ایران خودرودنده عقب

تاریخچهٔ پیکان، یار قدیمی ایرانیان (قسمت سیزدهم)

سیزده قسمت است که هر جمعه با تاریخچهٔ پیکان در خدمت شما هستیم اما کم‌کم در حال نزدیک شدن به پایان این سری مطالب هستیم و شاید تا دو یا سه قسمت دیگر در این مطلب در خدمت شما عزیزان باشیم. در قسمت قبلی گفتیم که از سال ۱۳۶۲ با اتمام موتورهای ۱۷۲۵ در انبارهای ایران‌خودرو، موتور ۱۶۰۰ اونجر بر روی پیکان نصب شد. بدین ترتیب تولید پیکان‌های دولوکس ۱۷۲۵ خاتمه یافت و پیکان ۱۶۰۰ جایگزین آن شد. پیکان ۱۶۰۰ در ظاهر هم تغییراتی جزئی با پیکان دولوکس داشت به‌گونه‌ای که قالپاق‌های خورشیدی قبلی با نمونه‌های کوچک‌تر استیلی جایگزین شدند، روکش‌های پلاستیکی قسمت‌های کناری سپرها حذف شد و رفته‌رفته طی سال‌های بعد تزئینات کرومی بدنه مانند زه‌های دور چراغ‌های عقب و پنجره‌ها هم حذف گردیدند.

پیکان 1600 مدل 1362
پیکان ۱۶۰۰ مدل ۱۳۶۲

همچنین مدل کارلوکس هم در سال‌های پایانی تولیدش به موتور ۱۶۰۰ مجهز شد اما با اتمام قطعات پیکان‌های قدیمی، تولید کارلوکس در سال ۱۳۶۴ متوقف شد و درنتیجه مدل‌های پیکان به تنها دو نسخهٔ سواری و وانت محدود شد. این در حالی بود که پیکان وانت برخلاف مدل سدان، فیس‌لیفت نشده و همچنان با همان ظاهر قدیمی یعنی چراغ‌های گرد تولید می‌شد. بدین ترتیب در این سال‌ها کماکان قطعات اصلی پیکان همچون موتور و گیربکس توسط پژو و شعبهٔ تالبوت آن تأمین می‌شد و ایران‌خودرو به تولید آن در ایران می‌پرداخت.

پیکان کارلوکس
پیکان کارلوکس

در قسمت قبل گفتیم که پژو طی قراردادی متعهد شد به مدت ۱۰ سال قطعات موردنیاز ایران‌خودرو برای تولید پیکان را تأمین کند. قطعاتی که در اصل متعلق به مدل اونجر بود که در آن زمان توسط تالبوت به‌عنوان زیرمجموعهٔ پژو تولید می‌شد؛ اما در سال ۱۹۸۱ درحالی‌که تنها سه سال از قرارداد پژو و ایران‌خودرو می‌گذشت، پژو تولید اونجر را در تابوت متوقف کرد اما با توجه به قرارداد ۱۰ ساله با ایران‌خودرو صرفاً جهت تأمین نیاز ایران همچنان تولید موتور ۱۶۰۰ اونجر را ادامه داد. در سوی دیگر، در دورانی که گروه روتس در تملک کرایسلر بود، این شرکت هیلمن اونجر را با نام دوج ۱۵۰۰ در شعبهٔ آرژانتینی خود هم تولید کرده و در این کشور عرضه می‌کرد.

دوج 1500
دوج ۱۵۰۰

با فروش گروه روتس توسط کرایسلر به پژو در سال ۱۹۷۹، یک سال بعد، فولکس‌واگن نیز سهام شعبهٔ آرژانتینی کرایسلر را خریداری کرد و تولیدات کرایسلر را متوقف نمود؛ اما این امر شامل دوج ۱۵۰۰ یا همان هیلمن اونجر نشد و فولکس‌واگن تصمیم گرفت تولید آن‌را همچنان ادامه دهد. سپس فولکس‌واگن در سال ۱۹۸۲ دوج ۱۵۰۰ را فیس‌لیفت کرده و آن‌را با نام فولکس‌واگن ۱۵۰۰ عرضه نمود. این در حالی بود که یک سال قبل از این پژو تولید اونجر را متوقف کرده بود اما فولکس‌واگن تولید آن‌را تا سال ۱۹۹۰ ادامه داد. به همین دلیل پس از توقف تولید اونجر توسط پژو، هرچند پژو همچنان موتور ۱۶۰۰ اونجر را فقط برای ایران‌خودرو تولید می‌کرد اما گیربکس پیکان توسط فولکس‌واگن و از آرژانتین تأمین می‌شد و پیکان‌هایی که در ایران با نام گیربکس آرژانتینی شناخته می‌شدند توسط ایران‌خودرو به بازار عرضه شدند.

