آموزش

چرا جعبه دنده اتوماتیک در خودروهای جدید سریع‌تر از دنده‌ دستی است؟

هرچند عمکلرد جعبه‌دنده‌های خودکار در گذشته، کند و تاحدی غیرقابل تحمل بوده و مردم نمونه‌های دستی را به آن ترجیح می‌دادند اما امروزه داستان تغییر کرده است. جعبه‌دنده‌های خودکار نسبت‌به نمونه‌های سنتی سرعت بیشتری دارند و بسیاری تصور می‌کنند این برتری به‌دلیل ارائه بدون‌تاخیر قدرت میان تعویض دنده‌ها است؛ اما این‌طور نیست. این روند در نسخه‌های قدیمی هم وجود داشت. امروزه عامل دیگری وجود دارد که باعث این سرعت بیشتر گیربکس‌های اتوماتیک شده است.

۵۰ سال پس از آغاز عصری که در آن جعبه‌دنده‌ها مجبور بودند بین عملکرد روان و تعویض دنده سریع، یکی را انتخاب کنند، کنترلرهای کامپیوتری ظهور کردند. این تجهیزات دیجیتال به آن‌ها کمک کردند تا گشتاور خروجی را مدیریت کنند؛ به‌این‌ترتیب، تعویض دنده هم سرعت بالاتری داشت و هم یکدست‌تر انجام می‌شد. این پیشرفت به جعبه‌دنده‌های خودکار کمک کرد تا در سرعت‌های پایین‌تر هم خودرو را روشن نگه دارند و با افت قدرت کمتری مواجه شود.

درنتیجه، جعبه‌دنده‌ها اتوماتیک به برادران دستی خود نزدیک‌تر شدند و بخشی از پیچیدگی طراحی آن‌ها به‌خاطر تعویض دنده‌های سریع‌تر از بین رفت. با این همه، روند تعویض دنده هنوز هم برای پیشرفت جا داشت. با شروع قرن ۲۱ میلادی، جعبه‌دنده‌های دستی روزبه‌روز سریع‌تر می‌شدند تا اینکه در سال ۲۰۰۳، شرکت فولکس‌واگن در گلف R32 از جعبه‌دنده DSG رونمایی کرد که به طراحی دوکلاچه یا «DCT» مجهز بود. این جعبه‌دنده تعویض‎ دنده‌های بسیار روان و یکدستی داشت و می‌توانست با سرعت نمونه‌های دستی، حرکت را آغاز کند. به‌دلیل بهبودهای دیگر و از میان رفتن گرمای بیش‌از اندازه نمونه‌های قدیمی، جعبه‌دنده دوکلاچه می‌توانست بدون از دست دادن قدرت به انجام وظیفه بپردازد.

به‌لطف سیستم DCT،جعبه‌دنده خودکار کمی سریع‌تر از دستی شد اما با گذشت زمان، این اختلاف بیشتر شد. برای نمونه می‌توان به پورشه ۹۱۱ کاررا S اشاره کرد که برای رسیدن به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در دو حالت دستی و خودکار به‌‌ترتیب به ۴ و ۳.۲ ثانیه زمان نیاز دارد. هرچند باید توجه داشته باشید که تنها یک‌سوم اختلاف زمانی ۰.۸ ثانیه‌ای این دو جعبه‌دنده به‌خاطر سیستم خودکار بود؛ پورشه نسبت‌دنده اول و دوم جعبه‌دنده PDK را به‎‌ترتیب ۳۰ و ۴۳ درصد کوتاه‌تر از نسبت‌دنده دستی طراحی کرد تا گشتاور چرخ‌های عقب در دو دنده یادشده به‌ترتیب ۳۰ و ۴۳ درصد کمتر باشد.

این تکنیک توسط شرکت‌های دیگری چون فورد هم استفاده می‌شود. دنده‌های اول و دوم موستانگ GT 5.0 به‌ترتیب ۴۵ و ۴۲ درصد کوتاه‌تر طراحی ‌شده‌اند. به‌این‌‎ترتیب، ۴۰ درصد شتاب بیشتر به‌خاطر استفاده از دنده اتوماتیک، شتاب یک توربوشارژر را برای موستانگ ایجاد می‌کند و نسخه خودکار آن را نیم ثانیه سریع‌تر به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌رساند.

حال سوال این است که چرا خودروسازان باید کاری کنند که جعبه‌دنده‌های دستی کندتر جلوه کنند؟ همه‌چیز به مصرف سوخت خودروها برمی‌گردد. خودروی دنده اتوماتیک با کنترل کامل تمام قوای محرکه می‌تواند شرایط انجام تست‌های EPA را تشخیص دهد و با تعویض سریع دنده، خودداری از استفاده از دنده پایین و هر روش دیگری، مصرف سوخت کمتری را نشان دهد. درحالی‌که اگر دنده دستی بود، برای کاهش مصرف سوخت و آلاینده‌ها باید از نسبت‌دنده‌های طولانی‌تری استفاده می‌کرد و درنتیجه، خودرو کندتر می‌شد.

