچه خودروسازان کار کنند و درعین‌حال به طراحی خودروسازان نیز کمک می‌کردند تا به این ترتیب از هزینه‌های کلی کاسته شود. علت این بود که اگرچه استفاده از ساختارهای یکپارچه می‌توانست منجر به تولید خودروهای سبک‌تر و کم‌مصرف‌تر شود اما درعین‌حال امکان عرضه مدل‌های کم تیراژ همچون کوپه‌ها و کانورتیبل های گران‌قیمت را نیز فراهم می‌ساخت. اینجا بود که شرکت‌هایی همچون پینین فارینا و برتونه وارد میدان شدند. تیم‌های طراحی این شرکت‌ها باعث شد فیات، لانچیا و آلفارومئو بتوانند نسخه‌های اسپرت و جذاب از خودروهای عادی خود را بدون سرمایه‌گذاری اضافی معرفی نمایند. همین روند تا نیمه دوم دهه ۵۰ میلادی پررنگ شد چراکه اقتصاد ایتالیا رشد کرد و تقاضا برای خودروهای جدید بسیار بیشتر شد.

تا اواسط دهه ۶۰ میلادی، این شرکت‌های کوچک به امپراتوری‌های صنعتی کوچکی بدل شدند. هم پینین فارینا و هم برتونه چند صد تا چند هزار بدنه خودرو تولید می‌کردند و درآمد قابل‌توجهی داشتند. البته ارائه طراحی‌های جذاب برای حفظ قراردادها امری حیاتی بودند و به همین خاطر شاهد معرفی خودروهای جذابی در تورین، پاریس یا ژنو بودیم. نتیجه چنین امری سرازیر شدن قراردادهای جدید از فرانسه گرفته تا ژاپن و هر کشور دیگری بود. به نظر می‌رسید استادان تورین اشتباهی نخواهند داشت اما موفقیت آن‌ها تحت تأثیر فاکتورهای مختلفی قرار گرفت.

باید گفت فرایند طراحی خودرو اساساً در اواخر دهه ۲۰ میلادی و در دیترویت شکل گرفت یعنی زمانی که جنرال موتورز بخش هنر و طراحی خود را تأسیس نمود. اندکی بعد سه خودروساز بزرگ آمریکا بخش طراحی کامل خود را راه‌اندازی کردند اما در دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی اکثر خودروسازان اروپایی هنوز به نقش اساسی طراحی در موفقیت خود پی نبرده بودند. اگر هم بخش طراحی وجود داشت معمولاً کار زیادی انجام نمی‌داد و یا زیر نظر بخش مهندسی قرار می‌گرفت. مدیران اروپایی معمولاً درک درستی از فرایند طراحی خودروها نداشتند و تحت تأثیر خودروهای پر زرق و برق خود قرار می‌گرفتند و درباره سپردن کار به ایتالیایی‌ها خیلی فکر نمی‌کردند.

البته منظور ما این نیست که کار استودیوهای طراحی ایتالیایی خوب نیست. این شرکت‌ها زمانی که در معرض فشارهای داخلی قرار گرفتند چندین بار اصلی‌ترین و جدیدترین پیشنهادها را ارائه کردند. گاهی اوقات زمانی که یک خودروساز به خصوص در شرایط خطرناکی قرار می‌گرفت، کار ایتالیایی‌ها می‌توانست حیاتی باشد. مثال این امر می‌تواند کارهای جیوجیارو برای فولکس‌واگن در دهه ۷۰ باشد؛ اما هیچ‌چیز برای همیشه دوام نمی‌آورد و وقتی دهه ۸۰ جای خود را به دهه ۹۰ میلادی داد ابرهای تیره خودنمایی کردند.