فولکس‌واگن 1500
فولکس‌واگن ۱۵۰۰

اما در اواسط دههٔ ۶۰ شمسی به دلایل مختلفی چون جنگ، بمباران، وضعیت اقتصادی ضعیف، شرایط مالی نامناسب و… تولید پیکان سیر نزولی گرفت و روزبه‌روز تولید آن کمتر می‌شد. در این سال‌ها پژو پیشنهاد تولید مدل جدید ۴۰۵ را بجای پیکان به ایران‌خودرو داد. این پیشنهاد با موافقت ایران‌خودرو مواجه شد و حتی مقدمات تولید پژو ۴۰۵ نیز فراهم شد. خودرویی کاملاً مدرن و جدید که در سال ۱۹۸۷ یا ۱۳۶۶ توسط پژو معرفی شد، عنوان خودروی سال ۱۹۸۸ اروپا را کسب کرد و عروس خودروهای اروپا لقب گرفت. بدین ترتیب تیمی از ایران به فرانسه رفته و شرایط را بررسی کردند و حتی قرارداد اولیهٔ هم آماده شد. ایران‌خودرو قصد داشت ۴۰۵ را برای تولید در ایران ارزان‌سازی کند تا بتواند جایگزینی برای پیکان شود؛ اما روند انعقاد قرارداد تولید پژو ۴۰۵ در ایران با مشکلاتی مواجه شد و آن‌قدر کش‌وقوس پیدا کرد که درنهایت کل پروژه لغو شد. هرچند که چند سال بعد مجدداً مذاکرات برای تولید ۴۰۵ در ایران صورت گرفت و تولید این خودرو در سال ۱۳۶۹ در ایران آغاز شد اما نه به‌عنوان جایگزین پیکان.

پژو 405 مدل 1987
پژو ۴۰۵ مدل ۱۹۸۷

اما وضعیت پیکان بسیار وخیم شده بود تا جایی که تولید سالانهٔ آن از ۷۰ هزار دستگاه در سال ۱۳۶۳ به ۳ هزار دستگاه در سال ۱۳۶۷ رسید. از سوی دیگر، در سال ۱۳۶۸ قرارداد ۱۰ سالهٔ پژو با ایران‌خودرو مبنی بر تأمین قطعات آن نیز پایان یافت و پژو که موتور ۱۶۰۰ اونجر را فقط برای ایران تولید می‌کرد به تولید آن خاتمه داد. بدین ترتیب ارسال قطعات به ایران متوقف شد و این تیر خلاصی بود بر پیکر نیمه‌جان پیکان به‌گونه‌ای که در سال ۱۳۶۸ خط تولید پیکان عملاً رو به توقف بود؛ اما در این سال جهت جلوگیری از توقف تولید پیکان، ایران‌خودرو درخواست ارائهٔ موتور دیگری برای این خودرو را به پژو داد و پژو هم موتور ۱۸۰۰ سی‌سی مدل ۵۰۴ را برای تپیدن در سینهٔ پیکان پیشنهاد کرد.

paykan-3

این امر موردقبول واقع شده و بررسی‌های نصب این موتور بر روی پیکان توسط پژو انجام گرفت. همچنین به دلیل اینکه دیگر قطعات فنی پیکان هم تأمین نمی‌شد، این قطعات هم از پژو ۵۰۴ قرض گرفته شدند. البته تمامی این قطعات از شعبهٔ آفریقایی پژو که به تولید ۵۰۴ می‌پرداخت تأمین می‌شد. بدین ترتیب در سال ۱۳۷۰ پیکان جدیدی با پیشرانه و متعلقات فنی پژو ۵۰۴ با نام پیکان پژو به بازار عرضه شد. این خودرو در موتور، گیربکس، رینگ‌ها و قطعات دیگر با پژو ۵۰۴ اشتراک داشت؛ بنابراین پیکان پژو در ظاهر فقط با رینگ‌های ۵۰۴ از پیکان‌های معمولی متمایز می‌شد و از این طریق قابل‌شناسایی بود. موتور ۱۸۰۰ سی‌سی پژو ۸۰ اسب بخار قدرت داشت که بیشتر از موتور ۱۶۰۰ قبلی پیکان بود و به همین دلیل پیکان پژو شتاب و کشش بالاتری نسبت به پیکان‌های معمولی داشت هرچند که با مشکلاتی مثل سنگینی موتور و درنتیجهٔ افتادگی دماغهٔ هم دست‌وپنجه نرم می‌کرد. درهرحال پیکان پژو را می‌توان اولین خودروی پیوندی ایران دانست.