نسخه دستی پورشه ۹۱۱GT3 جدید در ابتدا نتوانست از تست صدای استاندارد سربلند بیرون بیاید؛ درحالی‌که نسخه اتوماتیک آن با استفاده از همان اگزوز و پیشرانه، تاییده را دریافت کرد. دلیل اینن امر، خودداری جعبه‌دنده خودکار برای استفاده از دنده پایین‌تر بود. در تست یادشده، خودروی دستی مجبور بود دنده سه را با دریچه باز تماما باز طی کند که صدای زیادی تولید می‌کرد. اگر خبری از تست EPA نبود، ۹۱۱GT3 به نسبت‌دنده بسیار کوتاه‌تری در دنده سه مجهز می‌شد که بعدا روی نسبت‌دنده اول و دوم هم تاثیر می‌گذاشت.

در سوی دیگر، مزدا میاتا (MX-5) را داریم که علاقه‌ای سرعت بالا ندارد و مزدا آن را برای ایجاد تجربه‌ای یکدست، آرام و روان توسعه داده است. به‌این‌ترتیب، مزدا با بلندتر کردن نسبت‌ دنده‌های این خودرو می‌تواند به مصرف سوخت بهتری دست پیدا کند. بنابراین وقتی به نمونه دستی و خودکار این خودرو نگاه کنید، می‌بینید که نسخه دستی ۰.۷ ثانیه سریع‌تر از نسخه خودکار عمل کرده است.

بنابراین همه‌چیز به سیاست فروش شرکت سازنده باز می‌گردد که چطور می‌خواهند محصول خود را معرفی کنند و از دید آن‌ها، مخاطبان آن به چه چیزی نیاز دارند؟ اگر خودرو اقتصادی باشد، به سراغ نسبت دنده‌های بلندتر خواهند رفت اما اگر خودرو اسپرت باشد، داستان کمی پیچیده‌تر خواهد شد.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۳۷ رای

علی صفرپور

نویسنده و مترجم سایت پدال٬ کارشناس مهندسی مکانیک

مطالب مشابه

‫۱۹ دیدگاه‌ها

  1. مهندس مکانیک

    ۲۷ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (11 ديدگاه)

    مشکل گیربکس دنده ای تو سربالایی و ترافیکه و گرنه از اتومات بهتره توسربالایی مهارت میخواد تو ترافیک ادن زانو درد میگیره

    موافقم 11
    مخالفم 4
    1. ۲۷ فروردین ۱۴۰۳
      سوابق: (3860 ديدگاه)

      خوبی گیربکس دنده ای درگ اون ماکسیما و پورشه عه هستش😂
      و اون مرد قصاب

      موافقم 3
      مخالفم 7
    2. Taha Ayoobi

      ۲۷ فروردین ۱۴۰۳
      سوابق: (1715 ديدگاه)

      یکی حس های بد دنده ای تو ترافیک اینه که پاهات خسته شدن ولی جز ادامه دادن کاری نمیتونی بکنی چون پشتت ماشینه

      موافقم 16
      مخالفم 0
      1. ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
        سوابق: (3860 ديدگاه)

        فکر کن پیرمرد هم باشی و کمر درد و دیسک کمر و …. 😢😢😢

        موافقم 11
        مخالفم 1
  2. زیزیگولو

    ۲۷ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (5514 ديدگاه)

    تکنولوژی تازه تر و بهینه سازی واسه بازدهی بالاتر تو زمینه جعبه دنده‌ های اتوماتیک که معمولاً با افزوده شدن چندتا قطعه کوچک مکانیکی یا الکترونیکی یا هیدرولیکی باعث افزایش سرعت گیربکسای اتوماتیک میشه

    موافقم 11
    مخالفم 0
  3. امیرمسعود

    ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (20 ديدگاه)

    ماشین اتوماتیک توترافیکهای سنگین موجب خسته شدن وخواب رفتن پای چپ میشه .

    موافقم 2
    مخالفم 8
    1. علی جردن

      ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
      سوابق: (1251 ديدگاه)

      🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣
      😂😂😂😂😂😂😂😂😂

      موافقم 5
      مخالفم 0
    2. امید

      ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
      سوابق: (12 ديدگاه)

      دستی هم موجب تعویض زانو وفشار ب چندجا میشه..