اولین شکاف‌ها درست در قراردادهایی ظاهر شدند که به رشد قابل‌توجه برتونه و پینین فارینا کمک کرده بودند. استانداردهای کیفی صنعت خودرو ارتقا یافت و روش‌های تولید منعطف و پیشرفته باعث شد خودروهای مختلف در یک خط تولید مونتاژ شوند. به همین خاطر اشتیاق خودروسازان برای برون‌سپاری تولید خودروهای تیراژ محدود کاهش یافت. همچنین اگر یک مشتری بین‌المللی تزلزل می‌کرد، دیگر افتادن بر دوش فیات امکان‌پذیر نبود. غول صنعتی سابق ایتالیا دیگر نمی‌توانست از دیگران حمایت کند و اتفاقات کوچک می‌توانستند حفره بزرگی در وضعیت مالی این کمپانی ایجاد نمایند. البته مشکلات همین‌جا متوقف نشدند…

زمانی که آخرین نمونه از کادیلاک آلانته فرودگاه تورین را ترک کرد فرهنگ طراحی در سراسر دنیا گسترده شده بود. مدیران خودرویی هم‌اکنون از اهمیت طراحی زیبا آگاه بودند و می‌خواستند کنترل آن را به دست‌ گیرند و به همین دلیل خودروسازان سرمایه‌گذاری زیادی روی استودیوهای طراحی خود انجام دادند و معمولاً هم چندین مرکز طراحی در کشورهای مختلف را تأسیس کردند. با این کار علاقه به سپردن کارها به شرکت‌های ثالث از بین رفت. این موضوع به ویژه زمانی پررنگ‌تر بود که شرکت ثالث مشتریانی داشت که رقیب یکدیگر بودند. ارکل اسپادا که جزو مشهورترین طراحان دنیاست در زندگی‌نامه خود به داستان تلخی از دوران حضورش در بی ام و اشاره کرده است. او به یاد می‌آورد که بی ام و علیرغم اینکه قصدی برای به‌کارگیری طرح‌ها نداشت اما به‌طور منظم از مهم‌ترین استودیوهای طراحی خودرو در تورین درخواست طرح‌های جدید را می‌کرد؛ اما از آنجایی که پینین فارینا، برتونه و ایتال دیزاین با رقبای بی ام و کار می‌کردند، کار ژرمن‌ها راهی غیرمستقیم برای اطلاع از جهت‌گیری طراحی شرکت‌های رقیب بود.

نهایتاً باید به از خود راضی بودن این استودیوهای طراحی اشاره کنیم. اگر این شرکت‌ها پا را تا ته روی پدال گاز می‌فشردند و از طوفان عبور می‌کردند همچنان فضا برای فعالیت داشتند. شاید پیشتاز بودن در طراحی خودرو موضوع مرگ و زندگی بود اما زمانی که به طرح‌های برتونه در قرن جدید نگاه کنید خواهید فهمید که چرا تلفن این شرکت دیگر زنگ نمی‌خورد. البته پینین فارینا همچنان زنده است و جدیدترین پروژه‌اش یعنی مورگان مید سامر نشان می‌دهد که همچنان ذوق و قریحه خود را از دست نداده اما روزهایی که هر فراری و پژو حاضر در بازار دارای طراحی پینین فارینا بودند دیگر تکرار نخواهد شد.

با این وجود می‌توان ادعا کرد آنچه استودیوهای طراحی خودرو تورین در سال‌های قبل ارائه کردند همچنان روی طراحی خودروها تأثیر دارند. این طرح‌ها در پس‌زمینه ذهن هر طراح قرار دارند و الهام‌بخش هستند. مثال‌های زیادی وجود دارند اما شاید بهترین آن‌ها هیوندای آیونیک ۵ باشد که طرحی معاصر و متمایز است و البته ریشه زبان طراحی آن به خودروهای “کاغذ تا شده” جیوجیارو در دهه ۷۰ میلادی بازمی‌گردد. نهایتاً باید گفت داستان سقوط غول‌های طراحی خودرو در تورین به همان اندازه که به خودروهای شگفت‌انگیزشان مربوط می‌شود به ماهیت زودگذر موفقیت نیز ارتباط دارد. آنچه از کاروزیری ایتالیایی باقی مانده است، آینده‌ای نامشخص است، چیزی که قبلاً بر صنعت خودرو حکم رانی می‌کرد؛ اما آنچه مسلم است میراث عظیم آن‌هاست که برای همیشه پیش ما باقی خواهد ماند…

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱۶ رای

شاهین احمدزاده

نویسنده و مترجم مجله "پدال"

مطالب مشابه

‫۲۴ دیدگاه‌ها

  1. مازیار

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (2969 ديدگاه)