پیکان پژو
پیکان پژو

همان‌طور که گفتیم پیکان وانت همچنان با همان ظاهر قدیمی تولید می‌شد اما در همان سال ۱۳۷۰ و همزمان با تولید پیکان پژو، مدل وانت هم فیس‌لیفت شد و قسمت جلویی آن کاملاً مشابه نمونهٔ سدان گردید. البته در عقب تغییری نداشت و همچنان از همان چراغ‌های کوچک قدیمی استفاده می‌کرد. بدین ترتیب با نصب قوای محرکهٔ پژو ۵۰۴ بر روی پیکان، خونی تازه در رگ‌های این خودرو جریان یافت و پیکان نیمه‌جان از نابودی نجات یافت.

پیکان پژو وانت با چهرۀ فیس‌لیفت شده
پیکان پژو وانت با چهرۀ فیس‌لیفت شده

البته در همین حین مدیران ایران‌خودرو تصمیم گرفتند روند داخلی سازی موتور ۱۶۰۰ را هم آغاز کنند چراکه تولید پیکان با موتور پژو راه‌حلی موقتی جهت جلوگیری از توقف تولید بود و باید به‌سرعت داخلی سازی موتور اصلی ۱۶۰۰ شروع می‌شد. بدین ترتیب ایران‌خودرو خط تولید دست‌دوم تالبوت را خریداری کرد تا بتواند به‌طور کامل موتور ۱۶۰۰ را در ایران تولید کند؛ اما پس از خریداری و نصب خطوط تولید تالبوت، ایران‌خودرو با دستگاه‌های مستهلک و ناقص روبرو شد که قابل‌استفاده نبودند.

پیکان 1600 جدید
پیکان ۱۶۰۰ جدید

بااین‌حال با صرف هزینه‌های فراوانی، خطوط تولید بازسازی شدند و روند تولید صد در صد داخلی موتور ۱۶۰۰ آغاز شد. نهایتاً در اواسط سال ۱۳۷۱ این موتور کاملاً داخلی سازی شد و در شهریور ۱۳۷۱ دوباره تولید پیکان ۱۶۰۰ آغاز شد. البته در کنار پیکان ۱۶۰۰ همچنان تولید پیکان پژو هم ادامه یافت و تا سال ۱۳۷۶ به تولید رسید. بدین ترتیب با افزایش تولید پیکان و فروش آن، سرمایه به ایران‌خودرو بازگشت و پیکان به‌نوعی صنعت خودروسازی ایران را از نابودی نجات داد.

پیکان 1600 وانت
پیکان ۱۶۰۰ وانت

 

ادامه دارد…

امیر دهقان

نویسنده و مترجم سایت پدال، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی

مطالب مشابه

‫۲۳ دیدگاه

  1. MPH

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (408 ديدگاه)

    پیکان پژو وانت!!!!!

    موافقم ۳
    مخالفم ۰
  2. gta

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (56 ديدگاه)

    موقعی که پیکان شروع کرده صنعت کره کلا هنوز از عالم هستی غائب بوده
    البته از ۵۰ سال قبل ماشینای آلمانی صادر میشدن به همه جای دنیا !!
    اینو گفتم که :
    اول خودروسازای ایرانی خجالت بکشن که این همه پنانسیل خودروسازی (دقیقا وضعیت کنکنی کره میتونست باشه !) رو نیست کردن
    دوم اینکه با تمام پیشرفتی که کره تو خودروسازیش کرده هنوز هیچ حرف جدیدی تو این حرفه نداره .
    و سوم هم سلامی به طرفدارای آلمانی

    موافقم ۲
    مخالفم ۲
    1. RoadRunner

      ۲۸ آبان ۱۳۹۵
      سوابق: (11451 ديدگاه)

      سلام بر شما.
      سلام بر همه ی کاربران عزیز سایت.

      امروز فقط به عشق پیکان و مقاله ی جالب آقای دهقان اومدم.
      پیکان پژو یک زمانی سلطنت میکرد.
      یادمه یکی از دوستان پدرم پیکان پژو داشت.
      عاشق این ماشین بود
      همیشه که باهاش سوار ماشین میشدیم میرفت تو فاز خالی بندی که من با این ماشین BMW 518 رو تو سربالایی گرفتم !!