      موافقم 0
      مخالفم 0
  4. میلاد فتحی

    ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (11 ديدگاه)

    شاید هیچ ربطی به این مقاله نداشته باشه اما دوستانی که تعمیرکار برق خودرو هستند به نظرتون دیاگ موتور آزمای ثمین بهتره یا نگار خودروی شمال؟

    موافقم 1
    مخالفم 3
  5. علی جردن

    ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (1251 ديدگاه)

    لذت رانندگی با گیربکس اتوماتیک با هیچ گیربکس دستی عوض نمیشه کرد… دوره دستی تموم شده تمام

    موافقم 5
    مخالفم 15
    1. ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
      سوابق: (3860 ديدگاه)

      مثل رانا پلاس

      موافقم 1
      مخالفم 0
  6. علی

    ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (475 ديدگاه)

    لذت رانندگی با دنده دستی رو توی جاده های پرپیچ وخم کوهستانی رو هیچ جعبه دنده خودکاری نخواهد داشت
    قدر جعبه دنده دستی رو توی جاده هایپرپیچ و خم خواهی فهمید. اگه با اتوماتیک بری جاده های پر پیچ. اونجاست که آرزو میکنی کاش تعویض دنده دستی داشتم اونجاست که از اتوماتیک نفرت پیدا می‌کنی در عوض هم توی ترافیک از دستی نفرت پیدا می‌کنی

    موافقم 10
    مخالفم 3
    1. علی

      ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
      سوابق: (13 ديدگاه)

      این مال اتوماتیک‌های قدیمیه (تقریبا همه اون ماشین‌هایی که ما تو ایران داریم) که تعداد دنده‌ها کم بود و فاصله ضریب دنده‌ها زیاد، گیربکس هم وقتی بهش فشار میومد حتی تو حالت تیپ‌ترونیک و بدون خواست راننده هم دنده رو کم و زیاد میکرد، وگرنه یه گیربکس اتوماتیک حداقل ۶ دنده جدید از این مشکل‌ها نداره.

      موافقم 6
      مخالفم 1
      1. آلفا

        ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
        سوابق: (3 ديدگاه)

        حتی خیلی جدید هم نه، ما یکی از اقواممون B50F داره من پشتش نشستم، دقیقا هم تو همین شرایطی که دوستمون گفت، تو جاده پر پیچ و خم کوهستانی که نصف مسیر سربالایی بود و نصفش سرپایینی نشستم، واقعا عملکرد گیربکسش فوق‌العاده بود. البته اون هم ۶ دنده و ساخت آیسین ژاپن هست.

        موافقم 5
        مخالفم 0
    2. امید

      ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
      سوابق: (12 ديدگاه)

      معلوم میشه اتومات سوارنشدی

      موافقم 0
      مخالفم 0
  7. سعیداصیلی

    ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (1 ديدگاه)

    وقتی کامپیوتر بهترازهر راننده ماهر می‌تونه بهترین دنده را ازنظر سرعت وقدرت ومصرف سوخت انتخاب کنه دخالت راننده در انتخاب دنده علاوه بر زحمت بیهوده خرابی هم ببار میاره درگیربکس اتوماتیک راننده تمام حواس خودرا صرف هدایت بهتر خودرو می‌کنه.

    موافقم 10
    مخالفم 1
  8. محمدرضا

    ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
    سوابق: (32 ديدگاه)

    یکی از چرت ترین ضرایب الان گریبکس ۲۰۷ و تارا اتومات ۶ دنده دارن،البته نسخه پایه این گریبکس این ضریب نهایی رو نداره ولی چون مجبور بودن با موتور کمی همخوانی پیدا کنه ضریب نهایی رو سنگین تر کردن که باعث شده دنده ۱،۲،۳،۴ خیلی نزدیک باشن دیگه زیادی نزدیک هستن به طوری که در دور ۶ تو دنده ۳ به ۱۰۰ نمیرسه،ولی ۵،۶ به نسبت خوبن

    موافقم 2
    مخالفم 0
  9. امید

    ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
    سوابق: (12 ديدگاه)

    موتورهای درون سوز راندمان کمی دارند.انرژی بیشتر به حرارت تبدیل میشه.دورکردن گرما
    هم انرژی میخواد..الکتریکی خوبه گیربکس هم
    نداره.تعویض روغن ؟ندارن.استارت.پمپ بنزین.
    سیلندر.نداره..برقی فوق العاده..

    موافقم 0
    مخالفم 1
  10. امید

    ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
    سوابق: (12 ديدگاه)

    مردم رو با خودروی الکتریکی آشنا کنید..
    درون سوز مربوط به تاریخ خودرو هست.

    موافقم 0
    مخالفم 1

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.

دکمه بازگشت به بالا