    واقعا که دنیای خودرو زیبایی خودش رو مدیون ایتالیاست

    موافقم 15
    مخالفم 5
    1. زیزیگولو

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (5926 ديدگاه)

      سوپر اسپرتا نوک پیکان صنعت خودروسازی دنیا هستن چون این ماشینا بخاطر اینکه از آخرین مهندسی و تکنولوژیای دنیا استفاده میکنن بقیه خودروها رو هم دنبال خودشون میکشن و هدایت میکنن …………….. در واقع تکنولوژیا و دستاوردهایی که تو این ماشینا امتحان خودشونو پس میدن عاقبت به مدلای معمولی و ارزون قیمت و تولید انبوه هم راه پیدا میکنن و به نظر من میشه گفت که سوپراسپرتا به مثابه ویترین صنعت خودرو هستن و هر چیزی که تو این ویترین قرار بگیره پنج شیش سال بعد‌تو خودروهای تولید انبوه دیگه داخل خیابونا دیده میشه

      موافقم 13
      مخالفم 1
      1. شمال

        ۳۱ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (118 ديدگاه)

        زی زی جان مگر تو کار و زندگی نداری ۲۴ ساعت داخل پدال میچرخی و کامنت میگذاری ؟

        موافقم 5
        مخالفم 3
        1. زیزیگولو

          ۳۱ خرداد ۱۴۰۳
          سوابق: (5926 ديدگاه)

          شمال انگار قطب نمات قاطی کرده و جهت خودت رو گم کردی و داری سرگردون و ول میچرخی 🤦

          موافقم 3
          مخالفم 2
        2. ناشناس

          ۳۱ خرداد ۱۴۰۳
          سوابق: (7 ديدگاه)

          به تو چه

          موافقم 2
          مخالفم 3
  2. ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (4704 ديدگاه)

    دوران خوبی بود

    موافقم 7
    مخالفم 0
  3. (Ali(chevynova

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (7014 ديدگاه)

    الکی نمیگم ماشالاه امریکن کارز
    ماشالاه اصالت و پشتوانه ، دلیل دارم

    ((طراحی خودرو اساساً در اواخر دهه ۲۰ میلادی و در دیترویت شکل گرفت یعنی زمانی که جنرال موتورز بخش هنر و طراحی خود را تأسیس نمود. اندکی بعد سه خودروساز بزرگ آمریکا بخش طراحی کامل خود را راه‌اندازی کردند اما در دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی اکثر خودروسازان اروپایی هنوز به نقش اساسی طراحی در موفقیت خود پی نبرده بودن))

    اصالت خریدنی نیست

    موافقم 3
    مخالفم 11
    1. ! i M α η δ υ α R

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (1947 ديدگاه)

      چه کسی این اراجیف رو قبول داره ؟؟؟

      به 4 تا بچه سال موبایل بدست هرچی بگی قبول می کنند …

      به تعداد کشورهای شرکت کننده در دو جنگ جهانی ، روایت های متضادی از طرف هر یک از کشورهای درگیر ، از پیروزی ها / شکست ها ، در تاریخ نقل شده که هر کدوم ، دیگری رو نقض می کنه …

      اصالت آمریکایی یعنی :

      تیغ خود تراش …

      دوبل برگر مک دونالد …

      پیک آپ …

      یخچال …

      که اتفاقا هر چهار تاشون هم خریدنی هستند …

      در ضمن آمریکا رو سیاست ( تصمیم ) ماسون ها و پول یهودی ها و نبوغ اروپایی ها ، ساخت …

      موافقم 14
      مخالفم 3
      1. شمال

        ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (118 ديدگاه)

        آمریکا تاریخ زیادی نداره و در واقع بعد از کشف قاره آمریکا توسط (کریستف کلمب) مهاجرتها از اروپا به سمت آمریکا آغاز شد و واقعیت این هست مهاجران اروپایی صنعت و خیلی چیزهای دیگر رو با خودشون از اروپا به آمریکا منتقل کردن و تاریخ آمریکا رو رقم زدن اگر نه بومیان اصیل قاره آمریکا سرخ پوستان بودن که هزاران سال طبق فرهنگ خودشون توی کوه و دشت و جنگل و ساده زندگی میکردن

        موافقم 11
        مخالفم 2
    2. amir

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (2791 ديدگاه)

      مام میدونیم چرا میگی نمیگیم چرا میگی
      میگیم ماشالا به درد خواننده کامنتا نمیخوره جاش دوتا از کد موتورهایی که بلدی بزار یاد بگیریم!!!