      موافقم ۱
      مخالفم ۱
    2. YaShar

      ۲۹ آبان ۱۳۹۵
      سوابق: (299 ديدگاه)

      تاریخ نشان خواهد داد که چه خیانت هایی فقط تو صنعت خودروی به کشور شده که عهدنامه ترکمن چای انگشت کوچیکش هم نمیشه!!

      موافقم ۱
      مخالفم ۰
  3. ALI

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (80 ديدگاه)

    به نظر من پیکان پژویی بهترین پیکان تولید شده بود، یادم سال ٨٣ با دوو سیلو خودما خفه کردم نتونستم تو سربالایی بگیرمش هرچند سیلو ماشینی قوی نبود ولی به نسبت جدید بود.

    موافقم ۱
    مخالفم ۰
    1. (ali (CHEVY NOVA

      ۲۸ آبان ۱۳۹۵
      سوابق: (5674 ديدگاه)

      اتفاقا پیکان پژویی اصلا ماشین خوبی نبود چون موتور پژو سنگین براشبود و جلو بندی پیکان رو زود به زود داغون میکرد
      بهترین مدلهای پیکان فقط از ۴۶ تا۵۷ بود مدلهای بعدیش روز به روز افت کرد

      موافقم ۰
      مخالفم ۰
      1. ALI

        ۲۸ آبان ۱۳۹۵
        سوابق: (68 ديدگاه)

        مزیتش خیلی بیشتر از عیب جلو بندی بود هرچند یادم یه راننده تاکسی به مشتریش گفت از وقتی فنراشا با نمیدونمم چی چی عوض کردم دیگه به اون صورت تعمیر دوره ای نمی خواد . در ثانی همین که توی جاده های دو طرفه قدیم راننده مجبور نبود از ١٠ کیلومتر قبلش دور بگیره تا از یک تریلی سبقت بگیره یه دنیا می ارزید.

        موافقم ۰
        مخالفم ۰
        1. (ali (CHEVY NOVA

          ۲۸ آبان ۱۳۹۵
          سوابق: (5674 ديدگاه)

          اتفاقا موتور پیکان همچین بدم دور نمیگیره
          ماشین پدر من rd هستش و موتورش با پیکان یکی هست و خیلی خوبم دور میگیره حتی تو سر بالایی هم خیلی خوب راه میره با اینکه اتاق ماشین برا اون موتور سنگینه ولی تا حالا کم نیاورده
          من یکی از دوستان نزدیکم هم مکانیک هست و هم یه عشق پیکان و خودشم پیکان داره
          با هم صحبت میکردیم میگفت پیکان فلایول سنگینی داره و درسته که یکم اولش دور کم برمیداره اما وقتی تو دور بیوفته خیلی خوب راه میره که به من هم ثابت شده ولی در کل حرف شما هم درسته

          موافقم ۰
          مخالفم ۰
      2. مرتضی

        ۹ آذر ۱۳۹۶
        سوابق: (1 ديدگاه)

        فقط جهت اطلاع جلوبندی این مدل پیکان مال پژو ۵۰۴بود و فقط اتاق پیکان بود رینگ لاستیک.جلوبندی.گیربکس موتور دیفرانسیل متعلق به پژو۵۰۴

        موافقم ۰
        مخالفم ۰
  4. ahmad

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (659 ديدگاه)

    شما یادتون نمیاد یه زمانی این پیکان پژویی ها توی جامعه ایران به عنوان ماشین های لوکس و خفن شناخته میشدن! 🙂

    ای کاش میگفتید چه حریان بازی های سیاسی و جناحی و مسائلی مثل سهم خواهی آقازاده ها موجب کنسل شدن تولید پژو۴۰۵ برای جایگزینی با پیکان در سال ۱۳۶۶ شد و به دنبال همان ماجرا و رانت خواری ها تولید پیکان رو تا سال ۱۳۹۴ ادامه دادن!