      موافقم 6
      مخالفم 4
      1. ! i M α η δ υ α R

        ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (1947 ديدگاه)

        امیر جان …

        منظورم چیز دیگری بود !!!

        منظورم این بود مقاله ایی مثل مقاله Hagerty باگ زیاد داره که نوجوانان موبایل به دست کم مطالعه احتمالا متوجهش نمی شن …

        مگر اینکه در زمینه بخصوصی مثل طراحی دستی بر آتش داشته باشند ( ولی اکثرا حرف مقاله رو راحت قبول می کنند )

        موافقم 3
        مخالفم 1
  4. ! i M α η δ υ α R

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (1947 ديدگاه)

    با احترام ، می خوام بدونم منبع این اراجیف ، چیه ؟

    موافقم 0
    مخالفم 4
    1. شاهین

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (4573 ديدگاه)

      سلام
      Hagerty

      موافقم 5
      مخالفم 0
      1. ! i M α η δ υ α R

        ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (1947 ديدگاه)

        سلام آقا شاهین عزیزم …

        ممنون از شما برای پاسخگویی …

        عرض خسته نباشید به شما و همه دوستان دارم …

        موافقم 1
        مخالفم 1
    2. (Ali(chevynova

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (7014 ديدگاه)

      چی شد
      هرکی خلاف میل تو حرف بزنه میشه اراجیف جناب دهه ۶۰ ی؟؟؟

      موافقم 2
      مخالفم 8
      1. ! i M α η δ υ α R

        ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
        سوابق: (1947 ديدگاه)

        خلاف میل من چیه دیگه !!!!

        مرغ پخته توی دیگ از این مقاله Hagerty خنده اش میگیره …

        کلیسای جامع بارسلون مظهر هنر طراحی گوتیک ( اروپایی ) در سال ” 1298 م ” شاهکاری است خلق شده تا چشم هر بیننده ای رو از پس قرن ها به حیرت واداره …

        بعد متن مقاله میگه :

        باید گفت فرایند طراحی خودرو اساساً در اواخر دهه ۲۰ میلادی و در دیترویت شکل گرفت …

        اما در دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی اکثر خودروسازان اروپایی هنوز به نقش اساسی طراحی در موفقیت خود پی نبرده بودند !!!!

        کلیسای جامع میلان نگین بی همتای گردشگری ایتالیا و مایه فخر مسیحیت ، سومین کلیسای بزرگ جهان در سال 1386 میلادی هنرمندانه خلق شد و تا دنیا دنیاست چشمها رو به تحسین از هنر طراحی سبک ” گوتیک” وا می داره …

        اون وقت این قوم اروپایی این قدر بدوی بودند که در دهه 60 میلادی تازه به اهمیت ظرافت و زیبایی طرح خودرو پی بردند !!!!!

        آمریکایی که از غرق شدن یک کشتی برای خودش تاریخ و هویت می سازه رو نسبت به اروپایی هایی برتری می دونی که نگاره هاش و طراحی هاش و بناهاش و اتومبیل هاش برای قرن ها و دهه ها لیدر و الهام بخش جهان بودند !!!!!!

        بعد میگی خلاف میل من !!!!!!

        موافقم 11
        مخالفم 2
  5. sinasvj

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (346 ديدگاه)

    وقتی صنعت خودرو داره میل پیدا میکنه خودروهای برقی (ماشینای مخصوص تینیجر ها) دیگه کسی به زیبایی و مردونگی ماشین اهمیتی نمیده پس طبیعیه که این شرکتای کار بلد هم کمرنگ بشن توی این جامعه تینیجر پسند

    موافقم 7
    مخالفم 0
    1. علیزاده

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (234 ديدگاه)

      بزرگ بشن سر عقل میان

      موافقم 2
      مخالفم 0
  6. ! i M α η δ υ α R

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (1947 ديدگاه)

    فکر می کنم بهتر باشه هر ننه قمری در مورد ایتالیا و طراحی ایتالیایی صحبت نکنه …

    دوره زمونه عوض شده …

    مردم هزاره سوم از اصالت افتادند و از درک زیبایی شناسی عاجز اند …

    از سوی دیگه برندهای پول پرست هم حاضر نیستند برای خلق زیبایی ، بهای گزافی بپردازند چون درکی از هنر طراحی ندارند …

    دنیا شده کپی کاری و رندر بازی …

    طراحی ، شرافت و ظرافتش رو از دست داده …

    نسل جدید طراحان پشت کامپیوتر ، در حال بازی کردن هستند …

    دیگه ماکت گل رس ساخته نمیشه تا در هزینه ها صرفه جویی بشه چون خریدارانی که از طبقه متوسط هستند و ماشین رو لیز می کنند ، ماهی 1500 تا 2000 یورو / دلار ، قسط می دهند و توان لمس زیبایی های گران تر رو ندارند …

    وقتی دل کور شد و چشم ندید ، دست هم لمس نمی کنه …

    طراحی که بجای گل بازی و لمس کردن بدن طرحش ( فرزندش ) توی کارگاه ، توی اتاق پشت لپ تاپ می نشینه ، نه تنها هیچی نمی فهمه ، بلکه قیمت بسیار پایین تری هم برای همین نفهمیدنش ، تقاضا میکنه …

    امروز ملت خیلی بخوان به خودشون حال بدن یه کت شلوار ” رالف لورن ” می گیرن 1500 دلار …

    دیگه دوره کت شلوارای 7000 دلاری و دست دوز برندهایی مثل ” ارمنه ایلدو زنیا ” گذشت که دوتا خیاط اختصاصی مثل شمع و پروانه یک ماه دورت بگردند …

    هر صنعتی زمانی نابود میشه ، که مشتری اش نابود بشه …

    در دوره زمونه ای که ” بیمر ” داره تیشه به ریشه اش می زنه با ” تر راحی ” کردن هاش ، همون بهتر که استودیوهای ایتالیایی بازنشسته شده باشند تا با خاطراتشون خوش باشیم …

    مردم موبایل بدست هزاره سوم ، لیاقت درک زیبایی رو ندارند …

    از قدیم گفتند که خلایق ، هر چه لایق …

    یک ” آلدو مانتووانی ” بدرود …

    یک ” ایتال دیزاین ” معذرت :

    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3741.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85

    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3883.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85

    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3694.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85
    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3855.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85

    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3760.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85

    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3691.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85

    https://images.collectingcars.com/005229/www-aTHOMPSONsPHOTO-com-DSC-3854.jpg?fit=fillmax&auto=format,compress&cs=srgb&q=85

    موافقم 8
    مخالفم 4
    1. JaMsHiD-R1988

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (1794 ديدگاه)

      مغز ها که اقتصادی بشن درک از هنر و زیبایی و اصالت و ظرافت نابود میشه
      چون دیگه کسی نیست که دنبال ظرافت و زیبایی و اصالت باشه . طرف دنبال کمتر خرج کردن هست

      برای همینه بی ام و دیگه ماشین زیبا و با اصالت نمیزنه . چون دنبال جذب خریدار عمده و کسب پول بیشتر هست
      نمونه بارزش توی مقاله کانسپت های شناخته نشده بی ام و که بی ام و اومده گفته پیدا کردن ۲۰۰۰۰ طرفدار خیلی آسون تر از پیدا کردن ۲۰۰۰۰ خریدار هست

      موافقم 4
      مخالفم 1
  7. Cert

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (76 ديدگاه)

    سعی کرده اند روی آپشن های و راحتی تمرکز کنند و نه چیز دیگری

    موافقم 3
    مخالفم 0
  8. علیزاده

    ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (234 ديدگاه)

    تیبا جون هم ایتال دیزاین طراحی کرده

    موافقم 1
    مخالفم 2
    1. JaMsHiD-R1988

      ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
      سوابق: (1794 ديدگاه)

      نادر فقیه زاده هم سری شش رو طراحی کرده …
      جالبه نه؟!

      موافقم 5
      مخالفم 0
  9. BMW

    ۳۱ خرداد ۱۴۰۳
    سوابق: (1423 ديدگاه)

    دوران زیبایی بود

    موافقم 2
    مخالفم 0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.

دکمه بازگشت به بالا