    موافقم ۰
    مخالفم ۱
  5. رضا پ

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (221 ديدگاه)

    واقعا چه سالهای ذلت باری بوده هنوز هم همون نوع مدیریت ادامه داره

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  6. رضا پ

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (221 ديدگاه)

    …التماس این کشورو اون کشور و بکن تا موتور یهه ماشین از رده خارجو واسط تولید کنن
    خاک…

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  7. آرش آمریکایی

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (588 ديدگاه)

    آخی واقعا پیکان چه پروژه خوببی برای شروع صنعت خودرو سازی ایران میتونست باشه ولی خرابش کردن نامردا
    اون زماان کره بیشتر از دوچرخه نمیتونست داشته باشه ولی ما صنعت مونتاژ خودرو داشتیم
    بعد کره هم صنعت مونتاژ رو وارد کرد و صنعت خودرو سازی خودش رو پایه ریزی کرد الان کره کجاست و ما کجا
    ممنون از آقای دهقان بابت این مقاله خوب
    لطفا از شرکتهایی مثل کیش خودرو و رنوس خودرو هم مقاله بنویسید که اومدن که صنعت خودروسازی رو پیشرفت بدن ولی با شرایت مافایی ایران ورشکست شدن
    خودروها سیناد و آنا که الان دیگه کمتر کسی اونا رو میشناسه

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  8. Aria

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (63 ديدگاه)

    شوهر عمم پیکان پژو داشت میگفت نمیدونی چقدر شتاب داره . دنده سه باهاش صد تا رفتم حساب کن دنده های دیگه چقدر میره. ما هم چون بیشتر از پیکان سوار نشده بودیم گفتیم اهههه دنده سه صد تا میره؟؟؟ نه بابا؟؟ الان که یادم میاد خندم میگیره…واقعا تو کف چه چیزایی بودم…

    موافقم ۰
    مخالفم ۱
    1. RoadRunner

      ۲۹ آبان ۱۳۹۵
      سوابق: (11451 ديدگاه)

      منم همینطور
      یاد بچگی بخیر

      موافقم ۰
      مخالفم ۰
  9. volvo fh

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (219 ديدگاه)

    خیلی ممنون از مقاله خوبتون.

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  10. احمد باقری

    ۲۸ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (4715 ديدگاه)

    دیگه خیلی طولانی شد، ولی جالبه.

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  11. پرهام

    ۲۹ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (200 ديدگاه)

    واقعا خوندن این مقاله لذت بخشه و بابتش از شما ممنونم و یه خواهش دارم اگه امکانش هست بعدا یه مقاله راجع به کیش خودرو هم تهیه کنید چون معتقدم شرکت بلند پروازی بود و میتونست موفق بشه و لی نذاشتند !!!!!!!!!!!!

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  12. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌:::فرشاد:::

    ۲۹ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (3022 ديدگاه)

    سری مطالب تاریخچه پیکان هم قراره مثل عمر تولیدش تو ایران، خیلی طولانی و خسته‌کننده باشه

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  13. حمیدرضا

    ۲۹ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (2406 ديدگاه)

    جالبه پیکان صنعت خودروسازی رو نجات داده این مقاله خودش نشان از محافظه کاری مسئولین داره که حاضر نبودن ریسک یه خودروی جدیدو بپذیرن و همون پیکانو با هزار جور هزینه الکی سرپا نگه داشتن

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  14. اصغر

    ۲۹ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (12 ديدگاه)

    تو مناطق ما این خودرو یعنی پیکان پژو که به پژو موتور معروف بود عشق خلافکارا بود،خلاف کار منظور همونایی که پارچه و سیگار قاچاق میکردند،تا جایی که میشد بار میزدند چون موتور سنگین بود با بار زیاد تازه متعادل میشد و بیداد میکردند تو جاده ها.یه صدای زوزه هم داشت این موتور رو پیکان سوت میکشید خفن،یادش بخیر

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  15. محمد

    ۲۹ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (302 ديدگاه)

    منظورتون از پیکان پژو همان “پیکاژو “هست دیگه.

    موافقم ۰
    مخالفم ۰
  16. احسان

    ۳۰ آبان ۱۳۹۵
    سوابق: (318 ديدگاه)

    مزخرف ترین مقاله پدال
    ریخت نحس پیکان رو کم دیدیم و میبینیم حالا براش مقاله ام نوشتین
    اینجور ننگ های رو باید فراموش کرد نه یاد اوری

    موافقم ۰
    مخالفم ۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً از نوشتن به‌صورت پینگلیش، اجتناب نمایید. نظرات حاوی توهین، عبارات غیراخلاقی، سیاسی، مطالب غیر مرتبط، اسپم، ترول و تبلیغاتی پذیرفته نمی‌شوند. برای تغییر آواتار خود می‌توانید از سایت گراواتار استفاده نمایید.

دکمه بازگشت به بالا